RSS

Category Archives: व्यक्तीचित्रणपर लेख

‘हमरा लाईफ कौनो लाईफ नही है कां?’

लेकीच्या लग्नात मंगळ आडवा येतोय हे कळाल्यावर कुठल्यातरी कुडमुड्या ज्योतिषाच्या सांगण्यावरुन आधी तिचे लग्न एका कुत्र्याच्या पिल्लाबरोबर लावुन द्यायला निघालेल्या आईला खडसावून विचारणारी बिनधास्त, सुशिक्षीत विंध्या हे तिची भूमिका करणाऱ्या रीयल लाईफ दिव्याचे रील लाईफमधले अगदी तंतोतन्त जुळणारे पात्र असावे.

प्रत्यक्षातही दिव्या तशीच बोल्ड, बिनधास्त, फटकळ आहे. आयुष्यातल्या प्रत्येक समस्येला, संकटाला हासत हासत जिद्दीने सामोरे जात बॉलिवुडमध्ये आज आपली एक जागा निर्माण केलीय तिने. हिंदी, पंजाबी, मलयालम, इंग्रजी अश्या विविध भाषातुन , विविध जॉनरच्या भूमिका करत आपल्या भूमिकात कायम एक वैविध्य आणि सातत्य राखणारी अभिनेत्री आणि तरीही दुर्लक्षीत राहिलेली एक अतिशय गुणी अभिनेत्री 👍

images (3)

१९९४ साली आलेल्या माहरुख मिर्झाच्या इश्क में जीना इश्क में मरना मधुन तिने पदार्पण केलं होतं. पण पहिलाच चित्रपट बॉक्स ऑफीसवर आपटला. नंतर आलेल्या सल्लुमियाच्या वीरगतीने मात्र तिला हात दिला. यात ती भाईची बहीण बनली होती. त्यानंतर आली झैनब . शहीद ए मूहब्बत बूटासिंग या सत्यकथेवर आधारीत चित्रपटातील तिच्या कामाचे प्रचंड कौतुक झाले. फाळणीच्या पार्श्वभूमीवर आलेली एक मुस्लिम पत्नी आणि शिख पती यांची सुंदर प्रेमकथा असलेला हा पंजाबी चित्रपट अनपेक्षितरित्या प्रचंड मोठा हिट ठरला. विशेषतः यातील गाण्यांनी पंजाब दुमदुमलं. गुरुदास मान, आशाताई, अनुराधा पौडवाल आणि दस्तूरखुद्द नुसरतसाहेब यांनी गायलेल्या गाण्यांनी कहर केला. विशेषतः नुसरतसाहेबांचे ‘इश्क दा रुतबा’ प्रचंड गाजले. याच चित्रपटकथेवर नंतर अनिल शर्माच्या गदरने इतिहास रचला.

पण याचा दिव्याला म्हणावा तसा फायदा झाला नाही. नाही म्हणायला तिला सहाय्यक भूमिका मिळू लागल्या. दिव्याकडे चेहरा आणि अभिनय दोन्हीही होते. तिने सहाय्यक भूमिकांचे सुद्धा सोने करायला सुरुवात केली. २००४ साली आलेल्या वीर-झारामधली तिने साकारलेली झाराची चुलबुली सखी ‘शब्बो’ कोण विसरु शकेल. या भूमिकेची प्रचंड प्रशंसा झालीं. दिव्याला अनेक पुरस्कारांची नॉमिनेशन्स सुद्धा मिळाली. त्यानंतर २००८ साली आलेल्या वेलकम टू सज्जनपुरची बिनधास्त विंध्या तिने भन्नाटच रंगवली. स्त्रियांना कायम दुय्यम वागणूक देणाऱ्या समाजावर व्यंगात्मक पद्धतीने कोरडे ओढ़णारी ही भूमिका होती. दिव्याने विन्ध्या अगदी मनापासून साकारली. चित्रपट फ़ारसा चालला नसला तरी याही भूमिकेचे भरपूर कौतुक झाले.

images (6)

images (4).jpeg
मग २००९ साली आला “दिल्ली ६” , राकेश ओमप्रकाश मेहराच्या या चित्रपटाने दिव्याला तिचा पहिला मानाचा आणि महत्वाचा आयफा पुरस्कार मिळवून दिला, उत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री या श्रेणीत. या चित्रपटात तिने रंगवलेली मेहतरानी ‘जलेबी’ प्रचंड नावाजली गेली. अस्पृश्य असल्याने कायम सगळ्याच्या घृणेचा, तिरस्काराचा विषय ठरलेली, तरीही आपला आब राखून असलेली जलेबी अतिशय ताकदीने उभी केलीय दिव्याने. ती मोजक्याच भूमिका करत असते, पण प्रत्येक भूमिका अगदी चौखंदळपणे निवडलेली असते. मग स्टॅनले का डब्बामधली गोड रोझी मिस असो की हिरोईनमधली पल्लवी नारायण.

हिरोईनमधल्या पल्लवी नारायणला कोण विसरु शकेल? माहीची (करीना कपूर) प्रसिद्धी प्रमुख म्हणून असलेली आणि नंतर चांगली मैत्रीण झालेली, तिला पुन्हा टॉपला नेण्यासाठी जंग जंग पछाड़णारी पल्लवी कायम लक्षात राहील. दिव्याने हे पात्र अक्षरशः प्रचंड ताक़दीने उभे केलेय. पल्लवीच्या स्वभावातले अनेक कंगोरे, तीचे भारलेपण, माहीला स्टेज करण्यासाठी तिने केलेली प्रचंड धडपड दिव्याने अफाट ताक़दीने जीवंत केली होती.

images (7).jpeg

आणि मग आला ‘भाग मिल्खा भाग’ , यातली मिल्खाची बहीण दिव्याने आपल्या अभिनयाच्या जोरावर समर्थपणे उभी केलीय. आपल्या वाटणीचं दूध मायेने मिल्खाला पाजताना तिच्या डोळ्यातलं आईपण आपल्यालाही जाणवतं. नवऱ्याशी भांडुन भावाला जपणारी वत्सल बहीण, नवरा की भाऊ या विलक्षण कात्रीत अडकलेली एक असहाय्य पत्नी, भावाला नवीन आयुष्य सुरु करण्यासाठी आपली कर्णफुले काढून देणारी, नंतर भावाचे इंडियन आर्मीचे जर्किन घालून अभिमानाने मिरवणारी, त्याने आणलेल्या सोन्याच्या बांगड्या पहिल्यावर मुक्तपणे त्याच्या कुशीत शिरून रडणारी इशरी सिंग ज्या ताक़दीने दिव्याने उभी केली आहे त्याला तोड़ नाही. या भूमिकेने दिव्याला अनेक पुरस्कार, अनेक नॉमिनेशन्स मिळवून दिली. तिचा दूसरा आयफा पुरस्कार सुद्धा याच भूमिकेने मिळवून दिला तिला.

त्यानंतरही दिव्या बहकली नाही. अगदी चौखंदळपणे भूमिका निवडत शांतपणे काम करत राहिली. भारतीय राज्यघटनेवर आधारीत शाम बेनेगल यांच्या Samvidhaan: The Making of the Constitution of India मालिकेमधली पूर्णिमा बॅनर्जी असो वा इरादा या २०१७ साली आलेल्या अपर्णा सिंगच्या चित्रपटामधली मधली मुख्यमंत्री रमणदीप असो. तीची प्रत्येक भूमिका वेगळी आहे. इरादामध्ये तिने प्रथमच निगेटिव्ह भूमिका साकारली आणि इतक्या उत्कटतेने साकारली की तिला तिच्या आयूष्यातला पहिला राष्ट्रीय पुरस्कार मिळवून गेली. सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री म्हणून राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला तिला या भूमिकेसाठी.

1_16a08386475.1978911_2909921910_16a08386475_medium.jpg
आपल्या वैयक्तिक आयूष्यात सुद्धा दिव्या तशीच बिनधास्त आणि बोल्ड आहे. फटकळ आहे. काही दिवसांपूर्वी इंस्टाग्रामवर तिच्या फोटोवर असभ्य कमेंट करणाऱ्या एका विकृताला तिने जे काही फटकावलेय की यंव रे यंव !

काही दिवसांपूर्वी नंदिता दासने ‘मंटो’ केला तेव्हा त्यातील मन्टोच्या बहुचर्चित ‘ठंडा गोश्त’ या कथेतील मनस्वी ‘कुलवंत कौर’च्या आव्हानात्मक आणि वादग्रस्त ठरू शकणाऱ्या भूमिकेसाठी नंदिताच्या डोळ्यासमोर पहिले नाव आले ते दिव्याचेच आणि ती छोटीशी इंटिमेट भूमिकासुद्धा दिव्याने अफाट ताक़दीने उभी केली.

Still there is long way to go Divya and horizons are the limits. पूढच्या कारकिर्दीसाठी दिव्याला मनःपूर्वक शुभेच्छा !
नाही, आज काही तिचा वाढदिवस वगैरे नाहीये. पण कुणालाही विशेषतः दिव्यासारख्या आवडत्या अभिनेत्रीला शुभेच्छा देण्यासाठी मुहूर्त कशाला हवाय?

#CinemaGully
#विशालकुलकर्णी

 

दाद्या..

​दाद्या …
विशल्या, कोण आहे बे ती?

कोण बे? आणि ‘ती’? 

अबे ती, स्वीटी बरोबर असते ती ! आजकाल जरा जादाच घुटमळतेय….

त्या ‘ती’ मुळे मी थोडा चमकलोच होतो. कारण दाद्याला माझ्या ओळखीतल्या बहुतेक सगळ्या ‘ती’ माहीत होत्या. तश्या त्या सगळ्यांनाच माहीत असाव्यात. कारण त्यावेळी इंजिनिअरिंग डिप्लोमाला असूनही अभ्यास सोडून इतर सर्व उद्योग आम्ही (म्हणजे अस्मादिक) करायचो. अभाविप, TSVP, विवेकानंद केंद्र, ज्ञान प्रबोधिनी अशा विविध उद्योगात आमची स्वयंसेवकगीरी चालू असायची. त्या जोडीला नुकतीच शिकलेली दाभोलकरांच्या शैलीतली वाटरप्रूफ इंकमधली ग्रीटिंग्स, कविता हा आमचा यूएसपी होता. त्यामुळे बऱ्याच ‘ती’ अवतीभवती असायच्या. पण त्यावेळी आमचा खिसा कायम रिकामा, त्यामुळे आम्ही कायम अशा ‘ती’ मंडळीपासून एक सुरक्षित अंतर राखून असायचो. तसेही इतर इतकी (वर सांगितलेली केंद्र , अभाविप वगैरे) लफडी गळ्यात होती की ‘ती’ नावाचं नवीन प्रकरण गळ्यात घ्यायला वेळच नव्हता. पण आपली अनास्था उघड करण्याइतपत बावळटही नव्हतो त्यामुळे अशा काही ‘ती’ असायच्याच अवतीभोवती. पण माझ्या सगळ्या आवडी निवडी दाद्याला माहीत होत्या. त्यामुळे जेव्हा त्याने हा प्रश्न विचारला तेव्हा चमकलोच. असोच. मुद्दा तो नाही, मुद्दा दाद्याचा आहे. मुद्दा तो कायम माझ्यावर, माझ्या उपद्व्यापावर लक्ष ठेवून असायचा हा आहे. 

दाद्या म्हणजे माझा जीवश्च कंठश्च मित्र श्रीपाद कोर्टीकर ! आमची ओळखही अशीच अफलातून पद्धतीने झालेली. फर्स्ट इयरला सगळ्या स्ट्रीम्सना वर्कशॉप कॉमन असतं. असेच एकदा स्मिथीच्या वर्कशॉपला कानशीने जॉब घासत असताना कोणीतरी विचारलं, SESP चा लॉंगफॉर्म काय बे?(हे आमचं कॉलेज) मी काही बोलायच्या आतच मागून कुणीतरी खुसफुसलं, ” SXX Education Society’s Polytechnic” ( Actually it’s Solapur Education Society’s Polytechnic) 
मी गरकन मागे वळून बघीतलं. एक गोरं गोमटं, कुरळ्या केसांचं, गोबऱ्या गालाचं, गुटगुटीत बालक स्पर्धेतील वाटावं असं बालक मिस्कीलपणे आमच्याकडे पाहात होतं. (नंतर कळलं की कुठल्याही मध्यमवर्गीय घरातील निरागस वाटणाऱ्या पण प्रत्यक्षात लैच आगाऊ, डेंजरस असणाऱ्या बालकाप्रमाणे हे बालक सुद्धा लै डेंजरस होतं).

मी विचारलं, कुठला रे ?

उत्तर आलं… पंढरपूर ! अस्सल पंढरपुरी लोकांप्रमाणेच त्यातल्या ‘ढ’ वर दिलेला स्पेशल जोर तेव्हासुद्धा जाणवला होता. मी ही नकळत बोलून गेलो, “गोत्र जुळतंय बे आपलं.” गोत्र तर जुळत होतंच पण त्या क्षणापासून या माणसाशी जे अतूट मैत्र जुळून गेलं ते आजतागायत कायम आहे. माझ्यापेक्षा थोडासाच मोठा आहे तो, पण त्यामुळे कधीतरी मी त्याला दाद्या म्हणायला लागलो, पुढे सगळेच त्याला दाद्या म्हणायला लागले. ( पुढे कधीतरी जिच्यावर त्याचा क्रश होता त्या मुलीने सुद्धा त्याला दाद्या म्हणायला सुरुवात केल्यावर त्याच्या तोंडून बाहेर पडणाऱ्या खास पंढरपुरी शिव्या मी मनापासून ऐकल्या होत्या)

तसा दाद्या एकदम सरळमार्गी माणूस (म्हणजे माझ्यासारखा, जिलेबीइतका सरळ). या माणसाची दोन रूपे आहेत, दोन्हीही तितकीच सच्ची, तितकीच खरी. कारण कुठला अभिनिवेश घेऊन खोटं खोटं वागणं त्याला जमत नाही. तसा तो अगदी स्वीट ममाज बॉय आहे. आपल्या आईवर, वडिलांवर, बहिणीवर (हे एक अजून लै भारी आख्यान आहे. बबडी, म्हणजे दाद्याची छोटी बहीण आणि अर्थातच त्यामुळे माझीही. पण दाद्यापेक्षा माझं नातं या ध्यानाशी जास्त जुळलं. पण आमच्या या दिव्य बहिणाबाईबद्दल नंतर कधीतरी. तो एका स्वतंत्र लेखाचा विषय आहे) . पुढे नकळत मी कॉर्टिकरांच्या घराचा एक हिस्साच बनून गेलो होतो. अर्थात त्याला दाद्या किंवा बबडीपेक्षा दाद्याच्या आईने, आमच्या कोर्टिकरकाकूंनी लावलेला जीव, माया जास्त कारणीभूत होती.

तर आपण दाद्याबद्दल बोलत होतो. अतिशय स्वच्छ मनाचा पण कमालीच्या फाटक्या तोंडाचा असा माझा हा मित्र. आडनावातल्या K मुळे परीक्षेला कायम जवळपासच नंबर असायचा त्याचा , त्यामुळे एकमेकांच्या पुरवण्या इकडे तिकडे सरकावणे हा आवडीचा धंदा असे आमचा. सगळ्या क्लासमध्ये दाद्या सज्जन म्हणून फेमस. (वास्तव कटू असतं याची जाणीव तेवढी आम्हा काही जवळच्या मित्रांनाच होती हो.) 😛

 दोस्ती म्हटले की एकमेकांच्या नावाची वाट लावणे आलेच. माझ्या नावाचे तर विशा, विशल्या, कुलकरण्या असे अनेक अपभ्रंश प्रचलित होते. पण माझ्या नावाचा अपभ्रंश करताना सुद्धा विशा, विशल्या असे काही न करता ‘विशलु’ असा गोड  करणारा दाद्या एकटाच. तसं मित्रमंडळ खूप मोठं होतं आमचं. पण त्यातल्या त्यात दाद्या, मंदार, राजा, संजू, अशोक, योजना, वैशाली , पाटल्या, निखु, इरफान, श्रीनिवास ( श्री हे माझ्या आयुष्यातील अजून एक देखणं आणि जवळचं नातं, त्याबद्दलही कधीतरी सवडीने लिहिनच) हे जरा जास्त जवळचे. त्यातही दाद्या जास्त काळ बरोबर होता.  कॉलेज संपल्यावर बेरोजगारीच्या काळात शिवसेनेने चालू केलेल्या बेकारभत्ता योजने अंतर्गत 300 रुपये महिना या पगारावर तहसीलदार ऑफिससाठी काम करण्यापासून ते दैनिक सकाळचा वाचक संपर्क प्रतिनिधी म्हणून काम करण्यापर्यंत आम्ही एकत्र होतो. 😉  गंमत म्हणजे आमच्या दोघाकडे सायकलही एकाच रंगाची, एकाच मॉडेलची. लाल रंगाच्या आमच्या वीस इंची  हरक्युलीस कॅप्टन्स फिरवत आम्ही सगळ्या सोलापुरात भटकलोय. त्यांच्या पाटबंधारे वसाहतीत कुठलाही सांस्कृतिक कार्यक्रम असला की निवेदनाची जबाबदारी माझी असे,  मी तिथे राहत नव्हतो. पण दाद्याचा मित्र या नात्याने सगळ्या कॉलनीशीच गोत्र आणि मैत्र जुळलेले.

कुठेही जायचे झाले की आम्ही एकत्र असणार. श्री, मी, दाद्या, मंदार, इरफान , नित्या…. मस्त दिवस होते ते. मंदारच्या किंवा श्रीच्या रूमवर अभ्यासाच्या नावाखाली घातलेला गोंधळ आजही स्मरणात आहे. पुढे डिप्लोमा पूर्ण झाल्यावर वाटा वेगळ्या झाल्या. दाद्या आमच्याच कॉलेजात आधी लॅब असिस्टंट म्हणून जॉईन झाला आणि नंतर आता एडमिनिस्ट्रेशनला फिक्स झालाय. खरेतर आता पूर्वीसारखा संपर्क नाही राहिला. पण त्यामुळे नाती थोडीच तुटतात हो? अनेक प्रसंग आहेत ज्यामुळे दाद्या आठवत राहतो अधून मधून. मला खात्री आहे ते त्यालाही आठवत असणारेत. 
सायकल चालवता चालवता अचानक ‘विशलु , एक सांगू ? तुला लांबसडक केस असलेल्या मुली जास्त आवडतात ना? ‘ म्हणून माझी फिरकी घेणारा दाद्या. पैश्याअभावी मी ट्रीपला येणार नाही हे कळल्यावर ,’मी देतो की बे?’ म्हणणारा दाद्या, कँटीनकट्टयांसाठी कायम आमची बँक असणारा दाद्या… आणि सगळयात महत्वाचे म्हणजे आमचे उपद्व्याप (लष्कराच्या भाकरी) वाढल्यावर ‘ हं, बास झालं आता, आता अभ्यासाला लागा’ म्हणून कानउघाडणी करणारा दाद्या. एखाद्या पोरीमागे फिरताना आपला संबंध नसतानाही कित्येक किलोमीटर सायकल मारत आमच्याबरोबर फिरणारा दाद्या….

नाही, आज काही वाढदिवस वगैरे नाहीये त्याचा. पण आज उगीचच वाटलं की लिहावं दाद्यावर, मग लिहिलं. काही नाती इथे बनतात, काही सटवाईने कपाळावर नोंदलेली असतात. आयुष्याच्या प्रवासात काही नाती आवडीचे थांबे बनून येतात तर काही आयुष्यभर सावलीसारखी सोबत राहतात. आमचं नातं हे असंच कायम सोबत राहो हिच प्रभूंचरणी प्रार्थना !

© विशाल विजय कुलकर्णी

 
 
%d bloggers like this: