RSS

Category Archives: सहज सुचलं म्हणुन….

सहज सुचलं म्हनून …
चालु घटना, घडामोडींवर भाष्य..!

सुन्या-सुन्या मैफलीत माझ्या …

सुन्या-सुन्या मैफलीत माझ्या …

ऐशीच्या दशकात मराठी चित्रपटसृष्टीने अनेक सामाजिक बदल आणि घडामोडी रसिकांसमोर नाट्यमय रूपाने मांडल्या. डॉ. जब्बार पटेल दिग्दर्शीत ‘उंबरठा’ हा चित्रपट असाच सर्वसामान्य पण काहीतरी नैतिक आदर्श बाळगुन जगणाऱ्या माणसांच्या आयुष्यातील सामाजिक तसेच कौटुंबिक उलाढाली किंबहुना कुचंबणेचे चित्रण करतो. सुलभा महाजन ही आपल्या सामाजिक जाणिवा, नैतिक मुल्ये, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि सामाजिक कार्यात होणारा राजकीय, वरिष्ठाचा हस्तक्षेप, दुरुपयोग अश्या चौफेर कात्रीत सापडलेली एका महिला सुधार गृहाची वार्डन आहे. समाजाप्रती असलेले आपले कर्तव्य पार पाडायचे म्हणून तिने जाणूनबुजुन हे क्षेत्र आपले करियर म्हणून निवडलेले आहे. यासाठी तिला आपले घर सोडावे लागते. पोटच्या मुलीला नणदेकड़े सोडून ती स्वतःला कामाला वाहुन घेते. पण या कामात पदोपदी वरिष्ठाकडून येणारे अडथळे, शासकीय कामातील ग़ैरव्यवहार, राजकीय नेत्यांकडून घेतला जाणारा ग़ैरफ़ायदा यामुळे एका बेसावध क्षणी ती सर्व सोडून संसारात परतण्याचा निर्णय घेते. पण परत आल्यावर तिच्या लक्षात येते की आपला नवरा आता आपला राहीलेला नाही. आणि त्या मानसिक संघर्षात ती पुन्हा आपल्या सामाजिक आयुष्यात परतायचा निर्णय घेते….


कळे न तू पाहशी कुणाला ? कळे न हा चेहरा कुणाचा ?

चित्रपट होता डॉ. जब्बार पटेल दिग्दर्शीत “उंबरठा” आणि आजच्या आपल्या लेखाचा विषय आहे, या चित्रपटातील बहुचर्चित, लोकप्रिय गीत …

“सुन्या सुन्या मैफलीत माझ्या, तुझेच मी गीत गात आहे
अजुन ही वाटते मला की, अजून ही चांद रात आहे !!”

१९७७ साली आलेला सिनेमा. जवळजवळ ४० वर्षे होवून गेलेली आहेत आज. पण आजही या गीताची जादू तशीच कायम आहे. आजही रेडिओवर, टिव्हीवर है गाणे लागले की हरवून जायला होते. स्व. सुरेशजी भट यांचे नेमके शब्द, पं. हृदयनाथ मंगेशकरांचं हलवून टाकणारं संगीत, थेट काळजाला हात घालणारे लतादीदीचे आर्त सुर आणि हे एवढं कमी होतं की क़ाय म्हणून गाणं चित्रीत झालेय स्मीता पाटीलवर , जिच्या चेहऱ्याची रेघ न रेघ गाण्याच्या प्रत्येक शब्दागणिक आपल्या मनावर चरे उमटवीत जाते.

कर्तव्य म्हणून निवडलेले सामाजिक करियर आणि आपला संसार, पती, पोटची पोर अश्या विलक्षण कात्रीत अडकलेली नायिका. तिची अवस्था शिखंडीसारखी झालेली आहे. ज्या सामाजिक जाणिवेपायी घर मागे सोडून कर्तव्याची कास धरली त्या क्षेत्रात माजलेल्या बजबजपूरीमुळे भ्रमनिरास झालेला आहे आणि त्या नादात संसार, पती एवढेच नव्हे तर पोटची लेकसुद्धा दुरावलीय. मन पुन्हा जुन्या आठवणीत रमू पाहतेय, पण आता मैफिल जवळजवळ संपल्यात जमा आहे.

उगीच स्वप्नात सावल्यांची कशास केलीस आर्जवे तू ?
दिलेस का प्रेम तू कुणाला तुझ्याच जे अंतरात आहे ?

ती थकलीय पण हारलेली नाहीये. आपल्या आयुष्याची आणि कृतीची तसेच त्याच्या परिणामाची संपूर्ण जबाबदारी निव्वळ आपली आहे. हे तिने मनापासून स्वीकारलेले आहे. संसाराबद्दल मनापासून ओढ़ असली तरी आपल्या स्वतंत्र अस्तित्वाची सुद्धा तिला जाणीव आहे. एका मुलाखतीत स्मीता म्हणाली होती की  “सुलभाच्या (नायिका) मनात काय चाललय हे जाणून घेण्यासाठी अजुन वीस वर्षे जावु द्यावी लागतील.” म्हणजे तेव्हाही हे स्पष्ट होते की ही कथा वीस वर्षानंतरची आहे. दुर्दैवाने वीस क़ाय चाळीस वर्षे झाली तरी अजुनही अश्या अनेक सुलभा आजही तोच अनुभव घेताहेत.

तिची एवढीच अपेक्षा आहे की ती जशी आहे तशी तिला तिच्या कुटुंबाने स्वीकारावे. एक लक्षात घ्या, इथे कदाचित ती हट्टी, अहंकारी वाटू शकेल पण तसे नाहीये. हा सनातनकाळापासून अगदी गार्गीपासून चालत आलेला स्त्रीच्या अस्तित्वाचा लढ़ा आहे. एक माणूस म्हणून प्रत्येकाचा मूलभूत हक्क असलेले स्वतंत्र अस्तित्वच तर मागतेय ती.

कळे न तू पाहशी कुणाला ? कळे न हा चेहरा कुणाचा ?
पुन्हा पुन्हा भास होत आहे तुझे हसू आरशात आहे !

असे ऐकिवात आहे की गाण्यातील मुळ ओळी “पुन्हा पुन्हा भास होत आहे, कुणीतरी आरश्यात आहे” अश्या होत्या. पंडितजी आणि डॉ. जब्बार दोघांनाही या ओळीतील ‘कुणीतरी’ हा शब्द खटकत होता. त्यामुळे त्यांनी भटांना काहीतरी नवीन शब्द सूचवण्याची विनंती केली. भटसाहेबांनी एक-दोन पर्याय सूचवले सुद्धा पण ते काही या दोघांनाही पटत नव्हते कारण ते चित्रपटातील प्रसंगाशी जुळत नव्हते. तेव्हा कुठल्यातरी दुसऱ्या चित्रपटाचे शूटिंग शेजारच्या स्टूडिओत चालू होते. कवयित्री शांता शेळके तिथे होत्या. सुरेश भटांच्या गाण्याचे रेकॉर्डिंग आहे हे समजल्यावर त्या तिथे आल्या. एक शब्द अडलेला आहे समजल्यावर त्यांनी लगेचच सांगितले, “त्यात काय एवढे? कुणीतरी च्या ऐवजी ‘तुझे हसू’ वापरा. ” भटसाहेबांनी लगेच “वा शांता” असे म्हणून मनापासून दाद दिली आणि हा शब्द दिग्दर्शक-संगीतकाय द्वयीने सुद्धा मनापासून स्विकारला.

हा मुळात स्वत:शीच मांडलेला संवाद आहे तिचा. किंबहुना मनातील द्वंद्व नकळत ओठावर आलेय. आज एवढ्या कालावधीनंतर स्वतःलाच आरश्यात पाहताना ती संभ्रमित झालीय की आरशातली ती नक्की कोण आहे? ती मीच आहे की अन्य कोणी? करियर म्हणून निवडलेला हा वेगळा मार्ग चोखाळण्यापूर्वीची ती हसरी, आयुष्यातली सूखे उपभोगायला आसुससलेली, जीवनाच्या चैतन्याने मुसमुसलेली सुलभा ती शोधते आहे. पण तिला आरश्यात दिसणारी सुलभा कोणी निराळीच आहे. प्रगल्भ जाणिवा आणि प्रवाहाविरुद्ध जाण्याची ओढ़ , त्या बंडखोरपणामुळे वेगळा मार्ग निवडलेली पण आता एकटी पडलेली सुलभा त्या आरश्यात आपला हासरा, सुखद भूतकाळ शोधण्याचा प्रयत्न करतेय. गतस्मृतीचा रम्य पट जणु एखाद्या मालिकेसारखा डोळ्यासमोरून सरकतोय.

दुर्दैवाने आयुष्याचे कालचक्र उलटे फिरवता येत नाही. आपण क़ाय गमावले आहे हे तिला पक्के ठाऊक आहे. पण तिने ते अपरिहार्यपणे स्वीकारले आहे. काही ठिकाणी याबद्दल “तिला तिची चूक उमजलीय” असे स्पष्टीकरण माझ्या वाचनात आले. पण मला नाही पटले ते. हे प्राक्तन तिने कळून, समजून- उमजून, विचार करून स्वीकारलेले आहे. आपल्या कृतीच्या परिणामांची जबाबदारी तिने नाकारलेली नाहीये. त्या सगळ्या निश्चयातून, आत्मविश्वासातून तिने स्वतःला घडवले आहे. तरीही कुठेतरी तिच्यातली आई, पत्नी अजुनही तितक्याच उत्कटतेने जीवंत आहे. त्यामुळे जुन्या आठवणीना उजाळा देताना ते दिवस आठवून नकळत तिच्या ओठांवर हासु उमलते.

पण तिला आपल्या वागण्याचा कसलाही पश्चाताप होत नाहीये. किंवा आपण काही चूक केलीय अशी भावनाही नाहीये. आपण आयुष्यातील अतिशय गोड , अतीव सुखाच्या क्षणांना मुकलोय, पारखे झालोय याची जाणीव, खंत नक्कीच तिला आहे. पण म्हणून आपला आज ती विसरलेली नाहीये. आज जे प्राक्तन समोर आ वासुन उभे आहे ते सुद्धा तिने तितक्याच ठामपणे, तितक्याच उत्कटतेने स्विकारलेले आहे.

उगाच देऊ नकोस हाका, कुणी इथे थांबणार नाही
गडे, पुन्हा दूरचा प्रवासी कुठेतरी दूर जात आहे

तिच्या तेव्हाच्या मनोवस्थेचं वर्णन भटसाहेबांनी अचूक पकडलेय. आजही ती स्वतंत्र आहे. आपल्या अस्तित्वाची तिला जाणीव आहे. आजही ती स्वतःच्या शोधात आहे. नशिबाला, प्राक्तनाला दोष न देता आपण निवडलेल्या प्रवासात चालत राहण्यासाठी ती स्वत:शीच कटिबद्ध आहे.

सख्या तुला भेटतील माझे तुझ्या घरी सूर ओळखीचे
उभा तुझ्या अंगणी स्वरांचा अबोल हा पारिजात आहे !

पुढें जाता जाता दुरावलेल्या नवऱ्याला ती जाणीव करून देतेय. की माझा मार्ग मी पूर्ण विचारांती निवडलेला आहे. तो उगाच उत्साहाच्या भरात घेतलेला आंधळा निर्णय नाही. त्यामुळे हे लक्षात असुदे की तू जरी माझ्यापासून दूर जाण्याचा दावा करत असलास तरी ते तितकेसे सत्य नाहीये. तू माझ्यापासुन दूर गेलेला असलास तरी मी माझ्या घरापासुन दूर गेलेले नाहीये. माझ्या मनातले घराबद्दलचे प्रेम अजुनही तितकेच ताजे, तितकेच उत्कट आहे. त्यामुळे यापुढेही तुला तुझ्या अवतीभोवती माझे अस्तित्व जाणवत राहिल. कितीही प्रयत्न केलास तरी माझे अस्तित्व, आपले नाते तुला पूर्णपणे कधीच नाकारता येणार नाही. माझ्या सुरांचा, स्मृतीचा सुगंध कायम तुझ्या आयुष्यात असाच दरावळत राहणार आहे. कारण माझा निर्णय आणि माझी भावना हे दोन्हीही तितकेच उत्कट, तितक्याच सच्च्या आहेत.

सर्वश्री विजय तेंडुलकरांचे अतिशय सशक्त आणि काळाच्या पुढचे कथानक, त्याला लाभलेला डॉ. जब्बार पटेल यांचा परिसस्पर्ष , पं. हॄदयनाथांचे अविस्मरणीय संगीत , लताबाईंचे सुर, स्मीता, गिरीश कर्नाड, श्रीकांत मोघे असे दिग्गज अभिनेते … या सर्वस्वी अफाट अश्या रत्नानी जडवलेला हा चित्रपट त्या काळातही कालातीत ठरावा असाच होता. समाजसेवेची वेगळी वाट चोखाळणाऱ्या स्त्रियांच्या वाट्याला क़ाय भोग येतात याची जाणीव तेव्हाच्या समाजाला असणे शक्यच नव्हते. (आतातरी कुठे आहे म्हणा!). १९७७ साली या चित्रपटात हाताळलेल्या निराधार स्त्रियांच्या समस्यांविषयी आजही तितकीच उदासीनता आहे. आजही परिस्थिती फारशी वेगळी नाही. निराधार स्त्रियांचे प्रश्न आजही तितकेचे भीषण आहेत. पण तो आपल्या लेखाचा विषय नाही त्यामुळे त्यांबद्दल नंतर कधीतरी एखाद्या स्वतंत्र लेखात बोलू, तोवर इथेच थांबुयात.

जाता-जाता पुन्हा एकदा या अफाट कलाकृतीला मनापासून दाद द्याविशी वाटते. सगळ्यांनाच एक दंडवत घालावासा वाटतोय. स्व. सुरेश भटसाहेबांच्या शब्दाची जादू लताबाईंचा आवाज आणि स्मीताच्या बोलक्या चेहऱ्यावर उमटणाऱ्या चिरंतन वेदनेतुन झिरपत जाते.  तिचं आईपण नाकारलेल्या तिच्या लाडक्या लेकीचा फोटो पाहुन सुलभाच्या डोळ्यात दाटलेले आंसू पुन्हा-पुन्हा आपला पिच्छा पुरवत राहतात आणि आपण कासाविस होत, तरीही पुन्हा-पुन्हा गाण्याची ध्वनिफित मागे-पुढे सरकवत गाणे पुन्हा-पुन्हा जगत राहतो.

सुन्या सुन्या मैफलीत माझ्या ….

1

2

विशाल कुलकर्णी
०९९६७६६४९१९
पनवेल. 

 

रंगीत पडद्यावरचे सखे-सोबती …

“I have a lot of acquaintances, a few are buddies”
Toba beta (Indonacian author of ‘Master of Stupidity’)

आई-वडील, पत्नी, भावंडे, मित्र, आपले, परके, नातेवाईक, सहकारी असा कितीही गोतावळा कायम आपल्या भोवती असला तरी एक गोष्ट पक्की आणि नक्की असते की माणूस या जगात, स्वत:त कायम एकटाच असतो. अगदी कितीही प्रसिद्ध असला, मित्रांच्या बाबतीत सुदैवी असला तरी प्रत्येकाचा स्वतःचा असा एक परिघ असतो. ज्याला इंग्रजीत ‘ एव्हरीवन्स ओन स्पेस’ म्हणता येईल. तिथे तो एकटाच असतो. बऱ्याच लोकांना आपली ती स्पेस जपणे आवडते आणि ते ती जपतात देखील. पण बहुतांशी सर्वसाधारण माणूस हा एकटेपणा नाही सोसू शकत.

माणूस हा समुहात राहणारा प्राणी आहे. काही अपवाद सोडले तर तो एकटा राहुच शकत नाही. त्याला कायम आपल्या आजुबाजुला कोणीना कोणी हवे असते, ज्याच्याशी बोलता येईल, संवाद साधता येईल, आपला एकटेपणा ज्याच्यासह वाटून घेता येईल. असे जर कोणी सोबत नसेल तर तो अस्वस्थ होतो, वेडावून जातो. त्यामुळे सर्वसाधारणपणे माणूस आपल्या गोतावळ्यात, आपल्या मित्रांबरोबर, नातेवाईकाबरोबर राहतो. त्याशिवाय त्याला जगणे अशक्य होवून जाते. पण सगळेच काही , सगळ्याच वेळी मित्रांबरोबर, आप्तांबरोबर राहता येईल इतके नशीबवान नसतात. कधी नियती, कधी जवळचे लोक , कधी स्वतःचे वर्तन तर कधी स्वतः केलेल्या चुकादेखील त्याला एकटे पाडायला कारणीभूत ठरतात. अश्या वेळी माणूस संवाद साधण्यासाठी एरव्ही विचित्र वाटू शकणारे पर्याय शोधतो. काही सकारात्मक माणसे त्यातूनही काही चांगले पर्याय शोधतात. ज्यांना हे जमत नाही ते स्वत:पुरते का होईना सोबतीसाठी एरव्ही काहीसे वेगळे, विचित्र वाटणारे पर्याय शोधतात.

मी वर म्हटल्याप्रमाणे प्रत्येकाची स्वतःची अशी एक स्पेस असते, जिथे तो सर्वस्वी एकटा असतो. एकटाच राहु इच्छितो. पण एकटेपणा हा इतका सोपा नाहीये. त्यामुळे अश्या परिस्थितीतही माणूस त्याला सोइस्कर असा पर्याय शोधतो. मी सुद्धा माणूस आहे, मलाही कधीकधी स्वतःची स्पेस हवी असते. पण मुळातच एकांतप्रियता हा माझा स्वभाव नसल्याने त्या एकांतातही मला कुणाचीतरी सोबत हवी असतेच. अश्या वेळी मग मी ती सोबत कधी पुस्तकात शोधतो. कधी तलतच्या गाण्यात शोधतो, तर कधी व्यक्त होण्यासाठी माझ्या ब्लॉगची सोबत करतो. सुदैवाने माझ्याकडे असे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत की जे मला कधी एकटे पडू देत नाहीत. पण हा एकांत, हा एकटेपणा नेहमीच ऐच्छिक, स्वाभाविक नसतो. काही जणांच्या बाबतीत तो नियतीने, क्वचित त्यांच्या स्वतःच्या वर्तनाने सुद्धा लादला जातो.

माझ्या अश्या एकांतात मी पुस्तकांच्या नंतर सगळ्यात जास्ती सहारा घेतो तो एका टीव्ही सिरियलचा. माना उंचावल्या ना लगेच? विशल्या आणि टीव्ही सिरियल? But that’s true, अश्या वेळी मी एक मालिका आवडीने पाहतो. अर्थात आता ती कुठेच चालू नाहीये. पण इंटरनेटच्या माध्यमाने जुन्या मालिकांचे भाग पुन्हा पाहण्याची सोय करून देवून आपल्यावर प्रचंड उपकार करून ठेवलेले आहेत. अश्या वेळी माझ्या सोबत ‘मिस्टर बीन’ असतो. रॉन (किं रोवन) अॅटकिन्सनने साकारलेला जगावेगळा मिस्टर बीन. हा स्वभावाने काही प्रमाणात माझ्यासारखाच आहे. फक्त एकच फरक आहे आमच्यात , तो म्हणजे माझ्या सुदैवाने मला प्रचंड मोठे असे मित्रमंडळ लाभलेले आहे, तर ‘बीन’ अगदी एकटा आहे. कारणे काहीही असोत. पण त्याला त्या एकटेपणाची फिकीर नाही, कारण त्याने या एकटेपणावर त्याच्यापुरता पर्याय, एक सोबती शोधलेला आहे. त्याचा हा सोबती म्हणजे एक ब्राउन कलरचे सॉफ्ट टॉय आहे. एक टेडी बीअर. त्याचे नावही टेडीच आहे. एक निर्जीव खेळणे. मात्र बीन कायम त्याच्याशी एखाद्या सजीवासारखेच वागतो. केकचा एखादा तुकडा जरी असला तरी आधी टेडीला खाऊ घालतो. कुठेही गेला तरी टेडी त्याच्या बरोबर असतो. कुठलीही नवी गोष्ट असली, काही घटना असली की टेडीला सांगतो. पिकनिकला जाताना टेडीच्या डोळ्यावर पट्टी बांधून त्याला बरोबर नेतो आणि तिथे पोचल्यावर त्याच्या डोळ्यावरची पट्टी काढून त्याला आश्चर्यचकित करतो. इतकेच क़ाय, ख्रिसमसच्या रात्री फ़ायरप्लेसवर सांताच्या गिफ्टसाठी स्वत:बरोबर टेडीसाठी सुद्धा एक सॉक्स बांधतो. कधी संतापला की सगळा राग टेडीवर काढतो आणि मग त्याची माफीही मागतो. अगदी त्याने माफ करावे म्हणून त्याला वेगवेगळी आमिषे दाखवून त्याची मनधरणी सुद्धा करतो. बीनसाठी त्याचा हा टेडी म्हणजे बेस्ट बडी आहे, सर्वात जवळचा सोबती आहे.

टॉम हँक्सचा ‘कास्ट अवे’ आठवतो? कुरियरच्या व्यवसायात असलेला चक़ नोलैंड एका प्लेन क्रैशमध्ये एका मनुष्यवस्तीविरहीत एकाकी बेटावर अडकतो. कायम माणसांच्या रगाड्यात राहणाऱ्या चकला नियतीने थोपलेला हा एकाकीपणा खायला उठतो, वेड्यासारखी अवस्था होते त्याची. मग चक त्याला विमानाच्या अवशेषात सापडलेल्या एका फुटबॉललाच नाक डोळे काढतो आणि एका काठीला बांधून त्यालाच आपला बडी बनवतो. पुढची चार वर्षे त्या एकाकी बेटावर चक आपल्या या जगावेगळ्या सोबत्याच्या साथीत काढतो. प्रसंगी त्याच्याशी बोलतो, त्याच्यावर चिडतो, त्याला शिव्या देतो. त्याला आपल्या गर्लफ्रेंडबद्दल, आपल्या पहिल्या डेटबद्दल सांगतो. या जगावेगळ्या सोबत्याशी त्याचे इतके मैत्र जुळते की जेव्हा चक एक तराफ़ा तयार करून मेनलैंडकड़े परत जाण्याचा निर्णय घेतो तेव्हा आपल्या या जोडीदारालाही आठवणीने सोबत घेतो. पुढे समुद्रातील एका वादळामुळे चकचा तराफ़ा फुटतो आणि त्याचा हा बडी त्याच्यापासुन दुरावतो. तेव्हा चकने त्या दुःखाने केलेला आक्रोश टॉम हँक्सने इतका प्रभावीपणे सादर केलाय की ते पड़द्यावर पाहताना सुद्धा आपण अक्षरशः मुळापासुन हलून जातो.

माणसाची ही सोबतीची, कुणीतरी सोबती , जोडीदार असण्याची गरज त्याला इतरांपेक्षा वेगळा बनवते. अर्थात ही सवय प्राण्यात देखील आढळते, नाही असे नाही. पण मनुष्यप्राण्यासाठी ती गरज असते. ‘लाईफ ऑफ पाय’ मधले पाय आणि रिचर्ड पार्कर उर्फ त्या बंगाली वाघाचे नाते असेच आहे. बोट बुडाल्यावर पाय एका छोट्या लाईफबोटीचा आसरा घेतो. तिथे त्याला वेगवेगळे सोबती भेटतात, एक माकड मग एक तरस आणि शेवटी मग त्यांच्याबरोबर शेवटपर्यंत तगुन राहीलेला रिचर्ड पार्कर. हे नावही त्याला पायनेच दिलेले आहे. आधी रिचर्ड पार्करला घाबरणारा पाय नंतर मैत्री झाल्यावर त्याच्यावर दादागिरी करायला लागतो. उडत्या माशांचा थवा पाहिल्यावर दोघे मिळून एकत्र माशांची शिकारही करतात. आधी स्वतःचा जीव वाचवण्यासाठी पार्करला मारायला निघालेला पाय नंतर पार्कर अन्न न मिळाल्यामुळे अशक्त होतोय हे लक्षात आल्यावर खुप हळहळतो. शेवटी किनाऱ्याला लागल्यावर रिचर्ड पार्करचे त्याचा निरोप न घेता जंगलात निघुन जाणे त्याला प्रचंड खटकते इतका तो पार्करमध्ये गुंतला जातो.

माणूस आणि प्राणी यांच्यात हाच फरक आहे. कुत्र्यासारखे किंवा घोड्यासारखे काही अपवाद सोडले तर प्राण्याची स्मरणशक्ती आणि निष्ठा दोन्ही कमजोर असतात. ते आपल्या जोडीदाराला सहज विसरून जातात, नवा जोडीदार शोधतात. माणसाला नेमकी हिच गोष्ट अवघड जाते. तो नात्यात गुंतून जातो आणि मग दुःख करत बसतो. प्राण्यांचे तसे नाही त्यांच्यासाठी सदैव ‘नवी विटी नवे राज्य’ !

तरीही डिस्नेने बऱ्याच मालिका-चित्रपटामधून प्राण्यामधली मैत्री छान रंगवली आहे. हकुना मटाटाचे टिमॉन आणि पुम्बा, मादागास्कर सिरीजचे अलेक्स (सिंह), मेलमन(जिराफ), ग्लोरिया (हिप्पो) आणि मार्टी (झेब्रा) , आइस एजचे मॅनी सीड आणि डिएगो किंवा टारझन आणि त्याचे एप मित्र, मोगली आणि बगिरा, का, बल्लू ही सगळी पात्रे प्राणिमात्रांची मैत्रीची, सोबतीची गरज आणि महत्व स्पष्ट करतात. आपल्याकडे हिंदी चित्रपटात सुद्धा काही प्रमाणात माणूस आणि प्राणी यातले मैत्र रंगवलेले दिसून येते. उदा. तेरी मेहरबानियां, हाथी मेरे साथी, मर्द, परिवार, दूध का कर्ज वगैरे मसालापट, तसेच नव्यापैकी चिल्लर पार्टी आणि संतोष सिवनचा ‘हॅलो’. पण हॅलो आणि चिल्लर पार्टीसारखा एखादा अपवाद वगळला तर हे नाते आपल्याकडे ठळकपणे अधोरेखित होताना दिसत नाही.

शेवटी काय तर माणूस असो वा प्राणी , प्रत्येकाला कुणाची ना कुणाची सोबत हवीच असते. ती त्याची गरज आहे. हो ना?

© विशाल कुलकर्णी

 
 
%d bloggers like this: