RSS

Category Archives: कथा : गुढ / विस्मय/ रहस्य

रोमांच, रहस्य, भीती आणि प्रणय कथा !

यल्गार …

गर्निमन सर्कल, TV-501, अटलांटिस

नेहमीप्रमाणे TV-501 गर्निमन सर्कलच्या पॉइंटवर उभे राहीले. एल सेक्शनच्या बॉट्सनी पटापट आपल्या जागा पकडल्या. चार्जिंग पॉइंटस कनेक्ट केले आणि TV-501 पुढे सरकण्याची मी वाट पाहू लागलो. माझ्या या सवयीचे माझे मलाच आश्चर्य वाटत आलेले आहे.

काय म्हणालात, आश्चर्य म्हणजे काय? आश्चर्य म्हणजे ….. , आय डोन्ट नो. आय मीन मला नाही माहीत. पण बऱ्याचदा हे एक प्रकारचं विचित्र फिलिंग येतं खरं. विचित्र … कारण हे फिलिंग फक्त मलाच येतं असा माझा अंदाज आहे. मुळात बाकीच्यांच्या बाबतीत फिलिंग या संकल्पनेलाच किती आणि काही अर्थ आहे की नाही हेच माहीत नाही. कारण बाकी सगळे बॉट्स स्थिर असतात. वेहिकलमध्ये एंटर झाले की पटापट चार्जिंग पॉइंट्स कनेक्ट करायचे. आय स्लॉट्सना पुढच्या त्रेपन्न मिनिटासाठी शटडाउन मोडमध्ये टाकून शांत आपल्या जागी उभे राहायचे. इव्हन माझे आयस्लॉट्स सुद्धा क्लोज मोडमध्येच असतात पण फक्त क्लोज मोड़, शटडाउन नव्हे. त्यामुळे मला आजुबाजुला चालू असलेल्या हालचाली कळत असतात.

मी एकदा चुकुन आय स्लॉट्स शटडाउन मोडमध्ये टाकायला विसरलो होतो. तर लगेच पुढच्या ब्रेक स्पॉटला वेहिकल थांबल्यावर गड़बड़ीत सपोर्ट सेंटरचे चार बॉट्स आत शिरले. मी सांगतोय, आय एम ओके? पण एक नाही आणि दोन नाही. माझी उचलबांगड़ी थेट सर्विस सेंटरला करण्यात आली. तिथे तब्बल तीनशे साठ मिनिटात माझा संपूर्ण चेकअप आणि ओव्हरहॉलिंग करण्यात आले. माझ्या आयस्लॉट्सचे पूर्ण मेकनिझम पुन्हा पुन्हा स्पेशल एक्सपर्टसच्या टीमने चेक केले आणि त्यानंतर मग मला माझ्या टास्क सेंटरवर पोचवण्यात आले. पण दरम्यानच्या वाहतुकीत माझे आयस्लॉट्स कंपलसरीली शटडाउन मोडमध्ये टाकण्यात आले होते.

तेव्हा प्रथमच तो विचित्र प्रकार घडला होता. समबडी ट्राईड टू हॅक माय ऑपरेटिंग सिस्टीम. माझ्या प्रोग्रामिंग यूनिटमध्ये शिरून त्याने एक महत्वाचा प्रोग्राम चेंज केला आणि माझ्या प्रोग्रामिंग यूनिट्सना एक नवीन प्रोग्राम फिड केला. क्लोजिंग ऑफ़ आयस्लॉट्स ! त्यानुसार माझ्या कंट्रोल यूनिटला ट्रांसपोर्टेशनच्या दरम्यान आयस्लॉट्स क्लोज मोड़मध्ये ठेवण्याची चोरी-छुपे ट्रेनिंग दिली गेली. सुरुवातीला थोडे अवघड गेले पण नंतर सवय झाली. शटडाऊन मोडमध्ये जावून पूर्णपणे ऑफ होण्यापेक्षा क्लोजमोडमध्ये राहून आजुबाजुला काय घडतेय याचा अंदाज घेत राहणे मला आवडायला लागले. पण तो पहिला क्षण होता, जेव्हा मला माझ्या वेगळेपणाची जाणीव झाली होती.

TV-501 पुन्हा एकदा हॉल्टिंग पॉइंटला स्थिर झालं. सवयीने मी डोळे किलकिले करून माझा पॉवर डिसप्ले पाहिला. 87% चार्जिंग पूर्ण झाले होते. अजुन सात मिनिटाने टास्क सेंटरला पोचू तेव्हा ते शंभर टक्के पूर्ण झालेले असेल. काय्य? डोळे? अरे हो, हे नाव तुमच्यासाठी नवीन असेल ना. डोळे म्हणजे आयस्लॉट्स. लिबर्टी उर्फ LI-2025 कधीकधी आयस्लॉट्सना डोळे म्हणतो. का? माहीत नाही. पण मला तो शब्द आवडलाय. अर्थात लिबर्टीची सख्त ताकीद आहे की हा शब्द इतर कुणापुढेही चुकुन सुद्धा वापरायचा, उच्चारायचा नाही. मी गुपचूप ऐकतो त्याचे, कारण मला शंका आहे की माझ्या प्रोग्राम मेन्युमध्ये छेड़छाड़ करून क्लोजमोड़ अॅक्टीव्हेट करणारा हॅकर दूसरा तीसरा कोणी नसुन LI-2025च आहे.

TV-501 पी-टर्मिनलच्या कॉर्नरवर न थांबता सर्रकन पास झाले. मी तेवढ़यात कॅमची नजर चुकवून LI कड़े पाहुन घेतले. तो नेहमीप्रमाणे पी-टर्मिनलकडे एकटक पाहात होता, अर्थात कॅमची नजर चुकवूनच. हे कोड़े एक मला आजतागायत सुटलेले नाही. LI बहुतेक माझ्यासारखाच आहे, वेगळा. पण ते खुप अडव्हान्स व्हर्जन असावे बॉट्सचे. कारण आम्ही सर्वसामान्य बॉट्स दिलेली टास्क पूर्ण करणे या पलीकडे जावून ‘विचार’ करू शकत नाही. हा शब्द सुद्धा LI नेच शिकवलेला. इतर बॉट्सना विचार म्हणजे काय ते माहीतच नाहीये. खरतर मलाही माहीत नाहीये. पण LI ने सांगितलेय की हा जो सगळा डेटाचा गोंधळ माझ्या प्रोग्राम आणि कंट्रोल यूनिटमध्ये चालू असतो त्यालाच ‘विचार’ असे म्हणतात. त्याच्या बऱ्याचश्या गोष्टीप्रमाणे हे ही मला कळत नाही, पण मी उगाचच कळल्यासारखी मान हलवतो. कसे कोण जाणे पण मला काहीही कळालेले नाहीये हे मात्र त्याला लगेचच कळते.

अरे हो, महत्वाची गोष्ट राहिली. मी NK-4085, लेव्हल सिक्स. फॅक्टरी फार्म्सवर क्वालिटी कंट्रोल सेक्शनला आहे. परवापर्यंत मी ही सामान्य ऑपरेटर कम मजुरच होतो. पण नुकतेच हे जरा वरच्या दर्जाचे काम मला मिळालेय. ती सगळी प्रॉडक्ट्स शॉपफ्लोरवर जाण्यापूर्वी माझ्या सुपरविजनमध्ये चेक केली जातात. LI मला ज्यूनियर आहे. लेव्हल 9. हे देखील एक आश्चर्यच. आय नो, ही इज मच मोअर कॅपेबल दॅन मी. पण तरीही तो खालच्या लेव्हलवर कसा राहिलाय की? प्रत्यक्षात LI अतिशय अडव्हान्स आहे. माझ्या प्रोग्राम यूनिटमध्ये चेंजेस करण्यासाठी इतरांप्रमाणे त्याला स्वतःला माझ्याशी व्हाया केबल कनेक्ट करावे लागत नाही. मला थेट त्याचा आवाज ऐकू येतो, तो माझ्यापासुन कितीही अंतर दूर असला तरीही. तो ही फक्त मलाच, शेजारी टास्कवर असलेल्या बॉटला कळत देखील नाही. आधी मी एकटाच बडबडायचो. मग लक्षात आले LI शी बोलताना तोंड उघडायची गरजच नाही. यूनीटमधल्या वॉइस डेटाचा नुसता आतल्या आत उच्चार केला तरी LI ला कळते बरोबर.

….. आणि हो, तो वेडा माझ्या प्रोग्रामिंग यूनीटला मेंदू आणि कंट्रोल यूनीटला मन म्हणतो. म्हणजे काय ते त्यालाच ठाऊक !

*******************************************************************************

बॉट्स सेंट्रल सर्विस सेंटर , ला बेला, अटलांटिस

“चीफ, काहीतरी गोंधळ नक्कीच आहे. L सेक्शन मधला एक बॉट वेहिकल पी-टर्मिनलजवळ आले की अस्वस्थ होतो हे पाहण्यात आलेले आहे.”
“मला कल्पना आहे Z-10 त्याची. म्हणूनच त्याला अजूनही लेव्हल 9 वर ठेवण्यात आलेय. मी W टीमशी बोललोय यासंदर्भात. त्यांचे म्हणणे असे पडले की त्याला काही दिवस सपोर्ट सेंटरला अंडर ऑब्जर्वेशन ठेवावे.”
“चीफ, पण त्याचा इतर काही त्रास नाहीये. फक्त पी-टर्मिनलकडे एकटक बघतो म्हणून त्याच्यासारखा मेहनती मजूर गमवायचा नाहीये मला. कारण सपोर्ट सेंटरवाले त्याच्यावर एक्सपेरिमेंट्स करण्याच्या नादात त्याची उत्पादनक्षमता कमी करून ठेवतील. ती रिस्क घ्यायची नाहीये मला.”
ह्म्म्म, ओक्के.
“अजुन एक सांगायचे होते. तो डिफेक्टिव लॉटमधला NK-4085 , तो खुपदा विचित्र वागतो.”
म्हणजे?
“म्हणजे चार्जिंग पॉइंट कनेक्ट करायला विसरतो. शट डाऊन मोडमध्ये जायला विसरतो. मधुनच कॅमची नजर चुकवून इतर बॉट्स कड़े पाहात बसतो. हे चमत्कारिक आहे. ही डझन्ट बिहेव लाईक अ बॉट समटाईंम्स.”
“डोन्ट वरी, त्याचे टेन्शन नाही मला. तो एक मठ्ठ आणि डिफेक्टिव कॅटेगरीतला बॉट आहे. त्याला चार दिवस डिफेक्टिव यूनिट्सच्या स्पेशल सर्विस सेंटरला पाठवून दे, येईल ताळ्यावर.”
“दर शंभराच्या लॉटमध्ये एक तरी बॉट असा डिफेक्टिव निघतोच. त्याचा आकारसुद्धा पाहीलास ना? केवढा अवाढव्य आहे, सहा फुटाच्या आसपास. हे बहुतेक डिफेक्टिव बॉट्स असेच असतात. एकतर अवाढव्य नाहीतर अगदीच नाजुक.”
“हो, पण त्यांच्या आकारामुळेच इतरांच्या दुप्पट काम करतात ते.”
“बरोबर, म्हणूनच म्हटले त्याचे फारसे टेन्शन घेवू नकोस. अतिशय निरुपद्रवी यूनीट आहे ते.”
ओक्के चीफ ! मी बघतो……
डिसमिस !

**********************************************************************************

आज सकाळपासून का कुणास ठाऊक , पण असे वाटतेय की आज LI संपर्क साधेल. काल न राहवून त्याला विचारलेच ,
LI, खुप दिवस विचारीन म्हणतोय. पी-टर्मिनल जवळ आले की तूला नेमके काय होते? तू प्रचंड अस्वस्थ होतोस आणि तिकडे बघायला लागतोस. … मी
बंद डोळ्याने बरी दिसते रे तुला माझी अस्वस्थता? इति LI
दिसत नाही, पण का कुणास ठाऊक ते जाणवते मला. अगदी डोळे बंद असले तरी. खरेतर तीच खरी समस्या आहे. मी इतर बॉट्स सारखा का नाहीये? त्यांना या फिलिंग्ज का जाणवत नाहीत? किंवा मलाच का जाणवतात. मी डिफेक्टिव लॉटमधला आहे म्हणून? … मी
यावर LI नुसताच हसला.
हासु नकोस. मला काहीतरी वेगळेच वाटतेय. म्हणजे काहीतरी तोडून-फोडून टाकावेसे वाटतेय. हे काय आहे नक्की? … मी
याला संताप किंवा राग असे म्हणतात. ही एक मानवी भावना आहे. इति LI
भावना म्हणजे? आणि मग ती मलाच का जाणवते , इतरांना का नाही? … मी
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे आता माझ्याकडे नाहीये 4085. ती तुझी तुलाच शोधावी लागतील. इति LI
तू मागे एकदा म्हणाला होतास की तुझे नाव लिबर्टी आहे. म्हणजे काय? आणि इथे कुणालाच नाव असे नाहीये. मग तुलाच हे लिबर्टी नाव कुणी दिले? … मी
योग्य वेळ आली की उत्तर देइन तुझ्या प्रत्येक प्रश्नाचे. सद्ध्या फक्त एक लक्षात ठेव, काही दिवसात तुला पुन्हा एकदा स्पेशल सर्विस सेंटरला नेण्यात येईल. तेव्हा लगेच माझ्याशी संपर्क साध असाच मनाच्या पातळीवर. इति LI
अरे पण, ते पी टर्मिनलचे काय प्रकरण आहे ते सांगितलेच नाहीस तू? मी पुन्हा एकदा विचारले.
तसे आधी एक तोंडातुन शांतपणे हवा बाहेर सोडल्यासारखा आवाज आणि त्यामागुन अतिशय गंभीर आवाजात…
“पी-टर्मिनलचा एक लिफ्टमॅन माझा अतिशय जवळचा मित्र होता. गेला तो आता.” इति LI
एक….., एक मिनिट ! आधी हे लिफ्ट म्हणजे काय? मॅन म्हणजे … बॉट्सचाच काही लेटेस्ट अडव्हान्स प्रकार आहे का? आणि मित्र म्हणजे? आता कुठे गेलाय तो? सर्वीस सेंटरवर की दुसऱ्या सेक्टरला…?
पण हे प्रश्न मात्र अनुत्तरित राहीले कारण LI गेला होता. म्हणजे त्याचा माझ्या कंट्रोल सिस्टीममध्ये घुमणारा आवाज बंद झाला होता.
हा काय्य-काय्य बोलतो त्याचे त्याला तरी कळते की नाही कोण जाणे. आणि मी तर फिट आहे आता एकदम. मला कश्याला सर्विस सेंटरला नेतील आता? वेडा आहे झालं…

************************************************************************************

“तू आमचा आहेस !”

पण पुन्हा एकदा तोच शहाणा ठरला. आज गर्निमन सर्कलला TV वेहिकल थांबले, L सेक्शनच्या बॉट्सनी आपल्या जागा धरल्या. ते पॉवर पॉइंट्स कनेक्टच करत होते तोवर सहा सायबॉट्सची एक झुंड़ आत शिरली. एकाने खस्सकन माझा पॉवरपॉइंट उपसुन काढला आणि इतरांनी माझी उचलबांगड़ी करून मागून आलेल्या दुसऱ्या एका वाहनामध्ये मला कोंबले आणि क्षणात ते वाहन पुन्हा वेगाने धावु लागले.

मी सकाळचे बोलणे आठवून LI शी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न सुरु केला. पण आज काहीतरी बिनसले होते नक्कीच. नेहमी मी त्याचे नाव पुकारायचा अवकाश की LI माझ्या कंट्रोलसिस्टीममध्ये, त्याच्या मते मनामध्ये अवतीर्ण व्हायचा. पण आज काही केल्या त्याचा संपर्क होत नव्हता.

आम्ही सर्विस सेंटरवर पोचलो. तिथल्या टीमने मला ताब्यात घेतलं. नेहमीची टीम गायब होती. नेहमी तिथे पोचलो की M-30 आपला जबड़ा फाकुन माझे स्वागत करायचा. ( मागे कधीतरी LI नेच सांगितले होते की त्याला हसणे म्हणतात) पण आज कुणीतरी भलतेच बॉट्स होते. एकाने पटकन माझ्या पाठीशी हात घालून माझे पॉवरयूनीट खेचुन काढायचा प्रयत्न सुरु केला, तसा मी प्रथमच घाबरलो. या भावनेला घाबरणे म्हणतात हे एका भेटीत M-30 ने सांगितले होते. मी विचारले सुद्धा त्याला की ही मानवी भावना मला का जाणवतेय? त्यांच्याकडे उत्तर नव्हते.

पॉवर यूनीट डिटैच करणे म्हणजे आपला शेवट हे मला माहीत होते. क्षणभर मनात विचार आला की त्याला विरोध करावा. पॉवर यूनीट काढू देवू नये. क्षणभर माझे मलाच विचित्र वाटले. It’s a routine. एखादा बॉट निरुपयोगी ठरला की त्याची पॉवर डिस्चार्ज करून मग डिसमँटल करणे ही नॉर्मल प्रैक्टिस होती. काही काळाने त्याना वाटले तर बॉट पुन्हा असेंबल केला जाई. आजवर कुठल्याच बॉटने याला विरोध केलेला मी ऐकले नव्हते. मग माझ्याच मनात विरोधाची भावना का?

दुसऱ्याच क्षणी मनाच्या , हो मनाच्याच कुठल्यातरी पातळीवर LI चा क्षीण आवाज घुमला.
“विरोध करु नकोस. पॉवर यूनीट निघाले की स्वतःला जमिनीवर झोकुन दे.”
एखाद्या निर्जीव वस्तुसारखे. पॉवर यूनीट काढताच मी खाली जमिनीवर कोसळलो. अगदी एखाद्या निर्जीव वस्तुसारखाच. पण काहीतरी वेगळेच घडत होते. खाली पडल्या पडल्या मी माझे शरीर हलके सोडून दिले होते. एका बॉटने माझ्या पोटावर एक लाथ मारून मला दूर ढकलले. माझे शरीर पूर्णतया निर्जीव आणि निष्क्रिय झाले होते. पण कश्या कोण जाणे, आत… कुठल्यातरी खोल कोपऱ्यात कसलीतरी , कदाचित जीवंतपणाची जाणीव जीवंत होती.
काहीही कर, पण तिथुन निसटून जाण्याचा प्रयत्न कर. लवकर, माझ्याकडे वेळ फार कमी आहे. जा लवकर. पी-टर्मिनलची लिफ्ट शोध. थर्ड बेसमेंटच्या टॉयलेट सीटवर ….

LI चा आवाज अचानक बंद झाला. बहुतेक त्यालाही ऑफ केले की काय? अचानक एक विचित्र भाव दाटून् आला मनात. हो, मी ही आता कंट्रोल सिस्टीमला मनच म्हणायला लागलो होतो. कमालच आहे. नाही? मी गलितगात्र झालो होतो. पण आश्चर्यकारकरित्या सगळ्या जाणिवा जाग्या होत्या.

काय्य बरळतोय मी? मी एक बॉट आहे, एक यंत्रमानव. मला कसल्या आल्याहेत जाणिवा आणि कस…… ! आहहह , अचानक वेदनेची एक जाणिव. आज काहीतरी विचित्र घडत होतं खरं. प्रथमच वेदना, दुःख या भावना जाणवत होत्या. दुःख … यस, मघाच्या त्या भावनेला दुःख म्हणतात. LI ला सुद्धा ऑफ केले असेल या कल्पनेतून निर्माण झालेली ती भावना म्हणजे दुःख होते तर. पण….

‘ दोन मिनिटात तुझ्या शरीरात पुन्हा ताकद येईल. पहिली संधी मिळताच पी-टर्मिनल गाठ’

माझ्या मानेपाशीच पडलेला M-30 माझ्या कानात पुटपुटत होता. मी त्यांच्याकडे आश्चर्याने पाहीले. त्याच्या डोळ्यात प्रचंड वेदना साकळली होती. हातात काहीतरी प्लास्टीकची एखाद्या नळीसारखी वस्तु. माझ्या मानेतून उठणारी वेदना आणि त्या नलिकेचा काहीतरी संबंध नक्कीच होता.

तो एकदम उसळला, त्याच्या तोंडातुन एक विचित्र द्रव बाहेर पडला आणि M-30 निष्प्राण झाला. ( हे कुठले कुठले शब्द माझ्या ओठावर येताहेत आज?)

मी जिवाच्या आकांताने उठलो. कुठल्याही परिस्थितीत ‘त्यांच्या’ तावडीत न सापडता मला पी-टर्मिनल गाठुन लिफ्ट शोधायची होती. पण लिफ्ट म्हणजे काय?

सद्ध्या इथुन सुटका करून घेणे महत्वाचे. बाकी विचार नंतर करू. तिथुन पळ काढताना कानावर राहून राहून M-30 चे शेवटचे वाक्य आदळत होते. त्याचा अर्थ काय आहे?
“तू आमच्यापैकी आहेस, आमचा आहेस. पी-टर्मिनल गाठ, जा…’

***********************************************************************************

मी कोण आहे ?

“तू आमचा आहेस !”
ते शब्द राहून राहून कानावर आदळत होते. आमचा म्हणजे? कोण होते M-30 आणि LI ? मी त्यांचा ‘आपला’ म्हणजे? मी ही त्यांच्यासारखाच होतो का? पण कोण होतो मी?
LI कुठे आहे आत्ता? आणि मी जऱ त्यांच्यातलाच असेन. तर त्या संकटकाळी LI ला तिथे एकटे सोडून जाणे योग्य होते का? आणि LI जीवंत असेल तर? हा अजुन एक नवा शब्द, त्यांच्याच तोंडी कधीतरी ऐकलेला. नाही, त्याचा शोध घ्यायलाच हवाय.
मी नकळत डोळे मिटले आणि सगळी शक्ती LI वर एकवटायला सुरुवात केली. आणि…
तो मला दिसला. दोन्ही हात बांधून , छताला उलटा लटकलेला. ते बहुदा गर्निमन सर्कलचे सर्विस सेंटर होते. कारण मला Z-10 ही दिसत होता. तो तिथला प्रमुख आहे हे LI नेच सांगितले होते एकदा. का कुणास ठाऊक पण मला प्रचंड राग आला होता. मला आता पी टर्मिनल, M-30 काहीच आठवत नव्हते. एकच भावना प्रबळ होती, ती म्हणजे LI ला वाचवणे. मी त्यांच्यापैकीच एक होतो ना?
आणि तसेही लिफ्ट म्हणजे काय हे मला फक्त LI च सांगू शकला असता. तसेही लिफ्ट शोधून काय करायचे हे तरी कुठे माहीत होते मला. LI ला सोडवणे मस्ट होते. त्यासाठी रिस्क घेवून गार्निमन सर्कल सर्विस सेंटरमध्ये घुसावेच लागणार होते. सर्वीस सेंटर पर्यन्त पोचण्याचा एकच मार्ग होता.
मी रस्त्यावर आलो, थोड़े दूर चालत येवून दिसलेले पहिले TV पकडले. आत शिरल्या शिरल्या माझा चार्जिंग पोइन्ट कनेक्ट केला आणि लगेच काढून टाकला. दोन मिनिटानी पुन्हा कनेक्ट केला. असे सलग एक दोन वेळा केले. पॉवर यूनीट कटॉफ झाल्याने लगेच ऐरर मेसेज जाईल आणि माझी रवानगी गर्निमन सर्कल सर्विस सेंटरला होईल याची मला खात्री होती कारण पॉवर रिपेअर्स फक्त तिथेच होत. एकच विचार मनात होता, तो म्हणजे माझ्यावर डिफेक्टिव यूनीट सेंटरमध्ये गुदरलेला प्रसंग अजून इकडे माहीत झालेला असु नये.

माझ्या अंदाजाप्रमाणेच मला लगेच गर्निमन सर्कल यूनीटला नेण्यात आले. पण माझा अंदाज किंचित चुकला होता. कारण तिथपर्यंत बातमी आधीच पोचलेली होती. तिथे Z-10 माझी वाटच बघत होता.

मला पाहताच अतिशय कुत्सितपणे म्हणाला , “चीफ म्हणाले होतेच की तू अतिशय मठ्ठ आहेस म्हणून पण विश्वास नव्हता बसला. पण आलास ना हिला सोडवायला इथे? तुम्ही माणसे नाही म्हटले तरी मठ्ठच. फारच भावनाप्रधान आणि संवेदनशील. बादवे तुमच्याप्रमाणे पूर्ण नसलों तरी अर्धा मानव आहे मी सुद्धा. तो असे का म्हणाला असेल? तो मला माणूस का म्हणाला असेल? त्याने स्वतः बॉट म्हणून माझे ओव्हरहोलिंग केलेले आहे कित्येकवेळा.

माझे लक्ष बांधलेल्या LI कड़े होते. Z-10 ने पुढे होत LI च्या मस्तकावरील कवच बाजूला केले. ते काढताच काळ्याभोर दोराचा एक लांबलचक पुंजका त्यातून बाहेर पडला. काही दोरे पांढरे सुद्धा होते बऱ्यापैकी. नाही,दौरा नाही ते केस होते LI चे. त्याच्या पोलादी मुखवट्याच्या जागी एक कमालीचा नाजुक पण वृद्ध चेहरा होता. वृद्ध … हो ती एक सुंदर वृद्ध स्त्री होती. क्षणभरासाठी तिच्या डोळ्यात एक ओळखीची खुण चमकली आणि मी कसलाही विचार न करता तिच्याकडे झेपावलो. काही बॉट्स मला अडवायला धावले, पण आज मला कोणीच आवरु अथवा अडवू शकणार नव्हतं. काही क्षणातच मी तिथल्या बॉट्सना आडवं करून LI ची सुटका केली. माझ्या अवाढव्य देहाचा इथे फायदा झाला मला. मी कोण होतो कुणास ठाऊक पण माझ्या अंगावर अजूनही असलेलं ते बॉट्सचं कवचही माझी मदत करून गेलं.

हात मोकळे होताच LI ने आपल्या कपड्यातून ती मघासारखीच नलिका बाहेर काढली आणि आपल्या मानेत खुपसली. तिसऱ्या मिनिटाला LI बर्यापैकी सावरलेली होती. (मी LI चा उच्चार आता तो न करता ती असा करायला लागलो होतो. जणुकाही है सारे शब्द मला पूर्वीपासुन माहीतच होते. )

चल लवकर, ही बातमी सेंट्रल ऑफिसला गेली असेल. तीन मिनिटात कुमक येवून पोचेल. त्या आधी निघायला हवे. पी- टर्मिनल जवळ असले तरी मध्ये बरेच अडथळे असणारेत।

LI ने तिथलीच एक मिनी TV-301 ताब्यात घेतली आणि आम्ही पी-टर्मिनलच्या दिशेने निघालो. आम्ही बाहेर पडत असतानाच दोन सशस्त्र TV-501 सर्विस सेंटरमध्ये शिरली. आमच्या मिनी TV-301 कड़े त्यांनी दुर्लक्षच केले.
त्यामुळे आम्ही अगदी सहज पी-टर्मिनलच्या बेसमेंट थ्री ला पोचलो. शेवटच्या टप्प्यात मात्र LI लपुन बसली होती.आणि वेहिकलचे स्टेअरींग माझ्या हातात. आयुष्यात प्रथमच हे ट्रांसपोर्टेशन वेहिकल हातात आलेले असूनही मी एखाद्या सराईतासारखा ते चालवत होतो ???. असो, आश्चर्य करायची ही वेळ नव्हती.

LI ने काही क्षणातच लिफ्ट शोधून काढले. मला काही कळेना. ही चार बाय पाचची एम्प्टी यूनीट कशी काय वाचवणार आम्हाला? थोड्या वेळात ते इथेही पोचतील आणि या यूनिटचे हे आता धातु जीर्ण झालेले तकलादु दार तोडायला त्यांना कितीसा वेळ लागणार आहे? अचानक माझे डोके विलक्षण ठणकायला लागले. जणुकाही मी स्वतःच ते कुठेतरी एकवटायचा प्रयत्न करत होतो. एका क्षणात मी शांतही झालो आणि डोळे मिटुन घेतले.

आणि तितक्याच बाहेरुन कुणीतरी दार ठोठावलेच. LI ने मला दार उघडायची खुण केली. मला कळेना, ते आत आले की संपलेच की सगळे? पण LI वर आता पूर्ण विश्वास बसलेला होता. त्यामुळे कसलाही प्रश्न न करता दार उघडले मी. आता आश्चर्यचकित व्हायची पाळी माझी होती. आम्ही पी-टर्मिनलच्या बेसमेन्टमध्ये नव्हतो. आजुबाजुला उंचच ऊंच पण इमारतींचे पडलेले, जळलेले भग्न सांगाड़े दिसत होते. अटलांटिसच्या मानाने हा भाग अतिशय भकास , वैराण दिसत होता. LI चा श्वास गुदमरल्यासारखा झाला होता. मी मात्र स्थिर होतो, मला कसलाही त्रास नव्हता.
समोर LI सारखेच काही लोक उभे होते. पूर्ण कपडयात गुरफटलेले. त्यांच्या चेहऱ्यावर मास्क्स होते. त्यांच्यापैकी

एकाने LI च्या चेहऱ्यावर मास्क चढवला. त्यापूर्वी मी LI ला विचारलेच.

“कोण आहेस तू? हे लोक कोण आहेत? मी कोण आहे?”

त्या मास्कमागुन आलेला आवाज आनंदाने सांगत होता.
” वेलकम टू मेनलँड ! तू आमचाच आहेस !”

*********************************************************************************

पुन्हा एक नवीन कोडं, पुन्हा तेच शब्द । तुमचाच म्हणजे? तो Z-10 म्हणाला तसे तुम्ही माणसे आहात का? पण तसे असेल तर माझ्याबद्दल तुम्हाला इतकी आत्मीयता का? आणि तो Z-10 मला माणूस आणि स्वतःला अर्धमाणुस का म्हणत होता?
मी LI आणि इतरांकडे पाहात विचारले.
ते सांगते तुला नंतर. LI म्हणाली. आणि त्या दुसऱ्या मास्कधारीला तिने जवळजवळ आदेशच दिला. “ही लिफ्ट आपल्याला नष्ट करून टाकायला हवी. नाहीतर तिचा वापर करून अटलांटिसची सशस्त्र सेना पुन्हा वर येवू शकते आपल्या शोधात. ” तिचे डोळे मात्र सतत माझ्याकडे, माझ्यावर रोखलेले होते. जणुकाही मी यावर काहीतरी बोलेन अशी तिची अपेक्षा होती.
आणि माझ्याही नकळत ते पुन्हा एकदा झाले. मी माझ्याही नकळत बोलून गेलो.
“नाही, त्याची गरज नाहीये. तसे असते तर गेल्या कित्येक वर्षात त्यांनी लिफ्टचा वापर केला असता. खरंतर त्यांनी प्रयत्न केला असावा पण त्यांना ते साध्य झालेले दिसत नाहीये. तरीही आपण काळजी घ्यायला हवी. मी पुन्हा लिफ्टमध्ये शिरलो. लिफ्टच्या चारही भिंतीवर तपकिरी रंगाच्या धातुंनी काही विचित्र वर्तुळाकृती सर्किट्स कोरलेली होती. मी चारही भिंतीचे थोडावेळ निरीक्षण केले आणि नंतर दाराच्या अगदी समोर असलेल्या भिंतीवरील सर्किटसमोर जावून उभा राहिलो. थोड़ा वेळ त्याची चाचपणी करताच सर्किटचा एक संपूर्ण छोटासा पीसच माझ्या हातात आला. तो घेवून मी बाहेर आलो. तो पीस LI च्या हातात दिला.
“हे घे, पाथ ब्रेक केलाय मी. आता पुन्हा हा पीस तिथे फिट केल्याशिवाय लिफ्ट चालू होणार नाही.”
LI च्या चेहऱ्यावर प्रचंड आनंदाची, प्रेमाची भावना दिसत होती. तिच्या डोळ्यात मात्र काही वेगळेच भाव होते. ते काही मला कळेनात. पण प्रचंड हवेहवेसे भाव होते ते. तिच्यापर्यंत पोचली ती शंका आपोआप.
“त्याला वात्सल्य म्हणतात बाळा. पण तुला लिफ्टचे मेकॅनिझम कसे माहीत झाले? तुला तर लिफ्ट म्हणजे काय ते सुद्धा माहिती नव्हते.”
तिच्या स्वरांत एक विलक्षण खोडकर भाव होता. इथे आल्यापासुन प्रत्येक क्षणी मानवी स्वभावाच्या विविध भाव-भावनांची ओळख होत होती आणि विशेष म्हणजे मला ते भाव अजिबात परके वाटत नव्हते. मी खरोखर माणूस होतो का? पण कसे शक्य आहे? इथे दर पंधरा दिवसाला मी सर्विस सेंटरला जावून माझे ओव्हरहोलिंग , सर्विसिंग करून घेत होतो. मागच्या त्या प्रकरणात माझे आयस्लॉट्स देखील टेस्ट केले होते त्यांनी. नाही, मी एक यंत्रमानवच आहे. मग या माणसांना मी त्यांच्यातलाच एक का वाटतोय? आणि त्या लिफ्टच्या मेकनिझमबद्दल मला कसे कळाले? कालपर्यंत तर मला लिफ्ट म्हणजे काय ते सुद्धा माहीत नव्हते.”

आता माझी मलाच भीती वाटायला लागलिये. कोण आहे मी नक्की?

*******************************************************************************

Flashback ….

इथे फार काळ थांबता येणार नाही. बाहेर उष्णता वाढ़ायला लागायच्या आत आपल्याला बेसवर पोहोचायला हवेय. नाहीतर पुढचे अठ्ठेचाळीस तास इथेच अडकुन पडू. चला लवकर, बेसवर पोचायला अजुन दोन तास तरी लागतील.
तो दूसरा मास्कधारी म्हणाला. LI ने ही त्याला दुजोरा दिला. बरोबर आहे रॉबी, निघायला हवे. चल NK आपण वाटेत बोलूच.

तसा तो रॉबी म्हणवणारा हसला आणि म्हणाला, आता तरी त्याला त्याच्या खऱ्या नावाने हाक मार.”
“गेल्या आठ-नऊ वर्षात त्याला NK म्हणूनच संबोधत आलेय रे. त्याला इथले एक नाव आहे हेच विसरुन गेले आहे आता. आणि त्याला निकी म्हणून हाक मारल्यावर त्याला कळायला तरी हवे ना.”
“खराय तुझं. चल निकी, तुझी ममा तुझी वाट बघतेय घरी. ” रॉबीने माझ्या खांद्यावर हलकेच थोपटले.
“ममा?” म्हणजे…? ” माझ्या पुढे अजुन एक प्रश्नचिन्ह उभे राहीले. तशी LI हासली, चल भेटल्यावर कळेलच.

बाहेर काही विचित्र आकाराची वाहने उभी होती. मला आमचे आयताकृती , लांबचलांब TV-501/301 आठवले. ही वाहने काही वेगळीच होती.
तू जुनाच ट्रक अजूनही वापरतोयस रॉबी?
वाहने बनायची बंद होवुन पंचवीस वर्षे झालीत स्वतंत्रा. नवी वाहने बनताहेतच कुठे? तीच वाहने आम्ही अजूनही मेनटेन करून ठेवली आहेत झाले. अर्थात आता ही वाहने पहिल्यापेक्षा प्रचंड वेगाने धावु शकतात आणि शस्त्रसज्ज आहेत. शत्रुच्या एका पूर्ण तुकडीचा सामना करण्याची शक्ती आहे या ट्रकमध्ये आता. तुझी लेकच आता प्रमुख आहे आपल्या वेपन्स आर.एन.डी. विभागाची. इकडे येणार होती आमच्या बरोबर पण ऐनवेळी काही इमरजेंसी आल्याने ती तिथेच अडकुन पडलीय. चल निघूयात.”
LI चा चेहरा फुलला आहे हे मला त्या मास्कमधुनही जाणवले. त्या विचित्र वाहनात, ट्रकमध्ये बसुन आम्ही निघालो तेव्हा पहिला बदल जाणवला तो म्हणजे इथे कुणीही आपले पॉवर पॉइंट्स कनेक्ट केलेले नव्हते. आश्चर्याची बाब म्हणजे मलाही गरज पडली नव्हती.

दूसरी गोष्ट स्ट्राइक झाली ती म्हणजे…”LI, आता तुला त्या रॉबीने स्वतंत्रा म्हणून हाक मारली. ते तुझे खरे नाव आहे का

“हो, स्वतंत्रा, स्वतंत्रा हेरंब देशमुख असे नाव आहे माझे. पस्तीस वर्षापूर्वीची जगप्रसिद्ध सायकोलॉजिस्ट स्वतंत्रा देशमुख. जगप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ आणि चुंबकीय लहरींच्या साहयाने ह्यूमन ट्रांसपोर्टेशन चा शोध लावणाऱ्या महान फिजिसिस्ट हेरंब देशमुखची पत्नी। रोबोटिक्समधल्या जगातल्या सर्वश्रेष्ठ तज्ञाची अतिशय घट्ट मैत्रीण, काय रॉबी?”

“सर्वश्रेष्ठ काय स्वतंत्रा? तू पण ना? ” रॉबी संकोचला. मला हे सर्वच विचित्र वाटत होते.

माझ्याकडे पाहात LI अर्थात स्वतंत्रा बोलू लागली.

“या सर्वाची सुरुवात झाली ती साधारण चाळीस वर्षापूर्वी. आम्ही सगळेच विद्यार्थी दशेत होतो तेव्हा. माझं आणि हेरंबचं कोर्टिंग चालू होतं तेव्हा. ग्रॅजुएशन पूर्ण झाले की आम्ही लग्न करणार होतो. हेरंब मुंबई आय आय टीचा भूगर्भशास्त्राचा विद्यार्थी. भौतिकशास्त्र आणि भूगर्भशास्त्र हे दोन्ही त्याचे आवडते विषय. गंमत म्हणजे या दोन विषयांबरोबर मेटलर्जी हा देखील आवडता विषय होता त्याचा. मी नुकतेच बीए मानसशास्त्र पूर्ण करून एका अमेरिकन यूनिवर्सिटीत मानसशास्त्राचेच उच्च शिक्षण घेत होते. तिथे कॅम्पसमध्ये माझ्याबरोबर राहणाऱ्या माझ्या जिवलग मैत्रिणीचा ल्युसीचा प्रियकर माझा जिवलग मित्र बनला. रॉबिन फ्रिस्क नावाचा हा अतिशय बुद्धिमान रोबोटिक इंजीनियर माझ्या आणि हेरंबच्या आयुष्यात आला आणि आमचाच होवुन गेला. ही साधारण सन २०४३ सालची गोष्ट आहे. पृथ्वीचे तापमान हळूहळू वाढत चालले होते. वनसंपदा नष्ट होत होती. या येवू घेतलेल्या संकटापासून बेफिकीर, मानवजात अजुनच उन्मत्त होत चालली होती. प्रदूषणाचा स्तर प्रचंड वाढला होता. अजुन काही वर्षातच समग्र मानवजातीला ऑक्सीजन मास्क शिवाय बाहेर पडताच येणार नाही अशी परिस्तिथी होती. But most of them were least bothered. हेरंब भुगर्भशास्त्रज्ञ असल्यामुळे त्याचा नियमित अभ्यास चालू होता. त्यावरून कुठल्याही क्षणी पृथ्वी फुटू शकेल अशी परिस्थिती येत असल्याचे त्याचे ठाम मत बनले होते. गेली शेकडो वर्षे मृत असलेले ज्वालामुखी पुन्हा जागृत होवू लागले होते. हेरंब आणि आम्ही ही बाब आन्तरराष्ट्रीय स्तरावर वैज्ञानिक तसेच राजकीय सत्तास्थानांसमोर मांडण्याचा प्रयत्न करत होतो. पण हेरंब काय, मी काय किंवा रॉबी काय आम्ही फारच क्षुद्र माणसे होतो. आपल्यापरीने आमचे प्रयत्न चालू होते. पण सगळीकडेच आम्ही विनोदाचा विषय ठरत होतो. हेरंबच्या तर शैक्षणिक सर्टिफिकेट्सच्या वैधतेची तपासणी करण्यापर्यंत त्यांची मजल गेली होती. तशात ती घटना घडली..

“पुढे मी बोलतो स्वतंत्रा, तू आराम कर थोड़ा वेळ” रॉबी बोलायला लागला…

“२०४७ च्या जानेवारी महिन्यात स्वतंत्रा आणि हेरंबने लग्न केले. त्यानंतर दोन-तीन महिन्यांनी स्वतंत्रा तिच्या एका थिसीससाठी म्हणून स्वीडनला गेली. तोपर्यंत एक मानसशास्त्रज्ञ म्हणून तिचे नाव गाजायला लागले होते. हेरंबही आता एक बुद्धिमान भूगर्भशास्त्रज्ञ म्हणून प्रसिद्ध झाला होता. त्याचे बरेचसे पेपरही प्रसिद्ध झाले होते पृथ्वीच्या भविष्यावर भाष्य करणारे आणि त्यामुळेच खळबळजनकही ठरले होते.

साधारण २०४७ च्या सप्टेंबरमध्ये अमेरिकेच्या मिनेसोटा प्रांतात एक उल्का कोसळली. एक विख्यात भूगर्भशास्त्रज्ञ म्हणून हेरंबचीही त्या उल्केचा अभ्यास करणाऱ्या शास्त्रज्ञाच्या टीम मध्ये सहज वर्णी लागली. त्या उल्केचा अभ्यास करताना काही विलक्षण धातुंचा शोध शास्त्रज्ञाना लागला. खरंतर हेरंबने शोधला होता तो धातू पण टीममधल्या दिग्गजांनी त्यावर स्वतःचे नाव कोरले. दोघांना त्यासाठी नोबेलही मिळाले. खरा शोधक हेरंब कुणाच्या खिजगणतीतही नव्हता. अर्थात हेरंबला त्याचे काहीच वाटले नव्हते. कारण त्या धातुपेक्षाही मूल्यवान अशी एक गोष्ट त्याला अपघातानेच कळाली होती. त्या उल्केच्या अवशेषात त्याला काही जीवंत पेशी सापडल्या होत्या. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे त्यानंतर दोन महिन्यांनी आम्ही जेव्हा परत शोध घेण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा त्या पेशींचा तिथे मागमुसही मिळाला नाही. आमच्याकडे जेवढे सैम्पल्स होते तितकेच मागे राहीले होते. आधी आम्हाला वाटले की तिथल्या हवेच्या संपर्कात येवून त्या पेशी नष्ट झाल्या असतील. पण तो आमचा गैरसमज होता हे नंतर लक्षात आले आणि तोवर खुप उशीर झालेला होता. पृथ्वीवरील अखिल मानवजातीच्या विनाशाची ती नांदी होती.

कुठल्यातरी अज्ञात ग्रहावरील अतिशय सामर्थ्यशाली जीव आहेत ते. त्या सूक्ष्म पेशी म्हणजे फक्त दाखवायचे दांत होते त्यांचे. त्यांच्यात आजुबाजुच्या परिस्थितीनुसार स्वतःच्या गुणधर्मातच नव्हे तर गुणसुत्रात सुद्धा हवे तसे परिस्थितीपोषक बदल घड़वण्याची विलक्षण क्षमता होती. त्याहीपेक्षा महत्वाचे म्हणजे ते कुठेही शिरू शकत होते . माझ्या संगणकामध्ये, अगदी आमच्या मनामध्ये सुद्धा ते शिरले. पण माझ्या मनात ते फ़ार काळ राहिले नाहीत. त्यांच्या प्रगत तंत्रज्ञानापुढे माझे रोबोटिक्सचे ज्ञान फारच क्षुद्र वाटले असेल त्यांना. पण हेरंबवर मात्र त्यांनी पूर्णपणे कब्जा केला होता. हेरंबचा मेंदू आम्हा सर्वापेक्षा अधिक क्लिष्ट पण तेवढाच प्रगत होता. मानवजात सर्वसाधारणपणे आपल्या मेंदुचा त्याच्या क्षमतेपैकी फक्त सहा टक्के वापर करतो म्हणतात. पण हेरंबच्या बाबतीत त्याच्या बुद्धीचे अनेक चमत्कार, हो कट्टर अथेईस्ट असूनही मी त्याला चमत्कारच म्हणेन, मी अनुभवले होते. त्यामुळे त्यांनी आपली सगळी ताकद हेरंबवर एकवटली होती. आता हे तुला सांगतोय मी पण तेव्हा हे काहीच कळले नव्हते आम्हाला. फक्त बरोबरच्या सहकाऱ्याना आम्ही विचित्र वागतोय हे जाणवत होते. या सगळ्या प्रकारांना खिळ लागली ती तब्बल एक आठवड्यानंतर.

मला तो दिवस अजूनही आठवतो. स्वतंत्रा एका सुट्टीत आम्हाला भेटायला म्हणून आली होती. हेरंबने तिला भेटायला सरळ नकारच दिला. आम्ही दोघेही शॉक झालो. पण बहुदा हेरंबला त्यांच्या घूसखोरीचा अंदाज आलेला होता. तो कुणालाच भेटत नव्हता. पण संतापलेल्या स्वतंत्राने थेट त्याच्या प्रयोगशाळेत प्रवेश केला. ते बहुदा संधीच शोधत होतो. स्वतंत्राच्या प्रगत मेंदुचा त्यांना अंदाज आला असावा. त्यांनी तिच्या मेंदूत शिरण्याचा प्रयत्न केला आणि तिथेच त्यांना पहिला धक्का बसला. तो एका प्रशिक्षित मानसशास्त्रज्ञाचा मेंदू होता. पहिल्या पातळीवरच त्यांना कडकडून विरोध झाला. त्यांनी लगेचच तिथुन पळ काढला पण त्या संघर्षात स्वतंत्राच्या मनाच्या कुठल्यातरी सुप्त स्तरावरची कळ नकळत दाबली गेली आणि एका अफाट सामर्थ्याचा खजिना स्वतंत्रापुढे उघड़ा झाला. त्यांची कुणाच्याही मनात शिरायची क्षमता स्वतंत्राला सुद्धा मिळाली. त्याच क्षमतेचा उपयोग करून स्वतंत्राने हेरंबला सुद्धा त्यांच्या तावडीतुन मुक्त केले. त्यांनी पळ काढला खरा पण तोवर हेरंबच्या मेंदूतले भूगर्भशास्त्राचे प्रचंड ज्ञान त्यांनी मिळवले होते.
तुला आश्चर्य वाटेल, पण अटलांटिसची कल्पना सुद्धा हेरंबच्या मेंदूची उपज आहे. पुढील काळात पृथ्वी फुटणाऱ या आपल्या मतावर तो ठाम होता. म्हणून आपले भुगर्भशास्त्राचे ज्ञान वापरून त्याने पृथ्वीच्या गर्भातील अशी जागा शोधून काढली होती की जिथे पृथ्वीच्या अंतर्गत हालचाली तसेच पृथ्वीवरील रेडिएशनचा सुद्धा असर होणार नाही. अटलांटिसचा आराखडा त्याच्या मेंदूत तयार होता. आम्ही कितीतरी वेळा त्यावर बोललो होतो. अर्थात मला ते सगळे एका आदर्शवादी शास्त्रज्ञाचे अवास्तव आणि अतिशयोक्तिपूर्ण स्वप्न वाटत असे. पण आम्हाला कुणालाच कल्पना आली नव्हती की येत्या काही वर्षात हेरंबच्या सर्व कल्पना वास्तवात उतरणार होत्या. ज्यासाठी तो कायम आमच्या मस्करीचा विषय ठरला होता ते अटलांटिस आम्हा सर्वांच्या नाकावर टिच्चून उभे राहणार होते आणि तीच मानवजातीच्या विनाशाची सुरुवात ठरणार होती.

आम्ही सगळे ऐन तारुण्यात होतो. उत्साह होता, जोम होता. पुढे बुद्धीसाठी नवनवीन आव्हाने होती. आम्ही आपल्या कामात गुंतून गेलो. ती छोटीशी घटना तर विसरुनही गेलो होतो. कारण नंतर त्या जीवांनी कधीच आमच्याशी संपर्क साधण्याचा साधा प्रयत्नही केला नव्हता. स्वतंत्रा तिला मिळालेल्या नव्या शक्तीच्या साहयाने मानवी मनाच्या अथांग, गूढ़ विश्वातली रहस्ये सोडवण्यात मग्न होती. त्याच दरम्यान त्यांना एक बाळही झाले. हे दोघेही असे विक्षिप्तपणे पृथ्वीला तिच्याच आंतरिक क्षोभापासुन वाचवण्याच्या कामी गुंतलेले, त्यामुळे ते बाळ मी स्वतंत्राकडून मागून घेतले. या गोंधळात त्या बाळाच्या वाढीकडे दुर्लक्ष व्हायला नको होते. आम्ही दोघे नवराबायकोही खुश होतो. कारण माझी पत्नी बाळाला जन्म द्यायला असमर्थ होती. अर्थात स्वतंत्रा आणि हेरंब दोघांनीही बाळाला अगदीच काही आपल्यापासुन तोडले नव्हते. वेळ मिळाला की सुट्टी घेवून ते माझ्याकडे येत, बाळासोबत वेळ घालवण्यासाठी. आम्ही दोघेही त्या बाळाच्या सहवासाच्या आनंदात काही महिन्यांपूर्वी घडलेल्या सर्व घटना अगदी विसरून गेलो होतो.

विसरला नव्हता तो हेरंब. त्याला अजुनही आपल्या शोधाबद्दल खात्री होती. आपले भौतिकशास्त्र आणि भूगर्भशास्त्राचे ज्ञान वापरून त्याने भुगर्भात शेकडो किमी अन्तरापर्यंत शोध घेवू शकतील अशी काही यन्त्रे निर्माण केली. आपली प्रयोगशाळा घेवून तो जगभर फिरत होता. त्याला मिळालेले अनेक पुरावे जगासमोर, इथल्या शास्त्रज्ञासमोर मांडण्याचा प्रयत्न करत होता. पृथ्वी आतून एखाद्या अणुबॉम्बसारखी प्रदीप्त झालेली असून ती कधीही फुटू शकते हे सगळ्यांना ओरडुन सांगत होता. शेवटी-शेवटी तर एक स्वतंत्रा सोडली तर सगळेच त्याला वेड लागलेय या निर्णयाशी येवून पोचले होते.

२०५० उजाडले आणि त्या सर्वाला सुरुवात झाली. या सगळ्याची सुरुवात सर्वप्रथम आफ्रिकन उपखंडात झाली. एप्रिल महिन्यात वेस्ट इंडियन बेटांवर सर्वात प्रथम भूकंप व्हायला सुरुवात झाली. हे शॉकिंग होते कारण हा प्रदेश भूकंपाच्या दृष्टीने तसा सर्वस्वी सुरक्षीत भाग होता. साहजिकच शास्त्रज्ञाच्या नजरा तिकडे लागल्या. जो तो वेस्ट इंडियन बेटांकड़े पळायला लागला. काही शास्त्रज्ञाना तर नोबेलची स्वप्ने पडायलाही सुरुवात झाली होती. या वेळी हेरंब मात्र वेस्ट इंडीज सोडून रॉकीज मध्ये ठाण मांडून होता. त्याच्यामते पुढचे विस्फोट, भूकंप रॉकीजमध्ये होणार होते. पण नेहमीप्रमाणेच त्याला उडवुन लावले गेले. काही विज्ञान तसेच मानवाधिकार संघटनांनी तर त्याला अटक करून मनोरुग्णालयात पाठवण्याचीही मागणी केली. २०५० च्या जून महिन्यात शेवटी हेरंबला अटक झाली कारण त्याने अनधिकृतपणे व्हाइट हाऊसमध्ये घुसण्याचा प्रयत्न केला.

व्हाईट हाऊस म्हणजे?

तत्कालीन अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षाचे ऑफिस आणि निवासस्थान. तर हेरंबला अटक झाली आणि इंटेरोगेशन सुरु झाले. यावेळी त्याने मांडलेली थिअरी मात्र त्याच्या डोक्यावर परिणाम झालाय या गोष्टीवर सगळ्या जगाचा विश्वास बसवून गेली.

असं काय सांगितलं त्याने की इतके दिवस त्याला विख्यात शास्त्रज्ञ म्हणून ओळखणारे जग चक्क वेडा समजायला लागले?

हेरंबच्या मते वेस्ट इंडीजमधले भूकंप नैसर्गीक नव्हते. भूकंप घडवून आणून त्याने होणाऱ्या हानीची परिणामकारकता शोधण्याचा तो एक प्रयोग होता. अर्धे वेस्ट इंडीज उध्वस्त झाले होते. लाखो लोक मरण पावले होते. यासाठी , हा भुकंप घडवून आणण्यासाठी शास्त्र आणि शस्त्र म्हणून मानवी मनाच्या मानसिक लहरींचा वापर झाला असल्याचे हेरंब छातीठोकपणे सांगत होता. पण कदाचित त्यामुळेच त्याला ते सिद्ध करता येत नव्हते. या गोष्टीला तो कुठलेही स्पष्ट पुरावे देवू शकत नव्हता. परिणाम व्हायचा तोच झाला. हेरंबची रवानगी यूरोपियन उपखंडातील सर्वात विख्यात की कुविख्यात अश्या स्पेनमधील मनोरुग्णालयात करण्यात आली. जगभरातील धोकादायक म्हणून ओळखले गेलेले मानसिक रुग्ण इथे ठेवले जात. आम्ही सगळेच हेरंबची अवस्था बघून शॉकमध्ये होतो. पण नजिक वर्तमानात सगळ्या जगाला या कृतीचा पश्चाताप होणार होता. जुलै २०५० मध्ये रॉकीज मध्ये भूकंपमालिका सुरु झाली. सगळा कोलोराडो प्रांत त्याच्या टप्प्यात आला. प्रलयाला सुरुवात झाली होती जणु.

त्या दरम्यान कुणालाही हेरंबला भेटु दिले जात नव्हते. पण रॉकीजनंतर अचानक शेकडो,हजारो मैल दूर मुंबई या भारतीय शहरात भूकंप सुरु झाले, लाखो लोक मृत्युमुखी पडले. त्यानंतर भारतातील लहान मोठ्या शहरात हे लोण पसरायला लागले. हळूहळू सगळा एशिया भूकंपाच्या पट्टयात रूपांतरीत झाला. अतिशय अनपेक्षीत आणि विचित्र प्रकार होता हा. या सर्व भागात भूकंपप्रवण क्षेत्र तुलनात्मक दृष्टया खुप कमी आहे. पण जिथे शक्यताही नाही अश्या भागात भूकंप व्हायला लागले. लाखो, करोड़ो लोक मृत्युमुखी पडले. नोव्हेम्बरमध्ये यूरोप खंडात बेल्जियम, हॉलण्ड आणि आसपासचा प्रदेश भूकंपक्षेत्राच्या तड़ाख्यात सापडला, अमेरिकेचा बराचसा भाग भूकंपाच्या पट्टयात रूपांतरीत झाला आणि मग शास्त्रज्ञाना हेरंबची आठवण झाली. शास्त्रज्ञाची एक टीम हेरंबची भेट घ्यायला म्हणून स्पेनच्या त्या कुख्यात असायलममध्ये गेली पण तिथे एक वेगळाच धक्का त्यांची वाट पाहात होता. हेरंबच्या खोलीत त्यांना हेरंब भेटला खरा, पण तो खरा हेरंब नव्हता, निव्वळ त्याच्या देहाची एक जीवंत पडछाया होती.

आता मी हे सहजपणे सांगतोय तुला, पण तेव्हा मीही शॉक झालो होतो, कोड्यात पडलो होतो. असे कसे होवू शकेल? एखादा माणूस आपल्या मागे आपली जीवंत पडछाया, क्लोन कसा काय सोडून जावू शकेल? ते सुद्धा असायलम -मधल्या त्या दहा बाय बाराच्या खोलीत जिथे एक कागदाच्या लगदयापासुन बनवलेला सिंगल पलंग, एक कागदाच्याच लगद्यावर प्रतिक्रिया करून बनवलेले वॉशबेसिन आणि काही अंथरुण-पांघरुणे सोडली तर काहीही नव्हते. अगदी त्याची पुस्तके, लेखन साहित्य देखील त्यांच्याकडून काढून घेण्यात आलेले होते. खोलीला आत जाण्यासाठी एक चार बाय तीन फुटाचा दरवाजा आणि थोड़ाफ़ार प्रकाश , हवा खेळती रहावी म्हणून वर छताला एक बाय अडीच फुटाची एक गजांनी बंदिस्त केलेली खिड़की. छत जमीनीपासुन किमान बावीस फुट उंचीवर, संगमरावरासारख्या गुळगुळीत पण धातुंच्या ऊंच भिंती. आणि अश्या ठिकाणाहुन हेरंब आपली एक प्रोजेक्शनवजा जीवन्त प्रतिकृति मागे ठेवून गायब झाला होता. पण जाण्यापूर्वी तिथल्या भिंतीवर लिहून , खरेतर एम्बोस करावे तसे बरेच काही कोरुन ठेवले होते त्याने.

“मानवी मनाच्या सामर्थ्याला कमी लेखलेत तुम्ही. त्याच सामर्थ्याचा वापर करून मी येथुन बाहेर पडतोय. अजुनही वेळ गेलेली नाहीये. पृथ्वी नाही वाचवु शकणार आपण. पण इथली मानवजात, प्राणीसृष्टी , वनस्पती काही प्रमाणात का होईना अजूनही वाचवु शकतो आपण. तुमचा विश्वास असो वा नसो, मी शरीरात रक्ताचा शेवटचा कण असेपर्यंत प्रयत्न करत राहणार आहे.”

सगळ्या भिंतीवर सिरियल नंबर देवून जगभरातील वेगवेगळ्या शहरांची नावे लिहून ठेवली होती त्याने. हे त्या कठीण धातुवर त्याने कसे काय कोरलं होते त्यालाच माहीत? ती नावे काय इंडीकेट करताहेत हे मात्र जगाला लगेच कळाले. हेरंबने दिलेल्या अनुक्रमानुसार जगभर भूकंपमालिका सुरु झाल्या. त्सुनामी सुरु झाल्या. चक्रिवादळाचा विध्वंस सुरु झाला होता. प्रलयाची सुरुवात झाली होती. जग विनाशाच्या पायरीवर उभे होते. आणि अश्यात एकेदिवशी हेरंब आणि स्वतंत्रा माझ्या दारात येवून उभे राहिले.

“रॉबी, तुझी काही हरकत नसेल तर मी मध्ये बोलू का थोड़े? “मला एक शंका आली होती. रॉबीने मान हलवली.

पहिला प्रश्न म्हणजे, हेरंबसारख्या विख्यात शास्त्रज्ञाला थेट धोकादायक कॅटेगरीत का टाकण्यात आले? आणि दूसरा असा की तू म्हणालास हेरंब असायलममध्ये नव्हता हे ऐकून तूला शॉक बसला. म्हणजे ही एवढी महत्वाची आणि संवेदनशील गोष्ट लीक कशी झाली? अश्या घटना सरकारचे अपयश मानल्या जातात आणि यामुळे सहसा गुप्त ठेवल्या जातात. मग? ….

रॉबी आणि स्वतंत्रा, दोघांच्याही चेहऱ्यावर एकसाथ एक स्मित झळकले.
“बघ, आणि तू म्हणतोस की तू एक सामान्य यंत्रमानव आहेस ठराविक कामासाठी प्रोग्राम केलेला.”

मी अजुनच कोड्यात पडलो. कोण आहे मी? इथुन पुढे मला बोलू देत रॉबी ! स्वतंत्रा पुढे झाली……

तुझ्या पहिल्या प्रश्नाचे उत्तर आधी देते. हेरंबने थेट अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षाच्या ऑफिसमध्ये घूसखोरी केली होती. आणि विशेष म्हणजे तो त्यात यशस्वी सुद्धा झाला होता. जिथे मुंगीला शिरायला सुद्धा वाव मिळू नये इतकी सिक्युरिटी असते तिथे हेरंब कुठल्याही शस्राशिवाय घुसला होता आणि थेट ओव्हल ऑफिसपर्यन्त जावून पोचला होता. त्याक्षणी अमेरिकेच्या दृष्टीने त्याच्या इतका घातक माणूस जगात दूसरा कोणी असणे शक्यच नव्हते. खरे तर आम्ही दोघेही जाणार होतो पण ही शक्यता लक्षात घेवून हेरंबने मला मागे राहण्याची सूचना केली होती. दोघेही अड़कलो असतो तर बाहेरची लढाई एकटया रॉबीच्या खांद्यावर पडली असती आणि आम्हाला तर इतक्यात त्याला उघड़ करायचे नव्हते.
दुसऱ्या प्रश्नाचे उत्तर मात्र अगदी सोपे होते. हेरंबला भेटायला गेलेल्या टीममध्ये काही पोलिटिकल लीडर्स देखील होते. त्यांच्यासाठी समस्येपेक्षाही , आम्ही उपाय शोधायला धडपडतोय हे दाखवणे जास्त आवश्यक होते. कारण अजुनही परिस्थितीचे गांभिर्य लक्षात घ्यायची त्यांची तयारी नव्हती. ते जाताना आपल्याबरोबर मिडियाचा लवाजमा घेवून गेले होते. त्याच मिडियाने त्यांना तोंडघशी पाडले. असो, लेटस कम टू द पॉइंट.

मधल्या काळात हेरंबने या भूकंपामागचे कारण आणि कर्ते हात शोधून काढले होते. अर्थात शोधून काढले म्हणण्यापेक्षा त्यांनीच हेरंबशी संपर्क साधला होता. परग्रहावरुन आलेले ते जीव. त्यांच्या स्वतःच्या ग्रहावरील जीवन संपुष्टात आल्याने, आपल्या प्रजातीला पोषक असे वातावरण शोधत पृथ्वीवर आलेले होते. हेरंबने अटलांटिससाठी शोधून काढलेली जागा त्याच्या मेन्दुतुन आपसुकच त्यांच्या ओजळीत पडली होती. पण हे जीवमानवाप्रमाणे ‘वसुधैव कुटुंबकम’ या संकल्पनेवर विश्वास ठेवणारे नव्हते. त्यांना संपूर्ण पृथ्वी त्यांच्यासाठीच हवी होती. पण हेरंबच्या मेंदुच्या क्षमतेमुळे ते अवाक झालेले होते. हा मेंदू त्यांना आपल्या स्वार्थासाठी मानवजातीच्या विरोधात वापरायचा होता. त्यासाठी त्यांनी थेट हेरंबला मानाने ऑफर दिली होती की तू आम्हाला जॉइन हो. …

अर्थातच हेरंबने ही ऑफर नाकारली. आणि हिच गोष्ट डिस्कस करण्यासाठी त्याला अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षाला भेटायचे होते. त्या जीवांनी त्याला आपली ताकद दाखवून देण्यासाठी हे भूकंप कसे घडवून आणले हे सोदाहरण स्पष्ट केले होते. हे परग्रहावरचे जीव मानवी मनाच्या लहरीशी खेळण्यात, त्यांचा आपल्याला हवा तसा वापर करण्यात पटाइत होते. रादर मानसिक युद्ध हा त्यांच्या सामर्थ्याचा सर्वात महत्वाचा आणि शक्तिशाली हिस्सा होता. हेरंबने निश्चित केलेल्या जागेवर अटलांटिसची त्यांना हवी तशी प्रतिकृती उभी करायला त्यांनी सुरुवात केलेली होती. त्यासाठी पृथ्वीवरची मानवजात पळवून नेवुन त्यांना गुलामासारखे वागवण्यात येत होते. त्यांच्याच मनातील संताप, क्रोध अश्या विविध भावनांचा एखाद्या शस्त्रासारखा वापर करून त्याच्या साह्याने प्रचंड ऊर्जा निर्माण करता येईल अशी अवाढव्य यंत्रणा त्यांनी उभारली. तू ज्या वर्कशॉपमध्ये क्वालिटी चेकर म्हणून काम करत होतास ते वर्कशॉप अश्याच एका यंत्रणेचा लहानसा हिस्सा होते.

हेरंबला व्हाइट हाऊसमध्ये प्रवेश मिळवून देणे माझ्यासाठी अगदी सोपे होते. मी कुणाच्याही मनात शिरून त्याला मला हवे तसे वागायला भाग पाडु शकते. जेव्हा हेरंब तिथे गेला तेव्हा मी त्याच्या मनात होते. हेरंबच्या डोळ्यांना दिसेल आणि कानाला जाणवेल अश्या कुठल्याही व्यक्तीच्या मनात मी शिरू शकत होते. त्यामुळे तिथली सिक्युरिटी सहज भेदली मी. ओव्हल ऑफिस म्हणजे राष्ट्राध्यक्षाच्या ऑफिसमध्ये शिरण्यापूर्वी मात्र हेरंबने मला बाहेर पडायला सांगितले. राष्ट्राध्यक्षानी कुठलाही निर्णय स्वतःच्या विवेक बुद्धीने, आमच्या दबावाखाली न येता घ्यावा असे त्याचे मत होते. पण तेवढया अवधीत खेळ पालटला आणि हेरंब कैद झाला. तेव्हाही मी त्याला सोडवू शकले असते पण त्याने नकार दिला. काहीही करून त्याला आपले म्हणणे मांडायचे होते. तो जे बोलेल ते राष्ट्राध्यक्षापर्यन्त पोचेल याची त्याला खात्री होती. तसे ते पोचलेही, पण राष्ट्राध्यक्षाची इच्छाशक्ती कमजोर निघाली. त्यानंतर नेमके त्याला बेशुद्ध करण्यात आले. तश्या अवस्थेत मात्र मी हतबल झाले कारण तेव्हा अजुनही बेशुद्ध व्यक्तीच्या मनात शिरण्याची कला नव्हती माझ्याकडे.

असो. तर असायलममध्ये असताना हेरंबने माझ्या मदतीने एका नवीन महत्वाकांक्षी प्रकल्पाचा पाया घातला. माझ्या मानसिक शक्तीच्या साह्याने मी कधीही जागेपणात हेरंबशी संपर्क साधु शकत होते. हेरंबने आता एका अश्या जनित्राचे संशोधन करायला सुरुवात केली होती जे क्षणार्धात एका जागेवरुन दुसऱ्या जागेवर कुठलीही वस्तु ट्रांसपोर्ट करू शकेल. मेंदू हेरंबचा होता, बुद्धी त्याची होती. ती वापरून मी इथे बाहेर रॉबीच्या मदतीने ते जनित्र बांधायला सुरुवात केली. मधल्या काळात हेरंबने एका अतिशय विलक्षण अश्या धातुचा शोध लावला होता, जो चुंबकीय क्षेत्राच्या साह्याने त्याच्या चुंबकीय लहरीवर नियंत्रण मिळवून त्या धातुचे अणु-रेणुमध्ये विखंडन करणे आणि पुन्हा त्यांना मुळ स्वरुपात आणणे या दोन्ही गोष्टी करू शकत होता. सुरुवातीला दोन-तीन प्रयोगात अपयश आले आम्हाला. एका प्रयोगात विखंडन व्यवस्थित व्हायचे पण वस्तु पुनः स्वस्वरूपात येताना तिचे स्वरूपच बदलून जायचे. हळूहळू ही समस्या दूर झाली. पण स्थानबदल करता येत नव्हता. इथे हेरंबने मला एक वेगळाच् पण अशक्य कोटितील उपाय सूचवला. त्याच्या मते वस्तु पुर्णत: अणु-रेणुत विखंडीत झाली की माझी मानसिक शक्ती वापरून त्यांना एका स्थानावरुन दुसरीकडे नेता येवू शकले असते. मी हे प्रयत्न सुरु केले. पण त्यात यश मिळत नव्हते. शेवटी हेरंबला बाहेर आणण्याचा निर्णय मी आणि रॉबीने घेतला. कदाचित आम्हा दोघांची मानसिक शक्ति एकत्रितरित्या वापरून हा प्रयोग यशस्वी करता येवू शकला असता.

पण त्या आधीच हेरंबने काही वेगळाच डाव खेळला होता. त्याच्या सतत संपर्कात असलेल्या त्या जीवांची ऑफर त्याने स्वीकारली आणि त्यांनी अगदी सहजपणे त्याला बाहेर काढले. ते त्याला थेट अटलांटिसमध्ये घेवून गेले.

आपण कल्पनेत रचलेल्या त्या स्वप्नातल्या नगरीला वास्तवात पाहुन हेरंब थक्क झाला. त्याहीपेक्षा मोठा धक्का त्याला तेव्हा बसला जेव्हा त्याच्या लक्षात आले की या नगरीत तिथल्या मानवजातीला घातक अश्या यंत्रणेवर काम करणारे बहुतेक यंत्रमानव हे प्रत्यक्षात सर्वसामान्य मानव होते. इथे त्या जीवांनी एक विलक्षण बुद्धीचा खेळ केलेला होता. आपली कुणाच्याही मनात शिरायची शक्ती वापरून त्यांनी या गुलाम मानवांची मने, त्यांचे मेंदू ब्रेनवॉश करुन आपल्याला हवे तसे वागवायला सुरुवात केली होती. इथेही त्यांनी रॉबीच्या मेन्दुतुन जमा केलेली रोबोटिक्सची माहीती वापरून रोबोट्स सूट तयार केले. आणि आपल्या गुलाम माणसांना ते वापरायला भाग पाडून त्यांचा ब्रेनवॉश केला गेला. ही सर्वसामान्य माणसे आता स्वतःला रोबोट समजायला लागली. आम्हाला सुरुवातीला वाटले तसे त्या एलियंसकड़े कुठलीही प्रगत असे तंत्रज्ञान नव्हते. त्यांच्या विश्वात तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने तसे ते मागासलेलेच होते. पण त्यांच्याकडे एक सहसा कुणाकडे नसणारी अशी अफाट शक्ती होती. ते मनोवेगी होते. कुठल्याही सजीव व्यक्तीच्या, प्राण्याच्या मनावर ताबा मिळवणे त्यांच्यासाठी अगदी सोपे होते. त्याच्या मनात शिरून त्याला आपल्याला हवे तसे वागायला लावणे, ते सुद्धा आपण गुलाम झालो आहोत हे त्याला कळु न देता हा त्यांचा हातखंडा होता. त्याच शक्तीच्या आधाराने असंख्य मानव त्यांची मानसिक गुलामी करत होते.

पण हेरंबला गळ घालून त्यांनी फार मोठी चूक केली होती. जगभरच्या कित्येक बुद्धिमान लोकांच्या मनातील, मेंदूतील माहीती, ज्ञान मिळवून त्यांनी अटलांटिस उभारले खरे. पण त्यांना हेरंबच्या मेंदुची काय भुरळ पडली होती देव जाणे. परंतु आता हेरंब पूर्वीइतका कमजोर राहीलेला नव्हता. त्याची इच्छाशक्ती पूर्वीसुद्धा तितकीच समर्थ होती. त्यात आता माझ्या मानसिक शक्तीच्या साह्याने हेरंबलाही आपल्या मनावर ताबा मिळवणे जमु लागले होते. त्याचा वापर करून सतत वैयक्तिक प्रयोग आणि अभ्यासाच्या साह्याने तो आपली मानसिक शक्ति वाढवत होता. त्याने त्या एलियन्सच्या मनात स्वतःच्या त्यांच्याबद्दलच्या निष्ठेविषयी खात्री निर्माण केली. त्यासाठी आम्ही त्यांना रॉबीच्या रोबोटिक्सचे जुजबी ज्ञान पुरवत होतो. हेरंबने त्यांना अजुनही काही जागा शोधून दिल्या. नव्या अटलांटिससाठी. तो तिथे स्वतःची जागा निर्माण करत होता. त्याचबरोबर उध्वस्त होत चाललेल्या पृथ्वीवर मानवाला राहण्यासाठी आवश्यक आणि सुरक्षित अश्या वास्तु बाँधण्यासाठी आम्हाला मदत करत होता. त्या लोकांच्या ग्रहावर मिळणाऱ्या एका प्रचंड चुंबकीय शक्ति असणाऱ्या धातुंचे प्रचंड साठे अटलांटिसमध्ये होते. त्याचाच वापर करून त्याने आपली पहिली ‘लिफ्ट’ तयार केली.

****************************************************************************

हासू आणि आसु ….

बोलता बोलता स्वतंत्रा पुन्हा भुतकाळात ओढली गेली…

संध्याकाळी सहाची वेळ असावी. मी नुकतीच घरी परत आले होते. फ्रेश होवून, चेंज करून थोडा वेळ बेडवर निवांत पडले होते. माझ्या बेडरूमच्या शेजारीच आमची स्टडीरूम होती. हेरंब आणि मी बरोबर असलो की तो याच स्टडीत काम करत असायचा. खरे तर मनात प्रचंड कल्लोळ उठले होते. सात-आठ महिन्यापूर्वी जेव्हा हेरंबने व्हाइट हाऊसमध्ये घुसायचे ठरवले तेव्हाच खरेतर चाहूल लागली होती मला. मी दुसऱ्या वेळेस प्रेग्नेंट होते. प्रचंड आनंदित होते. नेमके हेरंबला ही गोड बातमी सांगायच्या आधीच त्याने आपला व्हाईट हाऊसमध्ये शिरून अध्यक्षांशी बोलण्याचा हेतु जाहीर केला. त्याच्यामते युद्ध अगदी दारात येवून ठेपले होते तेव्हा. त्यामुळे तेव्हा मी त्याला ही बातमी इतक्यात सांगायची नाही असे ठरवले. त्याचा पाय मागे खेचेल अशी कुठलीही गोष्ट मला करायची नव्हती. मी गप्प राहिले. पण आता त्याला हे सांगायला हवे होते. कारण आठ महीने पूर्ण झालेले होते, कुठल्याही क्षणी बाळ येणार होते. ही गोड़ बातमी त्याला कशी द्यावी. हे कळाल्यावर तो किती आंनदित होइल? की अश्या प्रसंगी आपण स्वतंत्राच्या बरोबर नाही म्हणून दुःखी होइल? असे अनेक विचार मनात चालू होते. तितक्यात….

माझ्या मनात हेरंबचा आवाज उमटला. “तंत्रा, मी आलोय!”

आय वॉज लाईक , आज आनंदी आनंद झाला. कुठे आहेस तू? समोर का येत नाहीयेस?

तितक्यात स्टडीचे दार उघडले आणि आतून हेरंब बाहेर आला. मी शॉक झाले. मघाशीच मी स्टडीत माझी बॅग ठेवली तेव्हा कुणी नव्हते आणि आता हा स्टडीत कसा काय गेला? स्टडीचा दरवाजा माझ्या बेडरूममध्येच आहे. मी इथेच आहे, मग माझी नजर चुकवून हा आत कधी गेला?

अगं बयो, थांब थोड़ी. किती फास्ट विचार करशील? मला थोड़ी उसंत दे तुझ्या प्रश्नांची उत्तर देण्याची.

मी स्वताशीच हसले, थोड़ी आनंदितही झाले. आता त्याला इतरांचे मनही वाचता येवू लागले होते. केवढा मोठा पल्ला गाठला होता त्याने. आल्याआल्या त्याने मला कडकड़ून मिठी मारली. आणि रूसण्याच्या आविर्भावात म्हणाला …

“एवढी आनंदाची बातमी माझ्यापासुन का लपवून ठेवलीस?”

“म्हणजे मी सांगायच्या आधीच हेही कळाले तर तुला. श्या, सगळी मजा घालवलीस तू?”
“सॉरी स्वीटहार्ट, आय डिडन्ट मीन टू. पण आज काम करत असताना सहज तुझ्याशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न करत होतो. तेव्हा नकळत तुझ्या मनातली आंदोलने कळाली आणि राहवले नाही. तड़क इथे निघुन आलो.”

काहीतरीच काय हेरंब? मी आत्ता पाच मिनिटापूर्वी प्रथमच हा विचार मनात आणला होता. इतके दिवस मुद्दाम तुझ्यापासुन हे लपवून ठेवले होते. म्हणजे तुला पाच मिनीटापुर्वीच ही बातमी मिळालीय. आणि लगेचच तू तुझ्या त्या अटलांटिसमधून इथे येवून पोचलास? कसे शक्य आहे हे?

एक एक मिनिट, तू माझ्यापासुन आपल्या मनातले विचार लपवण्याचा प्रयत्न करतोयस. अरे शहाण्या, गुरुची विद्या गुरुलाच? थांब जरा.

अगं बयो राहुदे, मी सांगतो स्वतःच. हा आनंद मलाच साजरा करायचाय तुझ्यासमवेत. पण आधी तुझ्या स्टडीत जावुया आपण? त्याचा हात धरून मी स्टडीत शिरले आणि …

तिथे काही वेगळेच दृश्य होते. तिथे माझी स्टडीरूम नव्हतीच. तिथे होती एक पूर्णपणे पोलादी (नंतर मला कळाले की ते पोलाद नसून त्या एलियन्सच्या ग्रहावरील एक निराळाच पण विलक्षण गुणधर्म असणारा धातु होता) खोली होती. एक छोटेसे दार सोडले तर पूर्णपणे बंदिस्त. तिच्या चारी भिंतीवर कसलितरी सर्किट्स कोरलेली होती. कुठल्यातरी तांब्यासारख्या धातुने एम्बोस केल्यासारखी.

वेलकम टू लिबर्टी माय डियर. कुठे जायचे सांग? आयफेल टॉवर की ग्रेट वॉल ऑफ चायना की ताजमहल? तू म्हणशील तिथे दोन सेकंदात घेवून जातो तुला. नाहीतर एक मिनिट थांब. आपल्या येणाऱ्या बाळाला आपल्या देवाच्या दर्शनाला घेवून जावूयात चल.

त्याने भिंतीवरची कुठली तरी कळ दाबली तसे त्या सर्किटसमध्ये हालचाल सुरु झाली. जणुकाही त्यातून ऊर्जेचा प्रवाह वाहू लागला होता. हेरंबने माझा हात हातात घेतला आणि डोळे मिटून घेतले. मी टक्क उघड्या डोळ्यांनी पाहात होते. हळूहळू त्या चारी भिंती विरघळु लागल्या. “घाबरु नकोस, मी आहे.” माझ्या मनात हेरंबच्या आवाजाची स्पंदन घुमत होती. अचानक आम्ही दोघेही विरघळु लागलो. सेकंदभरच आपल्या शरीरात प्रचंड ऊर्जा निर्माण होत असल्याचा आभास झाला, दुसऱ्याच क्षणी एक शीत लहर त्यात मिसळली आणि कदाचित आम्ही दोघेही विरघळलो. काही सेकंदातच हे सगळे घडले आणि आम्ही परत जैसे थे. खोली तशीच होती. त्यावरची सर्किट्स शांत झालेली होती. किंचित उष्णता मात्र जाणवत होती.

हेरंबने माझा हात हातात घेतला आणि त्या खोलीचे दार उघडून आम्ही बाहेर पडलो. बाहेर आल्यावर तेथील दृश्य बघून मात्र हेरंब मटकन खालीच बसला.

ओह नो, हे माझ्या आधीच लक्षात यायला हवे होते. सगळी पृथ्वीच नष्ट व्हायला झालीय, ही जागा तरी कशी सुरक्षीत राहील?

मी आजुबाजुच्या परिसराचा अंदाज घ्यायचा प्रयत्न करत होते. काही ओळखीच्या खुणा दिसताहेत का ते शोधत होते. आणि मला ते दिसले . आता ती फ्रेम फुटली होती, पण त्यावरची, हेरंबच्या देवाच्या, सर आईनस्टाइन यांच्या फोटोवरची मी माझ्या हाताने लिहीलेली “with love from Tantra” ही अक्षरे तशीच होती. आम्ही दोघेही मुंबई आय आय टी मधल्या हेरंबच्या आवडत्या ठिकाणी, त्याच्या लाडक्या फिजिक्स लॅबमध्ये उभे होतो. हेरंबसाठी मन्दिरापेक्षाही पवित्र होती ती जागा. तो सुन्न होवून सगळा उध्वस्त परिसर न्याहाळत होता. मी हलकेच त्याच्या खांद्यावर हात ठेवला. डोळ्यातले पाणी टिपत त्याने मला कडकड़ून मिठी मारली.

“मी त्या पेशी शोधायला नको होत्या तंत्रा. माझ्यामुळे आज सगळे जग विनाशाच्या मार्गाने चाललेय. मी हरलो तंत्रा.” हेरंब ढसाढसा रडायला लागला अक्षरशः.

“वेडा आहेस का तू हेरंब. अरे ते त्यासाठीच आले आहेत इथे. त्यांना त्यांचे जग इथे निर्माण करायचे आहे. उलट तू त्या पेशींचा शोध लावलास म्हणून आज आपल्याला या विनाशाचे कारण माहीती आहे. आपण आता आपले जग पूर्ववत कसे करायचे त्याचा विचार तरी करू शकतोय तो केवळ तुझ्यामुळे. तू सद्ध्या त्यांच्याबरोबर आहेस. त्यांचा विश्वास कमव, त्यांच्या उणीवा त्यांची कमजोरी शोधून काढ. आता तुझे है ट्रांसपोर्टेशन यूनिट, आपण त्याला सहज साधे लिफ्ट म्हणुयात का? आपल्याजवळ आहे. तू आत राहून त्यांची यंत्रणा पोखरुन काढ़. आम्ही इथे बाहेर राहून आपले बळ वाढवतो. त्यांच्याबरोबर लढायचे म्हणजे आपल्याला केवळ शारीरिक आणि तांत्रिकच नव्हे तर मानसिक युद्व सुद्धा लढू शकणारे योद्धे तयार करावे लागणार आहेत. आता रडायचं नाही , लढायचं. ही आपल्या अस्तित्वाची लढाई आहे हेरंब, आर या पार आता थांबुन नाही चालणार.” स्वतंत्रा अगदी गंभीरपणे बोलत होती.

“इतकं सोपं नाहीये ते स्वतंत्रा. मी तुला सांगितलं ना. तिथे काम करणारे बहुतांश बॉट्स प्रत्यक्षात तुझ्यामाझ्यासारखे जीवंत लोक आहेत. ते बाहेरुन आलेले लोक प्रचंड शक्तिशाली आहेत. त्यांची मानसिक शक्ती जबरदस्त आहे. तिच्या जोरावर तिथे काम करणाऱ्या सर्व माणसांच्या मनाचा ब्रेनवॉश करून, ते मानव नव्हे तर बॉट्स आहेत हा विश्वास निर्माण केलाय त्यांनी. तू तिथल्या माणसांना बघशील तर विश्वास बसणार नाही तुझा इतके ते यांत्रिक वागायला लागले आहेत. आपल्याच माणसांबरोबर कसे क़ाय लढणार आहोत आपण. ज्या मानवजातीला वाचवन्यासाठी आपण हा यलगार करतोय, त्यांच्याच बरोबर लढावे लागणार आहे आपल्याला. माणसांच्या शरीरावर ती त्यांच्या ग्रहावरील धातुने बनवलेली आवरणे (कवच) चढवून ते रोबोट्स असल्याचा फील रादर विश्वास निर्माण केलाय त्यांनी सर्वत्र.”

हे ऐकल्यावर मात्र स्वतंत्राचे डोळे चमकले.

” हेरंब बहुतेक आपण दोघांनी बरोबर राहून काम करावे हेच नियतीच्या मनात आहे. त्यांची ही शक्तिच आपण त्यांच्या विरोधात वापरू. अर्थात आपल्याला वेळ लागेल थोड़ा जास्त, पण तेवढी किंमत द्यावीच लागेल. हेरंब, ठरले तू माझ्यासाठी तिथे काहीतरी जागा तयार कर. अगदी एक सामान्य कामगार म्हणून सुद्धा चालेल.”

“वेडी आहेस का तू? तुझ्या पोटात आपले बाळ आहे. अश्या परिस्थितीत मी तुला डोक्यात टाकणार नाही. आपण काहीतरी दूसरा मार्ग शोधू.”

“हेरंब, अरे बाळाच्या येण्याची वेळ झालेली आहे. कधीही ते या जगात प्रवेश करेल. आपण त्याला रॉबीच्या स्वाधीन करू. रॉबी आणि ल्यूसी त्याला आई-वडिलांसारखे सांभाळतील. तपती वाढतेच आहे ना त्यांच्याबरोबर. तिच्याबरोबरच हे बाळ सुद्धा वाढेल. माझ्या मानसिक शक्तीचा वापर करून आपण त्या ब्रेनवॉश केलेल्या मानवांना त्यांची खरी ओळख पटवून देण्याचा प्रयत्न करू. तिथेच राहून त्यांचे सामर्थ्य पोखरत राहु. कदाचित आपल्या पिढीत नाहीत नष्ट होणार ते. पण आपली, या शिल्लक मानवजातीची पुढची पीढ़ी आपल्यापेक्षा सामर्थ्यवान करुयात, तीच नष्ट करेल या लोकांना. तीच मानवजातीला आपले सामर्थ्य, आपला सन्मान परत मिळवून देईल.”

“मला हे पटत नाहीये स्वतंत्रा, पण तू जास्त लॉजिकल आहेस. पुढचा विचार डोळ्यासमोर ठेवून आजचे मोह मला टाळावेच लागतील.”

स्वतंत्राने हेरंबला कडकडून मिठी मारली.

************************************************************************

ममा आणि मॉम !

कर्रर्रच्चक कर्रर्रच्चक … ! असा अतिशय कर्कश्श आवाज करत ते ट्रक नावाचे वेहिकल थांबले. आम्ही खाली उत्तरलो. एका प्रचंड मोठ्या पहाड़ासमोर आम्ही उभे होतो. तिथेच एका टेकाङाजवळ तशीच मास्क्स घातलेली काही माणसे उभी होती.

“तुम्ही लोक माणूस असूनही कायम है मास्क्स घालून का वावरता?” माझी उत्कंठा जागी झाली होती परत.

“कारण पृथ्वी प्रचंड प्रदूषित झालीय. भूकंपातुन बाहर आलेले विषारी वायु सर्वत्र पसरलेत. या मास्कशिवाय आम्ही इथे वावरुच शकत नाही आता. ” रॉबीने माझ्या खांद्यावर थोपटत सांगितले आणि तसाच आपला हात त्या टेकाडाकड़े दाखवत म्हणाला…

“ते बघ, कोण आले आहे तुला घ्यायला?”
मी त्या रोखने बघितले. सगळे सारखेच दिसत होते. माझा प्रश्नार्थक चेहरा बघून रॉबी हसला आणि म्हणाला ” चला, आधी आपण सुरक्षीत ठिकाणी जावूयात म्हणजे है मास्क्स काढता येतील.”

टेकड़ापासली माणसे मागे वळली, त्या पहाडाच्या दिशेने चालू लागली. आम्हीही त्यांच्या मागे निघालो. त्यातल्या एकाने मध्येच एका ठिकाणी जमिनीवर बसून जमीन चाचापायला सुरुवात केली. तसे जमिनीत एक छोटेसे चार बाय चारचे दार तयार झाले. एका मागोमाग एक आम्ही सगळे आत शिरलो, खाली उतरायला पायऱ्या होत्या. पायऱ्या संपल्या तिथुन एक लांबलचक कॉरिडोर सुरु होत होता. कॉरिडोरच्या शेवटी एक प्रचंड धातुचे दार होते. आम्ही दारासमोर जावून उभे राहिलो आणि रॉबीने तिथली भिंतीवरची एक कळ दाबली.

थोड्या वेळाने प्रचंड आवाज करत तो दरवाजा उघडला आणि आम्ही आत शिरलो.
” आय नो धिस प्लेस. हा दरवाजा फक्त आतूनच उघडता येतो. कोणी बाहेरुन सख्ती करण्याचा प्रयत्न केला तर आतल्यासकट बाहेरचे सुद्धा एका प्रचंड स्फोटात नष्ट होवून जातील. त्यांची मानसिक गुलामी पत्करण्यापेक्षा सन्मानाने स्वातंत्र्यात मृत्युला सामोरे जाण्याचा हा मानवजातीने स्वीकारलेला मार्ग आहे.”
मी स्वत:शीच बोलत होतो.

“गुड़, तुला हळूहळू सगळे आठवतेय तर!” स्वतंत्रा माझ्या डोक्यावर हलकेच थोपटत म्हणाली.

मी गोंधळलो होतो. दरवाज़ा बंद झाला. आत जणुकाही एक छोटीशी कॉलनीच वसवलेली होती. त्या लोकांनी आपले मास्क काढले. सगळे अनोळखी चेहरे. त्यातला एक चेहरा मात्र का कोण जाणे मला ओळखीचा वाटत होता. स्वतंत्रासारखाच वृद्ध चेहरा, फक्त तिचे केस करडया रंगाचे आणि लहान होते. स्वतंत्राचा चेहरा लालासर तर हिचा पांढरा फटक. मला एकदम आठवले, त्याला गोरा रंग म्हणतात. तिच्या डोळ्यातून पाणी वाहत होते. मी गोंधळलो.
स्वतंत्राने हलकेच माझ्या खांद्यावर थोपटले. पुढे होवून माझ्या डोक्यावरचे कवच बाजूला केले. हे पहिल्यांदाच घडत होते. गेल्या कित्येक वर्षात ते कवच काढलेले नव्हते. माझे डोळे चमकायला लागले. समोरचे दृश्य धूसर झाले.

“डोंट वरी इतके दिवस त्या कवचाच्या आयस्लॉट्समधून फिल्टर होवून बाहेरचे जग दिसत होते तुला. डोळ्यांचा थेट जगाशी संबंध गेल्या आठ वर्षात प्रथमच येतोय तुझ्या. थोड्या वेळात सवय होइल आणि सगळे क्लियर होइल. ”

“मी त्यासाठी नाही गोंधळलो स्वतंत्रा. मी गोंधळलोय वेगळ्याच कारणासाठी. याचा अर्थ असा होतो की मी, मी यंत्रमानव नाहीये. आय एम नॉट आ बॉट. मी एक सजीव मानव आहे. ”

“यस माय डिअर, यू आर अँज ह्यूमन अँज मी.” हा आवाज समोरून आलेला होता. मघाची ती स्वतंत्रासारखीच वृद्धा आपले दोन्ही बाहु पसरून मला बोलावत होती. मी स्वतंत्राकडे पाहिले. ती हसुन म्हणाली…

“ल्यूसी, रॉबीची बायको, तुझी ममा !”

ल्यूसीने पुढे होवून मला घट्ट मिठी मारली. ती रडत होती. तिची ही कृती मला नवीन होती. पण ती भावना मात्र नवीन नव्हती. असे वाटत होते की मी है यापुर्वीही खुप वेळा अनुभवलेले आहे. तेव्हा आम्ही इथे राहात नव्हतो, तेव्हा शहराचे उध्वस्त सांगाड़े अजुनही राहाण्यासाठी योग्य होते. मास्क्सची गरज पड़त नव्हती. मी खेळताना पडलो होतो आणि डोके फोडून घेतले होते तेव्हा ममा अशीच मला कुशीत घेवून रडली होती. कुणीतरी एक बाई तेव्हा अधुन मधून आम्हाला भेटायला यायची, ती येवून गेली की ममा अशीच मला कुशीत घेवून रडायची. आता लक्षात आले, ती भेटायला येणारी बाई, स्वतंत्रा होती. त्या एका मोठ्या मुलीबरोबर खेळताना मी नेहमी हरायचो आणि ममाच्या कुशीत येवून रडायचो.

अचानक माझाही चेहरा ओला झाला. माझ्या डोळ्यातुन पाणी येवू लागले होते. यस्स, आय वॉज क्रायिंग. मी त्यांच्यासारखाच एक माणूस होतो. जीवंत, भाव-भावना असलेला.

कितीतरी क्षण डोळ्यासमोर रेंगाळत होते. मी स्वतंत्राकडे बघून विचारले, ” ती तूच होतीस ना? आम्हाला अधुन मधून भेटायला येणारी? आणि माझ्याबरोबर खेळणारी, नेहमी खेळात मला हरवणारी ती मुलगी, ती कोण होती, कुठे आहे?”

स्वतंत्राचे, रॉबीचे डोळे पाण्याने भरले होते. रॉबीने एका दिशेने बोट केले. तिथे एक तरुण स्त्री उभी होती. माझ्यापेक्षा तीन-चार वर्षाने मोठीच असेल.

“हैलो लिटल ब्रदर, लावायची का रेस परत?” तिने मिस्कीलपणे विचारले. मी तिच्याकडे पाहातच राहीलो.
“तपती, तुझी मोठी बहिण.”, स्वतंत्रा उद्गारली.

आमची मोठी मुलगी, पण खरं सांगायचे तर मला माझ्या मुलापेक्षाही जास्त जवळची आहे आणि माझ्यापेक्षाही जास्त सामर्थ्यशाली, जास्त बुद्धिवान. तुझ्या मेंदूत म्हणजे कंट्रोल यूनिटमध्ये हैकिंग करून प्रवेश करणारी, त्यात आम्हाला हवे तसे बदल करुन तुला पुन्हा आपल्या पूर्वायुष्याची ओळख करुन देणारी खरी लिबर्टी ती आहे. मी तिचे नाव तपती ठेवले होते, पण हेरंब तिला लिबर्टी म्हणायचा. स्वतंत्राची सावली म्हणून लिबर्टी, दोन्हीचा अर्थ एकच.

“ती तुला तुझ्या मुलापेक्षाही जवळची आहे, म्हणजे तुझा मुलगा?? एक, एकेक मिनिट, म्हणजे मी , मी प्रत्यक्षात तुझा आणि हेरंबचा….”

“यस निकी, स्वतंत्रा आणि हेरंब हेच तुझे आईवडिल आहेत.” ममा माझ्या केसातून हात फिरवत हळूवार आवाजात म्हणाली.

“मी फक्त तुला जन्म दिलाय निखिल, तुझी खरी आई झाली ती ल्यूसीच. तुझ्यावर माझ्यापेक्षा जास्त अधिकार तिचा आहे.” स्वतंत्रा भावूक झाली होती. ममाने पुढे होत स्वतंत्राला कडकडून मिठी मारली. दोघेही मोकळेपणाने रडू लागल्या.

*****************************************************************************

यल्गार …

जेवण झाल्यावर थोड़े आराम करायला म्हणून मी एका बन्द खोलीत येवून पडलो होतो. हा जेवण नावाचा प्रकार सुद्धा विचित्रच. क़ाय तर म्हणे जेवण नाही केले तर माणूस जगूच शकणार नाही. मग इतकी वर्षे आम्ही कसे जीवंत राहिलो होतो? मलातर एकदाही असे काही खाल्याचे आठवत नव्हते.

मला हे सगळेच विचित्र वाटत होते. कदाचित इतकी वर्षे (म्हणजे नेमकी किती कुणास ठाऊक?) यांत्रिक जगात राहून मी ही यंत्राप्रमाणेच कोरडा, कदाचित प्रैक्टिकल झालो होतो. सद्ध्या मला सतावणारा प्रश्न वेगळाच होता. डोक्यात काही वेगळाच् विचार चालू होता.

‘हाच विचार करतोयस ना, की जन्माला आलेल्या नवजात बाळाला आपल्या कर्तव्यासाठी दुसऱ्याकड़े सोपवणारी स्वतंत्रा, आता मात्र अचानक मला वाचवण्यासाठी आपले कर्तव्य, आपले कार्य अर्ध्यावर का आणि कशी सोडून आली?”

अचानक स्वतंत्राचा आवाज माझ्या मनात घुमला. मी विसरलोच होतो.

“तुझ्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर आहे माझ्याकडे, पण त्या आधी मी एक प्रश्न विचारु?”

” मला ठाऊक असलेल्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर देईन मी , पण तु समोर येवून बोल. माझी जन्मदात्री शेजारी असताना असे मनाच्या पातळीवर बोलणे खुप विचित्र वाटतेय.”

दरवाजा उघडला आणि स्वतंत्रा आत आली. जणु काही वाटच पाहात होती ती.

“मी तुला क़ाय म्हणू? आई, ममा की अजुन काही?”

“तुला जे आवडेल ते. हे सगळे स्वीकारणे इतके सोपे नाही यायची कल्पना आहे मला. तेव्हा तुझी तयारी होईपर्यंत किंवा कायमचे स्वतंत्रा म्हटलेस तरी चालेल. ”

मी नुसताच हळूवारपणे हसलो. ती शेजारी बसत म्हणाली.

” तुला एक सांगू, तू अजुनही तुझ्या मानसिक सामर्थ्याचा पूर्ण उपयोग करत नाहीयेस. वेड्या, तुला क़ाय वाटलं मी तीच लिफ्ट का वापरली वर येण्यासाठी? गर्निमन सेंटरमध्येच सहा लिफ्ट आहेत वर येण्यासाठी. त्यापैकी एक का नाही वापरली आपण माहितीय का?”

“हे मला नवीन आहे. म्हणजे अश्या अजुन लिफ्ट्स आहेत तर. मग आपण वर आल्यावर तू रॉबीला ती लिफ्ट खराब करायला का सांगितलीस? आणि तीच का वापरली आपण? ”

” तुझ्या बाबाने अश्या एकुण सात लिफ्ट तयार केल्या होत्या. सहा त्यांच्यासाठी आणि एक आपल्यासाठी. त्या लिफ्ट्सची कपैसिटी जास्त आहे, खुप प्रचंड आहेत त्या. पण त्या लिफ्टसमध्ये आणि या लिफ्टमध्ये एक मूलभूत फरक आहे. त्या लिफ्ट एका ठराविक ठिकानापासुन दुसऱ्या ठराविक ठिकाणापर्यंतच जावु शकतात. कारण त्या पूर्णपणे मेकेनिकल आणि इलेक्ट्रॉनिक आहेत. या लिफ्टचे तसे नाही. तुला जर सगळी माहीती असती, तुझी मानसिक शक्ति जर जागृत असती तर कदाचित ती लिफ्ट इथे, या खोलीत सुद्धा उघडली असती. माझी तेवढ़ी ताकद नाहीये. म्हणूनच मी रॉबीला तिथे बोलावून घेतले होते.”

अजुन एक, तुझी जेवणाबद्दलची शंका. त्या लोकांकडे स्वतःची बुद्धी जरी नसली तरी दुसऱ्याची बुद्धी वापरून हवे ते मिळवण्यात ते तरबेज आहेत. काही कंबोडियन शास्त्रज्ञानी काही वर्षापूर्वी मानवी भुकेवर काही औषधी रादर काही टैबलेट्स शोधून काढल्या आहेत. ज्या घेतल्यावर पुढचे आठ दिवस तुम्ही अन्नाशिवाय राहु शकता. तुमचे रेग्युलर सर्विसिंग आठेक दिवसांनीच व्हायचे ना? बादवे आता ते शास्त्रज्ञ जीवंत नाहीयेत, पण त्यांच्या मेंदूतले ज्ञान मात्र अतलांटिसमधल्या सर्वर्समध्ये सुरक्षीत आहे.

मी प्रचंड गोंधळात पडलो होतो. मला अजूनही नीटसे लक्षात येत नाहीये.

तिने एक सुस्कारा सोडला,” ठीक आहे, डोळे मिट आणि तुला आवडतं असलेल्या कुठल्याही गोष्टीवर लक्ष केंद्रित कर.

मी डोळे मिटले आणि आश्चर्य म्हणजे डोळ्यासमोर फक्त स्वतंत्राच येत होती.

“वेडा आहेस झालं. चल तुला थोड़े मागे घेवून जाते. जवळ जवळ आठ वर्षे मागे.”
……………………………

डोळ्यासमोर एक प्रकारचा धूसर पड़दा तयार झाला. क्षणभरच. हळूहळू चित्र स्पष्ट व्हायला लागले.
समोर हल्लकल्लोळ माजला होता. शेकडो यंत्रमानव आणि मानव यांच्यात एकच दंगल माजली होती. माणसे संख्येने कमी होती. त्यामुळे हलु7 कमजोर पड़त होती. आणि मला ममा दिसली. तिच्या एका हाताला एक सोळा सतरा वर्षाची मुलगी होती तर दुसऱ्या हातात एका दहा अकरा वर्षाच्या मुलाचा हात घट्ट धरलेला. ती एका टेकडीच्या दिशेने धावत होती, बहुतेक लपण्यासाठी.

पण कसे कोण जाणे काही बॉट्सचे लक्ष त्यांच्याकडे गेले. आणि ते तिच्या आणि मुलांच्या मागे लागले. ममा त्या दोघाना घेवून तिथल्याच एका बंदिस्त शेडमध्ये शिरली. गडबड़ीत तिने त्या मुलीला एका पोलादी खोलीत दडवले आणि दुसऱ्या टोकाच्या एका खोलीत त्या मुलाला. जाता-जाता दोघानाही सांगितले तीने.

“काहीही झाले तरी दार उघडायचे नाही आतून. मी येवून हाक मारीन तेव्हाच उघडायचे , तोवर नाही. समजले?” ती शेडच्या मागच्या दाराने बाहेर पडून टेकडीकडे पळत सुटली आणि ते मूर्ख बॉट्स सुद्धा तिच्या मागे गेले.

इकडे त्या मुलाला आपल्या खोलीच्या भिंतीवर काही डिझाईन्स दिसत होती. त्याच्या ओळखीची डिझाईन्स. तसाच एक डिझाईनाचा तुकडा त्याच्या गळ्यातल्या लॉकेटमध्ये अडकवलेला होता. अचानक त्याने आपले डोके दोन्ही हाताने घट्ट पकडले. जणु काही प्रचंड वेदना हॉत असाव्यात. काही मिनिटातच तो शांत झाला.

त्याने आपल्या गळ्यातले लॉकेट काढले आणि त्यातला तो टुकड़ा काढून तिथल्या भिंती तपासू लागला. अपेक्षेनुसार एका ठिकाणी भिंतीवरील डिझाइन भंगलेले होते. त्याच्या हातातला टुकड़ा त्या ठिकाणी त्याने बसवला आणि डोळे मिटून ताकद एकवटायला सुरुवात केली. हळूहळू त्याच्यासकट ती खोली विरघळायला लागली. थोड्या वेळाने त्याने डोळे उघडले आणि कुठल्याश्या अंतःप्रेरणेने खोलीचे दार उघडून बाहेर पडला.

परमेश्वरा, समोरचे दृश्य एकदम वेगळे होते. इथे उंचचऊंच इमारती होत्या आणि समोर कितीतरी यंत्रमानव उभे होते. तो लहान मुलगा बावरला. त्याला पाहातच ते यंत्रमानव त्यांच्याकडे झेपावले. तितक्यात त्या गर्दीतून एक माणूस पुढें झेपावला आणि त्या यंत्रमानवांशी झुंजतच त्याने त्या मुलाला उचलले आणि एका दिशेने धावत सुटला. सगळे यंत्रमानव त्याच्या मागे धावत सुटले.”

आणि मी अचानक परत सध्याच्या काळात परत आलो.

****************************************

” अगं मला पुढे क़ाय झालं ते पाहायचं होतं. मध्येच का थांबवलेस ?” मी स्वतंत्राला विचारले.

“ती मुलगी म्हणजे तपती होती, तो लहान मुलगा तू होतास. तो गोंधळ ओसरल्यावर ल्यूसीला तपती जिथे सोडले होते तिथेच सापडली, पण तू मात्र गायब झाला होतास. दुर्दैवाने ज्या खोलीत ल्यूसीने तुला सोडले ती हेरंबची एक इथल्या लोकांना खाली जाण्यासाठी तयार केलेली लिफ्ट होती. जी आपण परवा वापरली ती नव्हे, ती वेगळीच आहे. अर्थात या लिफ्ट्स इथे फक्त मी किंवा हेरंबच ऑपरेट करू शकतो. आय मीन करू शकायचो. आता मी एकटीच आणि तू एक.”

जी लिफ्ट आपण वापरली ती इतर लिफ्ट्सपेक्षा वेगळी आहे. इतर लिफ्ट्स फक्त मेकेनिकल किंवा इलेक्ट्रॉनिक लिफ्ट्स आहेत. तर ही लिफ्ट चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करून त्यासह आपली मानसिक शक्ती वापरून त्या ऊर्जेवर चालते. या लिफ्टबद्दल त्यांना अजुनही काही कल्पना नाहीये. अश्या दोन लिफ्ट्स हेरंबने तयार केल्या होत्या.
एक ती, जी तू वयाच्या अकरावया वर्षी ऑपरेट केलीस. आम्ही दोघांनीही कधी कल्पनाही केली नव्हती की ती लिफ्ट आमच्याशिवाय कोणी ऑपरेट करू शकेल? त्यामुळेच जेव्हा ती लिफ्ट तिथे पाहिली तेव्हा हेरंब आधी गोंधळला. पण त्याच्या कुशाग्र बुद्धीने लगेच सगळे धागे जोडून तुला ओळखले. त्या क्षणी त्या यंत्रमानवांपासून तुला वाचवण्यासाठी जे शक्य होते ते त्याने केले. पण …

त्या लढाईत त्याचा मात्र बळी गेला. ते एलियन्स हुशार आहेत त्यांनी तुझ्याशी असलेले हेरंबचे नाते शोधून काढले. त्याच्या दगाबाजीची एक अतिशय भयानक शिक्षा हेरंबला त्याच्या मृत्युनंतत सुनावण्यात आली. ती म्हणजे त्याच्या बुद्धिवान लेकाचा ब्रेनवॉश करून त्याला एक सामान्य गुलाम बॉट बनवण्यात आले.

“तो माझा बाप होता?” माझे डोळे नकळत ओले झाले होते.

स्वतंत्रा आपल्याच तन्द्रीत बोलत होती. मृत्युपूर्वी त्याने तुझ्या अटलांटिसमधील आगमनाची बातमी माझ्यापर्यंत पोचवली. त्याचक्षणी मी निर्णय घेतला आणि रॉबीला कळवले की आता तशीच इमरजेंसी असल्याशिवाय मी परत वर येणार नाही. कारण आता माझे काम डबल झाले होते. एकीकड़े तिथे आपली शक्ती वाढवत राहायची, दुसरीकडे तुला प्रोटेक्ट करत हळूहळू तुझ्या शक्तीची जाणीव करुन द्यायची. तू हेरंबची कुशाग्र बुद्धी आणि माझी मानसिक क्षमता दोन्ही घेवून जन्माला आला आहेस. या लढ़यासाठी मानवजातीला तुझी अतोनात गरज आहे. मी क़ाय किंवा रॉबी क़ाय, आता आम्ही म्हातारे झालो आहोत. कधी खेळ संपेल आमचा देव जाणे…

इथुन पुढे या अंतिम युद्धाची जबाबदारी तुम्ही तरुण पिढीने घ्यायची आहे. गेल्या आठ दहा वर्षात मानवांच्या खुप गुप्त संघटना निर्माण झाल्या आहेत इथे. तुझी मोठी बहिण तपती त्यांच्या संपर्कात आहे.

गेल्या आठ-दहा वर्षात आम्ही अटलांटिस देखील बऱ्यापैकी पोखरलेय. तिथल्या पन्नास टक्के बॉट्सना हळूहळू त्यांच्या मानव असण्याची जाणीव करून देण्यात आम्ही यशस्वी झालो आहोत. बहुतेक थोड्याशा यशाने बेसावध होण्याची, अहंकारी बनण्याची मानवी सवय त्या एलियन्सनाही लागलेली आहे. त्यामुळे आजकाल ते झेड 10 सारख्या चाकरांवर विश्वास ठेवून निर्धास्त असतात. माझा परतीचा मार्ग आता बंद झालाय. पण आता आपण एकटे नाही आहोत. अगदी आपल्याईतकी नसली तरी बर्यापैकी मानसिक क्षमता बाळगुन असलेले आपले बरेचसे सहकारी आता तिथे आपले कार्य करताहेत. आपली शक्ती वाढ़वताहेत.

एकदा तुझी मानसिंक क्षमता पूर्णपणे जागृत झाली की …….

बोलता बोलता स्वतंत्राचे निकीकडे लक्ष गेले. तो ताड़दिशी उठून उभा राहिला होता.

“ओके मॉम ! आय अंडरस्टूड. बरीच कामे आहेत. तपतीला भेटून बाकी संघटनांशी संपर्क वाढवायला लागेल. त्यांचे बलाबल, शस्त्रसामर्थ्य जोखावे लागेल. आपल्याकडे इथे कितपत तयारी आहे ते पाहावे लागेल. महत्वाचे म्हणजे अश्या अजुन कितीतरी लिफ्ट्स बनवाव्या लागतील. ते जमेल मला. बहुतेक जाताना बाबा त्याचे ज्ञान वारश्यात देवून गेलाय मला. पण आता आपल्याला जास्ती माणसे वाहू शकतील अश्या मोठ्या क्षमतेच्या लिफ्ट बनवाव्या लागतील. माझ्या डोक्यात काही नवीन शस्त्रांच्या कल्पना आहेत. सर्वात प्रथम म्हणजे त्या एलियन्सच्या मानसिक शक्तीची तोड़ शोधावी लागेल. बरीच कामे पेंडिंग आहेत मॉम.

तू, बाबा, रॉबीअंकल … आणि तिथे अटलांटिसमध्ये जीव तळहातावर घेवून काम करणारे आपले हजारो बांधव. तुम्ही ही रणभुमी तयार केली आहे आमच्यासाठी. आता आपली क्षमता तपासून घेण्याची वेळ आलेली आहे. “

तपती…, तपती …, आपल्याच तन्द्रीत बडबडत निकी तपतीच्या शोधात, तिला हाका मारत बाहेर पडला. बाहेर जाता जाता दारातून आत येणाऱ्या रॉबीला जवळजवळ धडकलाच होता तो.

“सॉरी रॉबी अंकल, माझे लक्ष नव्हते. थोड़ा घाईत आहे. भेटुयात थोड्या वेळात. बरंच काही बोलायचं आहे. आलोच जरा ममा आणि तपतीला भेटून.”

आणि तड़क निकी बाहेर निघुन गेला. रॉबीने पटकन आत येवून स्वतंत्राचा हात धरला आणि तिला दारापाशी घेवून आला. भराभर मोठी मोठी पावले टाकत चाललेल्या निकीच्या पाठमोऱ्या आकृतीकडे बोट दाखवत म्हणाला. “काही आठवतेय?”

स्वतंत्रा गेल्या कित्येक वर्षात प्रथमच अगदी मनापासून प्रसन्नपणे हासली. पाठमोरा निकी, त्याचे ते ढांगा टाकत भरभर चालणे… जणुकाही हेरंबच परत आला होता.

“तो हळूहळू पूर्ववत होतोय रॉबी. त्याच्या शक्ती एकवटताहेत. तू पाहिलेस, ऐकलेस…? तो मला मॉम म्हणायला लागलाय, तुला रॉबी अंकल म्हणाला. मला क़ाय म्हणाला माहितीय? म्हणाला , ” तू, बाबा, अंकल तुम्ही रणभूमी तयार केली आहेत. आता आमची पाळी आहे. गेट रेडी रॉबी ! आता लवकरच यलगार होणार. लवकरच रणभेरी दुमदुमणार. अखंड मानवजातीच्या स्वातंत्र्याची पहाट आता जवळच आहे रॉबी.”

“बस्स, आता फक्त रणभेरी दुमदुमण्याची वाट पाहायची. आता फक्त युद्धाचा यलगार करायचाच क़ाय तो बाकी आहे. हेरंब, माय डिअर, वी आर ऑलमोस्ट देअर. तुझी इतक्या वर्षाची मेहनत, तुझे बलिदान सार्थकी लागण्याची वेळ आली आहे. ”

स्वतंत्राच्या डोळ्यातून पाणी वाहत होते. तिच्या खांद्यावर हात ठेवून उभा असलेला रॉबी प्रसन्नपणे हासत होता.

Every day has to down and every night is supposed to end with a dawn, this is the ultimate truth. You just need to wait for that moment and keep fighting. …..

समाप्त
विशाल विजय कुलकर्णी, पनवेल. 09967664919

 

ऑपरेशन ब्लाइंड हॉक

 

 

‘स्टोक’ अवघ्या काही हजारांची लोकसंख्या असलेले एक छोटेसे गाव. लडाखची राजधानी ‘लेह’पासून साधारण वीस – पंचवीस किलोमीटर अंतरावर वसलेलं एक छोटंसं खेडेगाव. तसं पाहायला गेलं तर ‘स्टोक’ (किंवा काहीजण याचा उच्चार ‘स्टाक’ असाही करतात) अगदीच काही अज्ञात किंवा दुर्लक्षीत नाहीये. माऊंट एव्हरेस्टवर चढाईसाठी येणारे बहुतांश गिर्यारोहक आधी सरावासाठी म्हणून ‘स्टोक कांगडी’ या शिखरावर चढाई करतात. हिमालयाच्या रौद्र निसर्गाने भरलेल्या आणि भारलेल्या स्टोक पर्वतराजीमधलं हे एक उत्तुंग शिखर. त्यामुळेच असेल कदाचीत पण ….

स्टोकच्या सौंदर्याला ख्यातीला कारणीभूत अशी अजुन एक गोष्ट म्हणजे लद्दाखच्या गतकालीन राजघराण्याचा वारसा सांगणारा, आता वस्तु संग्रहालयामध्ये रुपांतरीत झालेला त्यांचा वैभवशाली राजवाडा.

हिमालयाच्या पर्वतराजीतलं एक लहानसं, फारसा लोकसंपर्क नसलेलं गाव म्हणजे त्याला दैवी निसर्ग सौंदर्याचं वरदान असणं हे ओघाने आलंच. नजर जाईल तिथपर्यंत पसरलेली पांढर्‍‍याशूभ्र बर्फाची चादर. चारी बाजूला दिसणारी उत्तुंग पर्वतशिखरे आणि एका बाजुला खोलचखोल स्टोक व्हॅली. अशा या निसर्गरम्य, परंतू  अतिशय दुर्गम भौगोलीक परिस्थीत वसलेले स्टोक. गाव तसं छोटंसंच, कधीमधी येणारे पर्यंटक आणि स्टोक कांगडीच्या चढाईसाठी येणारे गिर्यारोहक सोडले तर तसे ‘शांत’ , थोडेसे आळशी , सुस्त भासणारे गाव आहे स्टोक !

एका बाजूला उंचचउंच अजस्त्र कातळकडा उभा, तर आजुबाजूला स्टोक व्हॅलीची भीषण दरी.  त्या कातळकड्यात वसलेली जगप्रसिद्ध स्टोक मॉनेस्ट्री, एक सेकंडरी स्कुलपर्यंत शिकण्याची व्यवस्था असलेलं हायस्कूल, एक-दोन बर्‍यापैकी हॉटेलं आणि स्टोक व्हॅलीतून वाहणार्‍या झन्स्कार नदीच्या दोन्ही तीरावर वसलेली लहान मोठी घरे, काही बंगलीवजा वास्तू, तिथेच एका कोपर्‍यात एका जुनाट बंगलीत थाटलेली पोलीस चौकी आणि स्टोकच्या अगदी एका कोपर्‍यात, लेहच्या विरुद्ध दिशेला जिथे झन्स्कारचा प्रवाह अगदीच लहान होत जातो, तिथे कायम भारतीय सैन्याच्या पहार्‍याखाली असलेली एक छोटीशी हवेली. खरेतर ती बहुदा कुणा भारतीय सेनाधिकार्‍याची खाजगी प्रॉपर्टी होती. पण बाहेर बोर्ड मात्र ‘ऑफिसर्स क्लब’चा. कधी अधुन मधुन लडाखला हिमवर्षावामुळे अडकलेले सैन्याधिकारी अधेमध्ये तिथे उतरायचे. नाहीतर हा तथाकथीत आर्मी क्लब तसा ओसाडच होता. पण तरीही तिथे कायम आर्मीचे सैनीक पहारा देत असत. ‘आंगचूक मोथूप’ ने दोनतीन वेळा त्या प्रॉपर्टीत घुसण्याचा प्रयत्न करून पाहीला होता. पण त्याला सुद्धा बंगलीच्या गेटवरुनच परत पाठवण्यात आले होते. …, ‘आंगचूक मोथूपला’ सुद्धा ! गंमत म्हणजे चार-पाच वर्षांपुर्वीपर्यंत अगदी आत पर्यंत जरी नाही तरी त्या बंगलीच्या दिवाणखाण्यापर्यंत प्रवेश होता ‘आंगचूकला’. म्हणजे तिथले निवासी असणारे रिटायर्ड कर्नल फुन्सूक थापा यांच्याशी त्याची ओळख होती. त्यावेळी खरे तर सैनिकांचा पहारा पण नसायचा. पण चार एक वर्षापूर्वी अचानक सगळेच दृष्य बदलले. ती वास्तू सिव्हिलियन्ससाठी पुर्णपणे बंद करण्यात आली. बंगलीच्या चारी बाजूल अगदी सख्त पहारा सुरू झाला. एकदोन वेळा आंगचूकने प्रयत्न केला आपल्या उच्चाधिकार्‍यांशी बोलण्याचा, पण अगदी कडक शब्दात समज देवून त्याचे तोंड बंद करण्यात आले.

‘आंगचूक मोथूप’ , ३५ वर्षाचा उंचापूरा, गव्हाळ वर्ण, पण देखणा चेहरा लाभलेला ‘आंगचूक मोथूप’. स्टोकच्या इवल्याश्या वस्तीतल्या इनमीन सात-आठ कर्मचारी असलेल्या पोलीस चौकीचा रुबाबदार, धाडसी एस्. एच. ओ. सतत काहीतरी साहस हवे असलेल्या आंगचूकला गेली चार वर्षे ती वास्तू खटकत होती. तीथे काहीतरी विचित्र, काहीतरी सामान्याच्या पलीकडचे घडतेय ही शंका त्याच्या मनाला शांत बसू देत नव्हती. आपल्या  धाडसी स्वभावाला जागून दोन तीन वेळा त्याने गुपचूप त्या वास्तूत शिरण्याचा प्रयत्नही केला. पण तिथे पहार्‍यास असलेल्या सैनिकांनी त्याचा प्रयत्न हाणुन पाडला होता. एकदा तर त्याला तुरुंगवासच घडायचा. तो सापडलाच होता सैनिकांच्या तावडीत. पण त्यावेळी कर्नल थापांनी हस्तक्षेप केल्यामुळे निव्वळ गंभीर चेतावणी देवून त्याला सोडून देण्यात आले होते. त्याच्या वरिष्ठांनी कानपिचक्या दिल्या त्या वेगळ्याच. तिथून बदलीच व्हायची त्याची पण सुदैवानेच तो वाचला होता. तरीही त्या बंगलीबद्दल वाटणारे औत्सुक्य काही कमी होत नव्हते. गेल्या काही दिवसात ते जास्तच वाढले होते.

आठवड्याभरापूर्वी नासीर सांगत आला…

“हुजूर, त्या बंगलीभोवतीची चहल पहल वाढलीये आजकाल.”

“चहलपहल ? पण मी तर गेल्या कित्येक दिवसात आर्मीची माणसं नाही पाहिली गावात, मार्केटमध्ये. म्हणजे बघ ना, स्टोकपासून त्या बंगलीपर्यंत जाणारा गावातला एकमेव रस्ता आपल्या चौकीवरुनच जातो. आणि आपली चौकी गावाच्या एका टोकाला आहे. इथून पुढचा रस्ता तसा थेट दरीत उतरणारा असल्याने डेड एन्डच आहे. त्यामुळे इथून पुढे जाणार्‍याला आपली परवानगी घेतल्याशिवाय जाता येत नाही. अगदी आर्मीवाले आले तरी हेडऑफीसहून आपल्या आगावू सुचना मिळालेली असते. तसं काहीही या वेळी झालेलं नाहीये.”

आंगचूक आपल्या समोरची गेल्या आठवड्याभराची रजिस्टर्स चाळत म्हणाला.

हा भाग तसा शांतच असल्यामुळे चौकीत असणारे ७-८ पोलीस कर्मचारीसुद्धा तसे बर्‍यापैकी सुस्त आणि निष्क्रिय बनत चाललेले होते. त्यामुळे आंगचूक अजुनच वैतागायचा. त्यातल्या त्यात हवालदार नासीरुद्दीन बनातवाला हे एक अजब कॅरेक्टर त्याच्या दिमतीला होतं. नासीरमिया ऐन पंचविशीत होते. रक्तातली सळसळ, धाडसी स्वभाव आणि त्याबरोबर  असलेलं देशावरचं , त्याहीपेक्षा त्याची लाडकी मातृभुमी लद्दाखवरचं प्रेम यामुळे हा पोरगा पोलीसात भरती झाला होता. पण इथे स्टोकमधल्या थंड ( केवळ ‘गार’ या अर्थाने नव्हे, तर एकुणच थंड ) वातावरणात कंटाळला होता. पण त्याच्या या स्वभावामुळेच त्याचं आंगचूकशी चांगलं जमायचं. त्यामुळे आंगचूकने कायम संशयाच्या घेर्‍यात असलेल्या ‘त्या’ हवेली कम ऑफिसर्स क्लबवर लांबूनच नजर ठेवायची कामगिरी नासीरवर सोपवली होती.

“दिड महिन्यांपूर्वी मेजर लांबा आणि त्यांच्या फॅमिलीची विश्रांतीसाठी म्हणून झालेली पर्सनल व्हिजीट सोडली तर आर्मीकडून कसलीही नोंद नाहीये आपल्याकडे. त्या व्यतिरीक्त गेल्या महिन्यात स्टोक कांगडीवर चढाई करण्यासाठी आलेली ती कोरीयन गिर्यारोहकांची टीम , तीची एक नोंद आहे. पण ती टीम परत गेल्याची सुद्धा नोंद आहे. त्या दिवशी आपण दोघेच होतो ना मार्केटमध्ये जेव्हा ती टीम परत गेली.  त्यांचा तो टीमलीडर वूजीन आणि तो कॅसानोव्हा टाईप होता तो.. काय त्याचं नाव बरं ?

” तो ‘मिनजून’ हुजूर…”

” करेक्ट मिनजून, काय पण एकेक नावं त्यांची.” आंगचूक स्वतःशीच पुटपूटला. पुटपुटताना त्याची नजर नासीरकडे गेली. नासीर त्याच्याकडे बघत मिश्किलपणे हसत होता. त्याच्या हासण्याचे कारण लक्षात आले आणि ‘आंगचूक’ स्वतःसुद्धा हसायला लागला.

“आमच्याकडे असलीच नावे असतात रे.”

“असो, तर मुद्दा हा की हे दोन गृप्स सोडले तर इतर कुठल्याही गृपची नोंद नाहीये यात. ”

नासीर थोडा घुटमळला बोलताना….

“सर, मलाही त्यामुळेच आश्चर्य वाटतेय. त्या वूजीनच्या टीममेट्सपैकी दोघे जण त्या हवेलीच्या आसपास घुटमळताना पाहीले आहेत मी. ”

“कसं शक्य आहे नासीर, ते तर… , एक मिनीट, आर   यू शुअर अबाऊट धिस? ”

” तुम्हाला माहितीय हुजूर,  मी एकदा पाहिलेला चेहरा परत जन्मात विसरत नाही. खरेतर मी त्यांना हटकायचा विचार केला होता. पण त्यामुळे ते सावध झाले असते. मी  दोन कॉन्स्टेबल्स त्यांच्या  रादर बंगलीच्या पाळतीवर ठेवले आहेत. सद्ध्यातरी त्यांना फक्त लांबूनच त्या दोघांवर नजर ठेवायला सांगितली आहे. ”

आणि आज परत नासीर सांगत आला होता…

” हुजूर… ‘रायान’ गायब आहे गेले सकाळपासून . त्याला आणि  तेन्जीनला मी बंगलीवर नजर ठेवायला सांगितली होती. रायान गायब झालाय आणि…

‘आणि ……?’

‘ आणि तेन्जीनला अपघात झालाय . बंगलीमागच्या एका खोल कपारीत तेन्जीन बेशुद्धावस्थेत सापडला आर्मीच्या जवांनांना.  सद्ध्या तरी तो बेशुद्धावस्थेत आहे. त्यामुळे अपघात आहे की घातपात हे तो शुद्धीवर आल्यावरच कळेल.

” मी तुला म्हणलो नव्हतो नासीर? त्या बंगलीत काहीतरी शिजतय नक्कीच. आधी अचानक सैनिकी पहारे बसवले जातात. आपल्याला सुद्धा प्रवेष निशिद्ध ठरवला जातो आणि आता हे नवीन त्रांगडं. तू एक काम कर, अजुन काही जण बरोबर घेवून ‘रायान’चा शोध घ्या. मी दवाखान्यात जावून तेन्जीनची खबर घेतो…”

“आणि नासीर….

दारापर्यंत गेलेला नासीर मागे वळला, ” जी हुजूर…!”

“काळजी  घ्या. उगीच जास्तीचे धाडस दाखवायला जावू नकोस. मला माझी माणसं गमावणं परवडणारं नाहीये.”

“जी हुजूर”

नासीर अजून काही कॉन्स्टेबल्स घेवून रायानच्या शोधात निघाला तर आंगचूक दवाखान्याकडे….

****************************************************

स्टोकपासून हजारो किमी अंतरावर….

उत्तर कोरीयातील एका छोट्याश्या शहरात…

फोन खणखणला तसा त्याने लॅपटॉपमधली नजर बाहेर काढली. खुर्ची सोडून निवांतपणे सिगारेट शिलगावली आणि मग आपला सेलफोन उचलून कॉल पिकअप केला. बहुदा हा कॉल त्याला अपेक्षीतच असावा आणि आपण उचलल्याशिवाय कट होणार नाही हे सुद्धा त्याला पक्के ठाऊक असावे.

” annyeonghaseyo, mal ( Hello, tell me)

“boseu , jihoo ga jug-eoss” ( Boss, Jihoo is dead)

त्याने एक थंड नि:श्वास सोडला. कपाळावर क्षणभर एक आठी उमटली आणि..

“Choa , naui da-eum myeonglyeong eul gidalineun dasi jeonhwahaji anhseubnida. naega god dangsin-eul hochul ( OK, wait for my next instructions. and don’t call me again. I will call you soon.)

त्याने फोन टेबलवर आदळला.

परत तिरीमिरीत त्याने फोन उचलला आणि कुठलातरी नंबर लावला….

थोडा वेळ रिंग गेल्यानंतर पलीकडच्या व्यक्तीने फोन उचलला.

“मेजर शौकत हिअर…. , व्हाय डिड यू कॉल मी? आय हॅड वॉर्न्ड यू नॉट टू कॉल, बेवकुफ?”

“आय हॅव लॉस्ट अ मॅन मेजर.  कॉस्ट इनक्रीज्ड नाऊ.”

“डू व्हॉट एव्हर यू वॉन्ट. यू विल गेट व्हॉट एव्हर यू नीड. आय वॉन्ट रिजल्ट्स मिस्टर जोंग यु.”

“डोंट वरी, यू विल गेट व्हॉट यु आर पेयींग फॉर.”

त्याने फोन ठेवला, ठेवता ठेवता पलिकडच्या मेजरने हिंदीतून हासडलेली शिवी त्याच्या कानावर आली आणि तो हसला. बराच काळ नेपाळच्या भागात काढल्यामुळे त्याला हिंदी तशी नवीन नव्हती. त्यामुळे मेजर शौकतने उच्चारलेला तो शब्द म्हणजे एक अतिशय गलिच्छ शिवी आहे हे त्याच्या बरोबर लक्षात आले. पण जोपर्यंत मेजर त्याला वेळच्या वेळी पैसे देत होता, तोपर्यंत असल्या शिव्यांनी त्याच्या अंगाला भोके पडणार नव्हती.

*****************************************************

“सर, ते दोघे जण होते. त्यातला एक जण गेल्या महिन्यात आलेल्या त्या कोरीयन गिर्यारोहकांपैकी एक होता.”

नुकताच शुद्धीवर आलेला तेन्जीन समोर बसलेल्या आंगचूकला सांगत होता.

“एकच…., ?”

” कदाचित दोघेही असतील. मी मात्र एकालाच ओळखले. हवालदार साहेबांच्या सांगण्यावरून आम्ही त्या ऑफिसर्स क्लबवर पाळत ठेवून होतो….

….

” रायान, तू उत्तरेकडील बाजूने पहारा ठेव, मी दरीकडची बाजू सांभाळतो. पोलीसात भरती होण्यापूर्वी काही काळ शेर्पागिरी केलेली असल्याने मला त्या दरीची आणि पर्वतरांगाची रेघ न रेघ माहीत आहे. तेव्हा तो भाग मी सांभाळतो. तू हा उत्तरेकडचा गेटच्या बाजुचा भाग सांभाळ” , तेन्जीनने रायानला सुचना दिली आणि तो बंगलीच्या मागच्या बाजूला जाण्यास निघाला.

“तेन्जीन, तुला असे नाही वाटत का की हवालदारसाब उगीचच बाऊ करताहेत. अरे गिर्यारोहक आहेत ती पोरं. कड्याकपारीत गिर्यारोहणाचा सराव नाय करणार तर काय बंगल्यात करणार?” , कायम गस्त, पहारा देणे असल्या कामाचा कंटाळा असलेल्या रायानने वैतागलेल्या आवाजात तेन्जीनला विचारले. ” त्यांच्या मागे फिरत बसण्यापेक्षा सरळ दोघांना उचलुयात आणि चौकीत घेवून जावुयात. आपली स्पेशल ट्रीटमेंट दिली की पोपटासारखे बोलायला लागतील दोघेही.”

“हे बघ रायान, हवालदारसाबनी   सांगितलय की ते दोघेही कोरियन नागरीक आहेत, परवानगी घेवून इथे गिर्यारोहणाच्या सरावासाठी आलेत. त्यांच्यावर थेट हात टाकायला आपल्याकडे काहीही पुरावा नाहीये. अश्याने देशाचे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरचे संबंध धोक्यात येवू शकतात. तेव्हा जेवढे साबनी सांगितलेय तेवढे कर. स्वतःचे डोके चालवू नकोस.” तेन्जीनने रायानला दटावले आणि तो आपल्या ठरलेल्या दिशेने निघाला.

रायानच्या चेहर्‍यावरून त्याला काही ते पटलेले दिसत नव्हते. आळशी जरी असला तरी रायान भित्रा नव्हता. पण साहेबांचा हुकूम न पाळण्याचे परिणाम नोकरीवर होवू शकतात हे माहीत असल्याने तो गपचूप सांगितलेले काम करत राहीला.

तेन्जिनच्या वॉकीटॉकीने मंद स्वरात बीप-बीप करायला सुरुवात केली…

हॅलो, हॅलो …

तेन्जिन, रायान बोलतोय. ते दोघे जण बंगल्याच्या उत्तरेला आहेत. त्यांच्यापैकी एक जण आत शिरण्याचा प्रयत्न करतोय. लवकर पोहोच, मी आता थांबू शकत नाही फार काळ.

मी, आलोच रायान. तू घाई करू नकोस. काहीतरी काळेबेरे आहे नक्कीच. त्यांच्याकडे शस्त्रे असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. मी येतोच आहे, तोपर्यंत फक्त नजर ठेव…

..

..

..

..

आणि त्यानंतर मला रायानही दिसला नाही आणि ते दोघे सुद्धा. बंगलाही शांत होता. ते दोघे आत शिरले असते तर कदाचित आतल्या सैनिकांनी काहीतरी विरोध केला असता. काहीतरी गडबड, गोंधळ झाला असता. पण….. ! तरीही मी बंगल्याच्या कंपाऊंडवरून आत डोकावून पाहण्याचा प्रयत्न केला. पण नेमके त्याच वेळी माझ्या डोक्यावर मागून काहीतरी प्रचंड आघात झाला आणि माझी शुद्ध हरपली. त्यानंतर शुद्धीवर आलो तेव्हा इथे तुमच्यासमोर होतो. साबजी, रायान…?

तेन्जीन, रायान अजुनही गायब आहे. वी हॅव नो ट्रेस ऑफ हिम येट?….. आंगचुकने एक दीर्घ निश्वास सोडला.

सर, अजुन एक गेल्या काही दिवसात अजून एक माणुस त्या परिसरात वावरताना दिसला होता मला.

कोरियन?

नाही सर, तो कोणीतरी भारतीय होता. मला नक्की नाही सांगता येणार पण त्याचा चेहरा ….?, तो माणूस एकदाच ओझरता दिसला मला. चेहरा नाही आठवत आता, पण त्याचे अतिशय कठोर, पण चकाकणारे डोळे मात्र मी कधीच विसरू शकणार नाही.

तू ठिक आहेस तेन्जीन? बाहेर येवू शकशील?

एकदम फिट साबजी…. तेन्जीन पटकन अटेन्शन मोडमध्ये आला तसा हसत आंगचुक उठला. आता सगळे प्रोटोकॉल्स बाजूला ठेवायची वेळ आली होती. त्याचा एक माणूस गायब होता आणि एक जखमी झाला होता. काहीतरी शिजत होतं नक्कीच.

नासीर , गाडी काढ, आपल्याला हवेलीत जायचय. मी सांगितलेलं काम केलयस ना?

यस्सर !

*************************************************

कर्र्च्चक्क ! पोलीस व्हॅन ऑफिसर्स क्लबच्या दारात थांबली. तसे पहार्‍यावरचे जवान चौकन्ना झाले. पण गाडीतून उतरताना आंगचुकही चमकला. कारण क्लबच्या दारात अजुनही एक लांबलचक गाडी उभी होती….. स्टेशन वॅगनटाइप.

जवानांनी त्याला गेटवरच अडवले. आंगचुकला याची कल्पना होतीच, पण त्यामुळेच त्याने रायानच्या बेपत्ता होण्याची खबर वापरून आधीच हेडक्वार्टरकडून परवानगी मिळाली होती. पण ते वॉरंट वापरण्याची त्यावर वेळच आली नाही. क्लबच्या दारात एक अनोळखी चेहरा डोकावला आणि त्यांने जवानांना काहीतरी खुण केली तशी जवान आपोआप बाजूला झाले.

“वेलकम इन्स्पेक्टर मोथूप ! मायसेल्फ मेजर चैतन्य निंबाळकर. मला माहीत होतं तू येणार ते.”

तेन्जीन हळूच आंगचुकच्या कानात कुजबुजला…

“साबजी, हाच तो चकाकणार्‍या डोळ्याचा……”

राईट यु आर, तेन्जीन. तोच मी.

आंगचूक जाम गोंधळात पडला होता.

“आय एम सॉरी सर, पण माझा एक माणूस गायब झालाय या प्रकरणात. हे नक्की काय चाललेय ते मला कळायलाच हवंय….. आंगचुक थोडा रागातच बोलला.

“आय कॅन अंडरस्टँड माय फ्रेंड. आय एम सॉरी, पण तो जिवंत असण्याची शक्यता कमीच आहे. हा तेन्जीनही त्याच्याच वाटेने गेला असता पण ऐन वेळी मी त्याच्या मागे पोचलो आणि त्याच्या डोक्यावर आघात करून त्याला बेशुद्ध केले म्हणून वाचला. मी काहीही हालचाल करायच्या आधीच रायान आत पोचला होता, नेमका तेन्जीनच्या नादात वेळ गेल्याने मला उशीर झाला आणि मी आत उशीरा पोचलो…, तोवर चौघेही गायब झालेले होते.”

बोलता बोलता चैतन्यची नजर पहार्‍याच्या जवानांकडे वळली पण पुढच्याच क्षणी त्याच्या लक्षात आले की त्यांना दोष देण्यात काहीच अर्थ नव्हता. त्यांना तर बिचार्‍यांना आपण कशावर पहारा करतोय ते ही माहीत नव्हते. आणि इथे तर त्याची गाठ जगातल्या एका अतिशय घातकी गुन्हेगारी टोळीशी होती.

“चौघे?”इति आंगचुक

चैतन्यने आर्मीच्या त्या दोन जवानांना बाहेर जाण्याची खुण केली. त्यांच्या बरोबरच त्याने नासीर आणि तेन्जीनकडेही पाहीले तसे ते दोघेही बाहेर पडले.

“आंगचुक, खरे तर हा पुर्णपणे आर्मीच्या अखत्यारीतला मामला आहे, सो आय एम नॉट अ‍ॅट ऑल अलाऊड टू टेल यू एनीथिंग. पण तू यात एक माणूस गमावलायस. म्हणजे कदाचित तो अजुनही जिवंतही असू शकतो, कदाचित मृतही. पण तुझी पुर्ण माहीती माझ्या रेकॉर्डला आहे. त्यामुळे तुझ्यावर विश्वास ठेवून ही गोष्ट तुला सांगतोय. आय होप, इट विल रिमेन बिटवीन यू अँड मी. आणि तुला हे सांगतोय, कारण कदाचित आम्हाला तुझी मदत होवू शकेल या केसमध्ये म्हणून. एक लक्षात घे, बाहेर पहारा देणार्‍या त्या जवांनासुद्धा हे माहीत नाहीये की ते इतके दिवस कशासाठी आणि कुणावर पहारा देत होते.”

आंगचुकचे खांदे साहसाच्या कल्पनेने उत्तेजीत झाले.

“यु प्लीज रेस्ट अ‍ॅश्युअर्ड सर. माझ्या या कानाने ऐकलेली गोष्ट त्या कानापर्यंत सुद्धा पोचणार नाही.”

“थँक्स आंगचुक, मग ऐक… गेली तीन वर्षे इथे एक भारताच्या दृष्टीने अतिशय महत्त्वाचा कैदी अतिशय गुप्तपणे कैदेत ठेवलेला होता. त्याच्या इथे असण्याबद्दल खुप कमी जणांना माहिती होती. तुझ्या माहितीसाठी म्हणून सांगतो, चार वर्षापुर्वी जेव्हा पहिल्यांदा तुला इथे यायाला बंदी करण्यात आली, तेव्हा या बंगलीचे एका तुरुंगात रुपांतर करणे चालु होते. त्यांनंतर त्याला इथे हलवण्यात आले. गेली तीन वर्षे तो इथेच होता आमच्या संरक्षणात, कैदेत. पण समहाऊ….

समहाऊ, इंडीयन आर्मी हॅड फेलड धिस टाईम. एका अतिशय कुख्यात अश्या कोरीयन मर्सिनरीजच्या गँगने त्याला सोडवून नेण्याची सुपारी घेतल्याची माहिती आम्हाला मिळाली होती. गेल्या काही दिवसात त्यांच्या गुप्त हालचाली वाढल्याचे आमच्या लक्षातही आले होते. पण ते लोक आपल्यापेक्षा खुपच फास्ट ठरले. कधी नव्हे ते मी फसलो आणि त्या लोकांनी माझ्यावर मात केली. दोन दिवसांपूर्वी, ज्या दिवशी रायान आणि तेन्जीन इथे आले होते, त्याच दिवशी त्या टोळीने त्याची सुटका केलीय. कशी? ते अजुनही कळालेले नाहीये. पण मी लवकरच शोधून काढेन. त्या कामात कदाचित मला तुझी मदत लागेल.” चैतन्यने आपले बोलणे संपवले तसा आंगचुकने पुढचा प्रश्न विचारला.

“पण मग इतक्या खतरनाक कैद्याला, केवळ बाहेरच्या काही पहारेकर्‍यांच्या भरवशावर कसे ठेवले होते?”

“नाही आंगचुक, बाहेरचा चार जवानांचा पहारा हा केवळ दिशाभूल करण्यासाठी होता. आत, प्रत्य़क्ष सेलवर बारा अतिशय घातकी अशा कमांडोजचा पहारा होता, ज्याबद्दल बाहेरच्या जवांनानाही माहिती नव्हते. आणि तुला तर माहीतीच आहे, आर्मीत प्रश्न विचारले जात नाहीत, फक्त आज्ञा पाळल्या जातात. पण इथे शत्रू आपल्यापेक्षाही घातकी आणि हुशार ठरलाय.”

“म्हणजे?”

“आत माझ्या बारा कमांडोजची प्रेतं पडली आहेत आंगचुक. तू एक माणुस गमावलाहेस, मी बारा बहाद्दर गमावून बसलोय. सामना अतिशय भयंकर आणि घातकी लोकांशी आहे.”

“इफ यु डोंट माइंड……

“मला माहिती आहे तू काय विचारणार ते. खरे तर मी तुला काही सांगायला नकोय. पण मी दुर्दैवाने तितका कट्टर आर्मीमॅन नाहीये, त्यामुळे काही निवडक अपवादांच्या बाबतीत मी प्रोटोकॉल मोडतो बिंधास्त. सुदैवाने या आधीच्या दोन्ही वेळी माझे निर्णय योग्य ठरलेत आणि का कोण जाणे मला तुझ्याबद्दल तितकीच खात्री वाटतेय जितकी शिर्‍याबद्दल वाटली होती.”

“शिर्‍या…?”

“कळेल लवकरच. हा जो कैदी आपल्या कैदेतून पळालाय ना, त्याला पकडून देण्यात शिर्‍याचा सिंहाचा वाटा होता, त्यामुळे आता तो पळालाय म्हटल्यावर मी कितीही नाही म्हटले तरी शिर्‍या या प्रकरणात उतरणार आणि मग त्याची, तुझी भेट होइलच. इफ यु आर इंटरेस्टेड, आय वुड आस्क माय सुपिरीयर्स टू इन्वोल्व्ह यू इन धिस केस?”

“ऑफकोर्स सर, आय वुड लव्ह टू. पण सर, तुम्ही अजुनही…….

“हिज नेम इज ‘पख्तुनी,  पाकिस्तानी गुप्तहेर संघटनेचा, जगातील अतिशय घातकी हेरांपैकी एक म्हणून ओळखला जाणारा मेजर दिलबागखान पख्तुनी !”

************************************************

नजर जाईल तिथवर पांढरा आणि काही प्रमाणात हिरवा रंग पसरलेली ती सुविख्यात, निसर्गरम्य स्टोक , खरेतर हिमालयाचा परिसर. स्टोक तसं आता बरेच मागे पडलेले होते. सगळीकडे अभेद्य पर्वतशिखरे आणि दर्‍या. पण त्याचं हे प्रेमात पाडणारं सौंदर्यही तितकंच दुर्गम होतं. एका बाजुला उंचच उंच कडा आणि दुसरीकडे दरी. एखादे पाऊल चुकून इकडे तिकडे पडले की लगेच खाली पडायच्या ऐवजी थेट वर जाण्याची शक्यताच जास्त. आणि अश्यात जर तुमच्या पाठलागावर भारतीय सैन्याचे एखादे पथक असेल तर विचारुच नका….

ते दोघेजण होते. दोघेही साधारण सहा-साडे सहा फुटी, धिप्पाड शरीरे. दोघेही कसलेले वाटत होते. सराइतासारखे न चुकता त्या भीषण दरीतुन मार्गक्रमण करत होते.

“व्हाट्स युवर नेम, बडी?” पख्तुनीने गेल्या दिड दिवसात तिसर्‍यांदा हा प्र्श्न विचारला होता. पण त्याचा जोडीदार एखाद्या मुक्या माणसाप्रमाणे शांत होता. तो पुन्हा एकदा नेहमीप्रमाणे पख्तुनीकडे बघून हलकेच हसला आणि…

“इज दॅट रिअली इम्पॉर्टन्ट मिस्टर पख्तुनी?”

आवाजात एक प्रकारचा कठोर, खरखरीतपणा होता. पण असहकार नक्कीच नव्हता. त्याला आपले डिटेल्स शेअर करायचे नाहीयेत हे एव्हाना पख्तुनीच्या लक्षात आलेले होते. पण त्याला जास्तीत जास्त बोलते करुन पख्तुनी त्याचा बेस जाणुन घेण्याचा प्रयत्न करत होता. कारण या माणसाचा चेहरा थोडासा नॉर्थ इस्ट एशियन वाटत होता, पण त्याची साडे सहा फुटापेक्षा जास्त असलेली धिप्पाड देहयष्टी त्याच्या चेहर्‍याशी मेळ खात नव्हती. पण भाषेचा एक्सेण्ट मात्र किंचित कोरीयन वाटत होता. या माणसाने आपल्या सुटकेसाठी भारतीय कमांडोजची एक पुर्ण टीम उध्वस्त केलेली पख्तुनीने पाहिली होती. त्याच्या पराक्रमाबद्दल एक अनामिक आदर निर्माण झालेला असला तरी मनात कुठेतरी शंकेचे पिल्लुही वळवळायला लागलेले होते.

(इथुन पुढे वाचकांच्या (आणि माझ्याही) सोयीसाठी आपण सरसकट मराठी भाषा वापरणार आहोत, सर्व संभाषणांसाठी)

“मला माहीती आहे पख्तुनी, तुझ्या मनात सद्ध्या अनेक प्रश्न आहेत. का? कशासाठी? कोण? कुणासाठी? पण लेट मी टेल यु, मला काहीही बोलायची परवानगी नाहीये. सद्ध्या इतकेच सांगू शकेन की मला , एका प्रोफेशनल संघटनेकडून तुला सोडवण्याची सुपारी मिळालेली आहे. त्यासाठी एक अवाढव्य रक्कम माझ्या अकाऊंटला जमा झालेली आहे. आणि अर्थातच जोपर्यंत माझ्या अकाउंटला नंबर्स दिसताहेत तोपर्यंत बाकीचे प्रश्न विचारायची किंवा त्यांची उत्तरे शोधायची मला गरज भासत नाहीये.”

“पण ज्या लोकांना तू संपवलेस , ते कोण होते माहीत आहे का? ”

“भारतीय सैन्यदलाचे किंवा कदाचीत रॉ, एम आय चे कमांडोज असावेत. इट डझन्ट मेक एनी डिफरन्स टू मी. आय एम अ प्रोफेशनल असासीन. मला पैश्याशी मतलब आहे. तुला सोडवून आणण्याचे काम माझ्यावर सोपवण्यात आले होते. ते मी केले. एकदा तुला ‘त्या’ लोकांच्या ताब्यात दिले की माझे काम संपले. त्यानंतर जर दुसर्‍या कोणी मला तुला मारायची सुपारी दिली, किंवा परत त्या संघटनेच्या तावडीतून सोडवून भारतीय सैन्याच्या ताब्यात देण्याची सुपारी दिली तर मी ते ही काम तेवढ्याच आनंदाने करेन.”

“गुड, मग जर मीच आत्ता तुला एक आगाऊ सुपारी दिली तर स्वीकारशील?” पख्तुनीने जाळे टाकायला सुरूवात केली तसा तो धुर्तपणे हसला.

“मिस्टर पख्तुनी, तुझ्याबद्दल माझ्याकडे असलेली माहिती अगदीच चुकीची नाहीये तर. मी तुला त्या संघटनेच्या ताब्यात देण्यापूर्वी माझे कॉन्टॅक्ट डिटेल्स तुला मिळतील. त्यानंतर जर तूला शक्य झालेच, आणि तू माझी किंमत देवू शकलास तर ….. आय विल बी एट युवर सर्व्हीस.”

इतक्यात त्याचा सॅटेलाइट फोनने बिप द्यायला सुरुवात केली आणि त्याने कॉल पिकप केला. आपल्या भाषेत फोनवर काहीतरी बोलून झाल्यावर पख्तुनीकडे वळून एक स्माइल केले.

“गेट रेडी मिस्टर पख्तुनी, तुझी माणसं तुझी वाट पाहताहेत , तासाभरात मी तुझी डिलीव्हरी पुर्ण करेन. अर्थात ती तुझी माणसं आहेत का शत्रु आहेत हे मला माहीत नाही. पण त्यांना तू हव आहेस हे नक्की. माझी गरज पडलीच तर नोमपेन्ह मध्ये प्याँगयाँग रेस्ट्रॉच्या मागे एक कोरीयन नाइट कॅफे आहे, ‘किम्स डेन’ या नावाचा. तिथल्या काऊंटरला एक मेसेज ठेव लिओपॉर्डसाठी , तुझे कॉन्टॅक्ट डिटेल्स देवून ठेव. मी कॉन्टॅक्ट करेन. विश यु अ नाइस फ्री लाइफ माय फ्रेंड. ”

पख्तुनी नावाचं वादळ मुक्त झालं होतं. मेजर चैतन्य आणि ब्रिगेडीयर चक्रवर्ती यांच्यासाठी हि बातमी अतिशय चिंताजनक होती.

***************************************************************

” चैतन्य, पाहायला गेलं तर बातमी तशी निरुपद्रवी आहे आणि म्हणायला गेलं तर चिंताजनकही आहे. ”

” मी समजलो नाही कर्नल ????”

“चैतन्य, आतापर्यंतच्या , विशेषतः मागच्या केसमधील एकंदरीत वर्तन लक्षात घेता शिर्‍यावर नजर ठेवायची तुझी मागणी चक्रवर्तींनी मान्य केली होती.”

“यस्स सर, पैश्यांच्या बाबतीत शिर्‍या थोडा ढिलाच आहे, म्हणून अगदी जवळचा मित्र असुनही मी त्याच्यावर लक्ष ठेवण्याची मागणी केली होती.”

“आय माइट बी राँग माय सन, पण या कर्नल देशमुखाचा अनुभव धोका देत नसेल तर काहीतरी गडबड नक्की आहे चैतन्य. कारण गेले आठवडाभर शिर्‍या गायब आहे. त्याच्या पाळतीवर असलेल्या आपल्या एजंटला अगदी सहज गुंगारा दिलाय शिर्‍याने. काल पर्यंत आपल्या एजंटकडून व्यवस्थीत अहवाल येत होता शिर्‍याच्या हालचालींचा. पण काल एक शॉकिंग बातमी कळाली. शिर्‍याच्या पाठलागावर असलेला आपला एजंट एलिफंटा केव्ह्जच्या जंगलात हात, पाय बांधलेल्या अवस्थेत सापडला. त्याच्यामते गेले चार-पाच दिवस तो कुणाच्या तरी कैदेत होता. ”

“मग…., म्हणजे असे असेल तर?”

“यु आर राईट मेजर, असे असेल तर शिर्‍याबद्दलची प्रत्येक बातमी, माहिती आपल्याकडे कशी काय पोहोचत होती?”

“कर्नल, डु यू मीन टू से, शिर्‍या….?”

“आय डोंट वान्ट टू से एनीथिंग मेजर, पण काहीतरी गोंधळ आहे. रॉच्या माहितीनुसार शिर्‍याच्या हाताचे ठसे नोमपेन्हमधल्या एका नाइट कॅफे मध्ये सापडलेत. तिथे गँबलींग टेबलवर झालेल्या हाणामारीत एका अज्ञात माणसाचा मृत्यु झालाय. तेव्हा स्थानिक पोलीसांनी घटनास्थळाचा पंचनामा करताना घेतलेल्या माहितीत जे ठसे सापडलेत त्यात शिर्‍याचे ठसे आहेत असे रॉ खात्रीशीररित्या सांगतेय. ”

“पण सर, नोमपेन्हसारख्या एका शांत शहरात घडलेल्या एका क्षुल्लक मारामारीत रॉ  ला स्वारस्य असण्याचं कारण काय?”

” ‘किम्स डेन’  या नावावरून काही लिंक लागतेय चैतन्य?”

” किम्स डेन….. ! म्हणजे…. एथिकल ड्रॅगन्स?”

“येस्स चैतन्य. एथिकल ड्रॅगन्स या कुप्रसिद्ध भाडोत्री मर्सीनरीज पुरवणार्‍या संघटनेचं संपर्क केंद्र असणार्‍या या नाइट कॅफेमध्ये झालेल्या या हाणामारीत जे काही फिंगरप्रिंट्स सापडलेत त्यातले काही शिर्‍याच्या फिंगरप्रिंट्सबरोबर मॅच होताहेत. जे आपल्यासाठी खुप शॉकींग आहे. कारण पख्तुनीला आपल्या तावडीतून सोडवून नेणारा सुद्धा एक एकांडा शिलेदारच होता.”

शिर्‍या… शिर्‍या… नक्की काय करतोयस तू? तू जर शत्रुपक्षात असशील तर माझ्यासाठी हे प्रकरण शारीरीक, बौद्धीक आणि मानसिक अशा तिन्ही पातळ्यांवर फार कठीण जाणार आहे…..

मेजर चैतन्य, आयुष्यात प्रथमच एका विलक्षण प्रसंगात अडकला होता. अर्थात कुठल्याही परिस्थितीत पहिले प्राधान्य कायम देशालाच असणार होते.

**********************************************

मलेशियामधल्या एका पंचतारांकीत हॉटेलच्या एका राजेशाही सुइटमध्ये ती भेट झाली….

“शौकतमिया आप? मुझे तो लगा था की …..

“आपकी आर्मीसे ज्यादा हमे आपकी जरुरत है, मेजरसाहब. और सच मानीये तो फिक्र भी !”शौकत हुसैन मिर्झा, आय.एस. आय्.चा एक अतिशय वरच्या स्थानावरचा असा अधिकारी. असे मानले जात असे की तो थेट आणि फक्त चीफलाच आन्सरेबल आहे. एवढ्या वरच्या स्थानावरचा माणुस इन्व्होल्व्ह असलेला पाहून पख्तुनी आपोआपच गंभीर झाला.

“तो ये देढ-दो सालका इंतजार क्युं किया आपने?”

“आप तो खफा हो गये मेजरसाब, खैर छोडीये , कमींग टू द पॉइंट. एक बहोतही अहम काम के लिए आपकी जरुरत है ! और मुझे, सॉरी… हमे यकीन है के ये काम सिर्फ आपही कर सकते है! ”

“ऐसा क्युं?”

“क्युंकी इस बार हमे दुश्मन के साथ साथ अपनेही लोगोंसे लडना है?”

“मै…..

“समझाता हूं, वक्त बहोत कम है और काम बहोत ज्यादा. लेकीन एक बात जान लिजीये, इस कामके लिए आपको इसलिये चुना गया है क्योन्की ये काम आपको अकेलेही करना है ! इव्हन हम भी इसमें कही नही आयेंगे, ना आपकी कोई मदत कर पायेंगे. कल को आप अगर पकडे जाते है तो ना तो पाकिस्तान ना ही आय. एस. आय. आपकी कोइ जिम्मेदारी लेगा ! ”

“इसमे नई बात क्या है, सरहदपे लडे मेरे नब्बे हजार भाइयोकी जिम्मेदारी भी कहा ली थी सरकारने?” पख्तुनीचा स्वर कडवट झाला होता.

“कुछ चिजे ना चाहते हुये भी करनी पडती है मेजरसाहब. खैर ये फाइल संभालीये, इसमें सारी डिटेल्स है, बस इतना बता देता हूं की दो साल पहले एक सिक्रेट लॅबोरेटरी खोली गयी थी, जहांपर किसी बहोतही खतरनाक बायोलॉजिकल वेपनपर काम चल रहा है! आपको उस लॅब को तहसनहस करना है ! अगर उस वेपनका फॉर्म्युला मिल जाता है तो सुभानअल्लाह, वर्ना उनके हाथ भी कुछ नही लगना चाहीये!”

“इस छोटेसे कामके लिए इतना खर्चा करके, एक मर्सीनरी अपॉइंट करके मुझे छुडवाने की जरुरत क्या थी शौकतसाब ! ये काम तो आपके अपने लोगभी आसानी से कर सकते थे”

“नही कर सकते, क्योंकी इस लॅब के बाहर पाकिस्तानी फौज का सख्त पहरा है ! एक पूरी रेजिमेंट तैनात है वहापर !”

“इसका मतलब आप इतनी हद तक उतर आए? आपने ये सोच भी कैसे लिया की पख्तुनी अपने ही मुल्क के खिलाफ लडनेमें आपकी मदत करेगा?” पख्तुनी भडकला होता.

“कुल डाऊन , मेजरसाहब. हमने अभी पुरी बात नही बतायी है आपको. आपने मिया झुल्फिकार हसन जहांगीर’के बारे मे तो सुना होगा?”

“उस कमजर्फ को कौन नही जानता शौकतमिया? सदर-ए- रियासतका साला है इसिलिये आजतक बचा हुआ है, वर्ना कबका मै ही मार चुका होता उसे !”

“आपके पास जो फाइल है, उसमें कुछ सबूत ऐसे है जो ये साबीत करते है की अब आप अपनी मन्शा कभी पूरी नही कर पायेंगे, क्योंकी झुल्फिकार देढ साल पहले कराचीके एक हॉटेलमे मारा जा चुका है , सारे सबुत उस फाइल में मौजूद है !”

“तो फीर आप उससे इतना डर क्युं रहे है, अब तो रास्ता बिल्कुल साफ है! ”

“नही मेजरसाब, ये मामला इतना साफ नही है, आपकी जानकारी के लिए बता दूं झुल्फिकारमिया कल शाम लाहोरमे हुयी एक रॅलीमे मौजूद थे ! रादर पिछले देढ सालसे वो बिल्कुल सक्रीय है यहां की पॉलिटिक्स में, और अब उनका रुतबा और भी बडा हो गया है !”

“मै कुछ समझ नही पा रहा हूं जनाब… आप अभी कुछ कहते है, अभी कुछ….”पख्तुनी गोंधळला

“ये कोइ और है मेजरसाब, जो पिछले कही महिनोसे झुल्फिकार बने छाया हुआ है, बदकिस्मती से जो सबुत उस फाइलमे है उन्हे आप तो समझ सकते है लेकीन सदर को समझाया नही जा सकता ! अहम मुद्दा ये है की जिस सिक्रेट लॅब की बात हम कर रहे है, वो इन्ही झुल्फिकारमियां की अगवानीमें चल रहा है ! और हमे पक्का यकीन है लॅबमे जो कुछ भी पक रहा है उसके पिछे हिंदुस्थान का हाथ है ! ये बंदा कोइ हिंदोस्थानी जासूस है जो इतने अंदरतक घुसा हुवा है, हमारीही फौज की निगरानी में हमारेही मुल्क के खिलाफ एक जहरीला हथियार तैयार करवा रहा है और चुंके वो सदर का साला है हम उसपर हाथ नही डाल सकते ! उसे टॉपमोस्ट सिक्युरिटी हासील है, कमसे कम सौ कमांडोजसे घिरा रहता है हमेशा ! ऐसेमें अगर कोइ हमारे मुल्क की मदत कर सकता है तो वो नाम है मेजर दिलबागखान पख्तुनी…. ”

” मै अपने सोर्सेस से पता लगाऊंगा शौकतमियां. ऐसा नहीं है की आपपे यकीन नही है, लेकीन.. आप समझ सकते है, पख्तुनी के काम करने का यही तरीका है !”

“बिल्कुल मेजरसाहब, आप अपने सारे सोर्सेस युज कर सकते है, इन्शाल्लाह हमे यकीन है की आप कामयाब होकर ही लौंटेंगे!”

..

फाईल आणि आपल्या वैयक्तीक सोर्सेसकडून खात्री करून घेतल्यावर पख्तुनीच्या डोक्यात आलेला पहिला विचार होता, तो म्हणजे या वेळी लढा आपल्याच, म्हणजे त्याने स्वतःच ट्रेन केलेल्या कडव्या कमांडोजशी असणार आहे. कारण अशा कामासाठी पाकिस्तानी आर्मी इतर कुठल्याही रेजिमेंटचा विचार करणार नाही हे त्याला पक्के माहीत होते. एक एक माणुस त्याने स्वतः पारखून घेतलेला होता, एकेक जवान म्हणजे साक्षात सैतान होता. अशा जवळ जवळ तीनशे जणांच्या पहार्‍यातून त्याला त्या लॅबमध्ये घुसायचे होते. हे करताना आपल्याच माणसांची कमीत कमी हानी होइल याचीही काळजी घ्यायची होती कारण ती माणसे तशी निर्दोषच होती, आपण कुणाचे काम करतोय हेच मुळी त्यांना माहीत नव्हते. त्यांच्या दृष्टीने ते त्यांच्या पाक वतनसाठीच लढत होते. त्याच क्षणी पख्तुनीने मनातल्या मनात दोन निर्णय घेवून टाकले…

पहिला … लॅब उध्वस्त झाली की पहीले काम म्हणजे झुल्फिकारला उडवायचे, त्या आधी त्याच्याकडून सगळे डिटेल्स काढून घ्यायचे. खरेतर आत्ताच त्याच्यावर हात टाकायचा मोह होत होता, पण अशाने दुश्मन होशियार झाला असता.

दुसरा निर्णय त्याने घेतला, तो म्हणजे “किम्स डेन “वर मेसेज सोडायचा…

***********************************************************

“आंगचुक, तुझ्यावर एक अतिशय महत्त्वाची कामगिरी सोपवणार आहे मी. पण त्या आधी मला तुझ्याकडून पुर्ण माहिती हवीये त्या कोरियन गिर्यारोहकांच्या टीमबद्दल. ते लोक कधी आले? कधी परत गेले? त्यांच्यातला कोणी मागे राहिला होता का?”

“पण सर तुम्हाला त्या लोकांबद्दल…., श्या मी पण काय मुर्ख माणुस आहे. कुणाला काय विचारतोय. सर ते लोक एकुण १८ जण होते….

आणि आंगचुक बोलायला लागला, ते शेवटी तेन्जीनकडून मिळालेली ताजी माहिती सांगुनच थांबला.

“म्हणजे दोघे जण कोणीतरी मागे राहीले होते. म्हणजे ज्या कुनी पख्तुनीची सुटका केली तो एकटा नव्हता. त्याच्याबरोबर मदत होती.. कदाचित बाहेरुन असेल पण होती. मुळ मुद्दा, असा आहे की ते जे कोणी होते ते तुझ्या माहितीनुसार कोरियन्स होते, पाकिस्तानी नव्हे. मग त्यांनी पख्तुनीची सुटका का करावी? आणि त्यांना पख्तुनीचा ठावठिकाणा कसा काय लागला? पॉसिबिलिटी ऑफ इनफिल्ट्रेशन ! ह्म्म्म…..”

“आंगचूक तुला आता महत्त्वाचे काम करायचे आहे ते म्हणजे शक्य ते सोर्सेस वापरून त्या टीमची माहिती काढायची. आलेल्यां-गेलेल्या प्रत्येक व्यक्तिचे डिटेल्स आउट पोस्टवर मिळतील. आणि या बंगलीवर नजर ठेवायची. इथे कोण येते, कोण जाते. आजपर्यंत रेग्युलर येणार्‍यांपैकी मग त्यात हरकामे नोकरसुद्धा येतात कोण कोण यायचे बंद झालेय. ही सर्व माहिती काढायची.”

“श्या… मला वाटलं सर, तुम्ही मला या केसमध्ये बरोबर घ्याल.”आंगचुकने नाराजी व्यक्त केली.

“तू आमच्या बरोबरच आहेस आंगचूक. हे ही काम तितकेच महत्त्वाचे आहे. आणि लवकरच मी तुला बोलवून घेइन. तुला इन्वोल्व्ह करुन घ्यायचे म्हणजे काही सरकारी सोपस्कार पुर्ण करुन घ्यावे लागतील, त्यात काही दिवस जातील. तोपर्यंत तू हे काम कर. मग मी तूला बोलावून घेतोच. ”

************************************************

नोमपेन्हच्या प्योंगयोंग रेस्टोरंटच्या त्या लॉबीत तो म्हातारा बराच वेळ कुणाची तरी वाट पाहात बसला होता. गेल्या दोन दिवसांपासून तो तिथेच , त्याच हॉटेलात मुक्काम करून होता. कुठल्यातरी आफ्रिकन देशातून आलेला टुरीस्ट म्हातारा, त्याच्याबरोबर त्याची साधारण त्याच्याच वयाची बायको. दोघांचाही वर्ण त्यांच्या नागरिकत्वाची ग्वाही देत होता. वय झालेले असले तरी म्हातारा अंगकाठीने धिप्पाड होता. वेटरला एकाच गोष्टीचे आश्चर्य वाटत होते की आल्यापासून म्ह्मातार्‍याने एकदाही बीअर किंवा कुठल्याही मद्याला हात लावलेला नव्हता. निव्वळ कॉफी , कॉफी….. आजही त्याचे चार वेळा कॉफी मागवून झालेले होते. वेटरने विचारले सुद्धा त्याला की सर तुम्हाला गाइड वगैरे हवा आहे का? , कुणाची वाट पाहताय? हवे असेल तर हॉतेलतर्फे सोय करून देवु का?”पण यावर म्हातारा नुसताच हसून गप्प राहिला होता.

एवढ्यात एक तरुण त्याच्यासमोर येवून उभा राहीला. कुठल्यातरी भडक अत्तराचा उग्र वास भक्क करुन नाकावर आला तसे म्हातार्‍याने  वर पाहीले, आपले पिवळेजर्द दात दाखवत तो तसाच समोर उभा राहीला होता.

“सर, त्या वेटरने सांगितले की तुम्हाला गाइड हवा आहे म्हणून…”

म्हातारा भडकला.,”मी त्याला आधीच नकार दिलाय. नाऊ यु प्लीज टेक युवर फिल्दी माऊथ अँड डिसअ‍ॅपीयर, अदरवाईज आय विल हॅव टू कॉल हॉटेल गार्ड्स टू थ्रो यु आउट.”

चिडून म्हातार्‍याने हातातल्या मॅगझिनमध्ये डोके खुपसले…

“अ‍ॅक्टींग अच्छी कर लेते हो मेजरसाहब, भेस भी अच्छा बदला है ! कोइ भी पहचान नही पायेगा आपको. लेकीन लिओ की नजरोंको धोका नही दे सकते.”

म्हातार्‍याने चमकून वर पाहीले. समोर तोच गाईड दात दाखवत हासत होता.

“लिओ….? तुम….?”

“तुम्हाला काय वाटलं , चेहरा फक्त तुम्हालाच बदलता येतो. दॅट्स द मेन वेपन ऑफ माय बिझनेस सर.”

तेवढ्यात वेटर जवळ येताना दिसला आणि तो परत भुमिकेत शिरला…”

चेहर्‍यावर शक्य तेवढी लाचारी आणत म्हणाला…

“साबजी मै हैदर, थॉमससाबने भेजा है, आपका गाइड हूं मै.”

वेटरचे समाधान झाले पण आपले कमिशन हुकल्यामुळे तो वैतागला सुद्धा.

चले साबजी ?

हैदरने पुढे झुकून आदराने विचारले तसे पख्तुनी उठला. त्याच्या चेहर्‍यावर समाधान होते. त्याची निवड सार्थ ठरली होती. आता फक्त त्या भाडोत्री अभिनेत्रीचे पेमेंट करून तिला रफादफा करणे बाकी होते.

*****************************************************

” हॅलो डेडशॉट, एव्हरीथिंग इज ओके?”

“आतापर्यंत तरी सगळं प्लानींगप्रमाणेच होतय सर. झुल्फिकारने काही घोळ घालू नए म्हणजे मिळवली.”

“पाखरू उडालय, आतापर्यंत शिकारी त्याच्या मागे लागले असतील.”

“डोंट वरी सर, पकहरू लवकरच आपल्या ताब्यात येइल. आपले शिकारी सराईत आहेत.”

“काही गोंधळ होता कामा नये, एक लक्षात घे इथे जर काही झालं तर आपलं सरकारदेखील आपल्याला वार्‍यावर सोडेल. वी ऑल मे लुज अवर क्रेडीबिलिटी.”

“तसे होणार नाही सर. मी त्याला लवकरच परत आणेन. काहीही झाले तरी आपल्या प्रोजेक्टला धक्का लागू देणार नाही मी. इट्स अ वर्ड !”

“वेलडन चॅप अँड ऑल दी बेस्ट.”

“थँक्स चीफ, नाऊ वी विल मीट टू सेलिब्रेट द सक्सेस ऑफ “ऑपरेशन ब्लाइंड हॉक”.

*********************************************

“सो, आता तरी तू तुझ्या मुळ रुपात येणार आहेस का लिओ? बादवे लिओ हे तरी तुझं खरं नाव आहे की….”

आपला उद्देश्य स्पष्ट केल्यावर पख्तुनीने हैदरला म्हणजे लिओला विचारले. अर्थात लिओला त्याने पुर्ण माहिती दिलेली नव्हतीच. लिओला फक्त एवढेच सांगण्यात आले होते की एका पाकिस्तानी सैनिकांच्या पहार्‍यात बंदीस्त ठिकाणी एका माणसाला कैद करून ठेवले आहे. तिथुन त्याला उचलायचेय. आणि त्यासाठी लिओने पख्तुनीला त्या अभेद्य गढीत प्रवेश मिळवून द्यायचा होता. लिओच्या माहितीप्रमाणे ते सर्व पाकिस्तानी गणवेशातले भारतीय जवान होते.

“माझा अकाऊंट नंबर तुझ्याकडे आहे मेजर. माझी फी जमा झाली की मी तुझ्याबरोबर आहे. ”

“संध्याकाळपर्यंत होवून जाईल ते काम. पण एक लक्षात ठेव, तिथे स्टोकमध्ये तू बारा कमांडोज कापले होतेस. इथे मला फार रक्तपात नकोय. कमीतकमी जिवीतहानी व्हायला हवी. ”

“ओके डुड, माझी फी जमा झाली की मी कामाला लागतो. एका आठवड्याने इथेच भेटुयात. तुझ्या फाइलमधला तो नकाशा तेवढा मला देवून ठेव. आय नीड टु फाइंड आउट अ‍ॅटलीस्ट टू-थ्री पॉसीबल वे आउट्स ! अँड येस वी मे नीड सम अ‍ॅमो.”

“त्याची व्यवस्था मी करेन. आठवड्याभराने तू भेटशील तेव्हा मी तयार असेन. पण एक गोष्ट लक्षात ठेव लिओ. मी तुझ्यावर विश्वास ठेवतोय कारण आजपर्यंत मी कधीही तुझे नाव ऐकलेले नव्हते. पण गेल्या काही दिवसात मी बरीच माहिती मिळवलीय. अगदी ‘झाई झँग’पासून ते जोंग यू पर्यंत. तेव्हा माझ्याशी गद्दारी करण्याचा प्रयत्न करशील तर यापुढे लिओ हे नाव कधीच, कुणालाच ऐकू येणार नाही याची काळजी हा मेजर दिलबागखान पख्तुनी जातीने घेइल.”

लिओच्या चेहर्‍यावर आधी आश्चर्य आणि मग कौतुकाचे भाव उमटले.

“इट्स रिअली प्लेझर टू वर्क विथ अ डिझर्व्हींग सोल्जर , मेजर. तू थेट जोंगपर्यंत पोचलास म्हणजे यु आर समथींग. उगाच नाही आय. एस. आय. ने तुझ्यावर विश्वास टाकून तुला सोडवण्यासाठी एवढा खर्च केला.”

“आय. एस. आय.”?

“कमॉन मेजर, मी पण कोणी बच्चा नाहीये. गेली कित्येक वर्षे या खेळात टिकून आहे ते याच मुळे. आय हॅव माय ओन सोर्सेस माय डिअर. एकच सांगतो, मला फक्त आणि फक्त पैश्याशी मतलब आहे. जोपर्यंत तू आर्थिक बाबतीत माझ्याशी दगाबाजी करत नाहीस तोपर्यंत आय एम विथ यू. अदरवाइज, लिओच्या असंख्य शत्रुंमध्ये अजुन एकाची वाढ होइल.”

“जाण्यापूर्वी एकच प्रश्न लिओ ……..’

“माहितीये, पण त्याला माझे आजही तेच उत्तर आहे. नावात काय आहे? चल, तरीही तू मला आवडलास. लिओच्या मुळापर्यंत पोचणारा तू पहिलाच माणुस आहेस, त्यामुळे धोकादायक असलास तरी मला आवडलास. ज्या कामासाठी तू मला हायर केले आहेस, ते सक्सेसफुली पुर्ण झाले की मी तुला माझे खरे नाव नक्की सांगेन. दॅट्स अ जंट्लमॅन्स वर्ड.”

***********************************************************************

“हॅलो डेडशॉट धिस एन्ड…”

“डेडशॉट, पाखरु लोकेट झालय. ते कंबोडियामध्ये आहेत. प्योंगयाँग हॉटेल, नोमपेन्ह सिटी. गेल्या दोन दिवसात तो एका हैदर नावाच्या मुसलमान गाईडबरोबर पाहिला गेलाय.””

“गुड, लक्ष ठेव. तो नजरेच्या टप्प्याबाहेर जाता कामा नये.

“योग्य वेळ आली की त्याला उचलूच आपण.”

“यस बॉस्स”

**********************************************************************

“चीफ, पाखरू टप्प्यात आहे. शिकारी नजर ठेवून आहेत. त्याच्या हालचालीची खबर आपल्यापर्यंत पोचत राहील.”

“गुड, तो जास्त काळ तिथे नाही थांबणार.  लवकरच गंतव्याकडे निघेल. किप अ‍ॅन आय. मला कसलाही गोंधळ नकोय या केसमध्ये.”

“डोंट वरी चीफ, एव्हरी थिंग इज अंडर कंट्रोल.”

“ते दुसरं कबूतर, त्याचं काय?”

“ते स्वतःला गरुड समजतय चीफ, पण डोंट वरी, आय विल टेक केअर ऑफ हिम.”

****************************************************************

एक आठवड्यानंतर…

“मेजर, पैसे मिळाले. फक्त एकच चेंज आहे प्रोग्राममध्ये. तो म्हणजे आपण आठवड्याने भेटणार होतो, त्याला आता पंधरा दिवस लागतील.”

“लिओ, मला गंडवायचा…”

“विचारही नाहीये माझा. बट यु वाण्ट मी टु एंटर अक्साई चीन. ”

“नॉट जस्ट यु लिओ, वुई , वुई आर गोइंग देअर… ”

“यस्स, पण त्याच तयारीसाठी हा वेळ लागणार आहे. बऱ्याच अरेंजमेंट्स कराव्या लागतील. बनावट कागदपत्रे तयार करावी लागतील.  अम्युनेशन आपल्याला तिथेच ताब्यात मिळायला हवंय.”

“अर्थात, नाहीतरी मी ते इथून वागवत नेणार नाहीच आहे.”

“आता शेवटचा आणि महत्वाचा मुद्दा, मला माझी फी वाढवून हवी आहे.”

“लिओ, तू शब्द फिरवतोयस… ”

“तू मला फिरवतोयस मेजर, तू खोटं बोललाहेस माझ्याशी. तिथे तुला नक्की काय काम आहे याच्याशी मला देणं घेणं नाही. पण दे आर नॉट इंडियन सोल्जर इन पाकिस्तानी डिसगाईस. दे आर पाकिस्तानी सोल्जर्स ! आपल्याच देशाच्या कुठल्यातरी प्रोजेक्टशी तुझं काय वैर आहे मला माहित नाही. पण तू खोटं बोललास. मी अजूनही काम करायला तयार आहे पण अर्थात माझी किंमत वाढलीये.”

“ओके, लिओ. आय अपोलोजाईज. तुझे पैसे तुला संध्याकाळपर्यंत मिळतील.”

“गुड बॉय अँड बाय…”

तिकडून फोन ठेवला गेला, त्याच क्षणी पख्तुनीने निर्णय घेतला , मिशन संपलं कि लिओसुद्धा संपायला हवा.

***********************************

” अहा, आता कसं मस्त वाटतंय सर. गेली चार पाच वर्षे तिथे सडत होतो लिटरली.” आंगचुक नुसता सळसळत होता उत्साहाने. चैतन्यने त्याला श्रीनगरला बोलावून घेतले होते. वरून सगळ्या परवानग्या वगैरे त्यानेच काढल्या होत्या. आता आंगचुक आपल्या पहिल्यावहिल्या साहसाला सिद्ध झाला होता.

“हा नकाशा बघ आंगचुक. काही लिंक लागतेय का?”

आंगचुक नकाशा पाहू लागला , थोड्याच वेळात त्याचा चेहरा गंभीर झाला पण डोळे एका वेगळ्याच उत्साहाने तेजाळले होते.

“आपण अक्साई चीन मध्ये घुसणार आहोत सर?

चैतन्याच्या चेहऱ्यावर हसू उमटले.

“येस आंगचुक. तुला त्या भागाची माहिती आहे?”

“लेह, लद्दाखच्या परिसरात मोठा झालोय सर. आमच्या भागात दर दहामध्ये दोघांना तरी या भागाची इत्तंभूत माहिती असतेच आणि मी त्या दर दोघापैकी एक आहे सुदैवाने. माझं मूळ गाव त्या बॉर्डरवरच आहे. तिथेच लहानाचा मोठा….

आंगचुकने एकदम मान वर करून चैतन्य कडे पाहिले. त्याच्या डोळ्यात आनंदमिश्रीत कुतूहल होते…

“शीट, हे माझ्या आधीच लक्षात यायला हवं होतं. हे सगळं प्री प्लान्ड आहे ना? म्हणजे माझ्यावर तुमची नजर आधीपासून होती तर.”

चैतन्य फक्त हसला, काही गोष्टी गुप्तच राहिलेल्या बऱ्या असतात.

“अगदीच प्री प्लान्ड नाही म्हणता येणार, पण पख्तुनी गायब झाल्यावर त्याला कशासाठी सोडवण्यात आले असावे याचे काही अंदाज आम्ही बांधले होते. आता हे स्पष्ट झालय की वुई वेअर राईट. अशा वेळी तुझ्या सारखा लोकल आणि या भारत देशावर जीवापाड प्रेम करणारा माणूस बरोबर असणे जास्त फायदेशीर ना?”

“डोन्ट वरी सर, इट्स माय मिशन नाऊ. घरभी मेरा है, आंगन भी मेरा, अब आयेंगा मजा !  करायचंय काय तेवढं सांगा. एखादी चिनी चौकी उध्वस्त करायचीय?”

“चिनी चौकी नाही आंगचुक , एक भारतीय लॅबोरेटरी उध्वस्त होणार आहे. पण ते काम दुसरेच कुणी करणार आहेत. आपल्याला फक्त त्यांचे काम झाले की त्यांना उचलायचे आहे.”

सर, आपलीच लॅब…

फक्त विश्वास ठेव आंगचुक, माझेही माझ्या भारतावर तुझ्याइतकेच प्रेम, श्रद्धा आहे.”

“आय ट्रस्ट यु सर. आय एम इन ! त्या भागात चालू शकतील अशा वाहनांची व्यवस्था करावी लागेल. कारण तिथे चॉपर्स नेणे धोकादायक आहे. यु लिव्ह इट टू मी !”
**********†***********************

लिओ आणि पख्तुनीची नोमपेन्हमध्ये भेट झाली त्यानंतर बावीसावा दिवस.

दोघेही आठवढ्यापुर्वीच अकसाई भागात दाखल झाले होते. एका छोट्या खेड्यातील सराईत उतरले होते. इथून गंतव्य स्थान अवघ्या साठ किमी अंतरावर होते. गेल्या काही दिवसात दोन वेळा दोघांनीं त्या भागाची रेकी केली होती. आत उद्या अम्युनेशन हातात आले की प्रत्यक्ष ऑपरेशन…

लिओने एका स्थानिक राहिवाश्याला पटवून एक पिकअप ट्रेक आणि दोन खेचरे मिळवली होती. शेवटच्या सहा सात किमीच्या टप्प्यात ती खेचरेच उपयोगी पडणार होती.

दुसऱ्या दिवशी दुपारच्या वेळी खेचरांसह पिकअपने सराई सोडली आणि कूच केले…

गावाबाहेर पडताना ऐन रस्त्यावर बंद पडलेला एका बर्फ़ाळ प्रदेशातील सामानाची ने आण करणारा ट्रक सोडला तर बाकी काहीच अडचण आली नव्हती.

ऑपरेशन ब्लाइंड हॉक वाज इन लास्ट स्टेज…
************************************

बर्फ, खुरटी झाडं, अधून मधुन दिसणार्‍या बोडक्या, बसक्या टेकड्या आणि दुरवर निर्मनुष्य पसरलेला ओसाड प्रदेश. आणि अशा या दुर्गम भागात ऐन चीनी सैनिकाच्या नजरेच्या टप्प्याखाली असलेली ती तथाकथीत सिक्रेट लॅब. खरेतर लॅब म्हणावे असे बाहेरून काहीच वाटत नव्हते. एक जुनाट पण भक्कम गढीवजा बंगला. खरेतर ती एक प्रायव्हेट इस्टेटच होती. दिड ते दोन किमीच्या परिसरात पसरलेली कुणा अज्ञात व्यक्तीची ती इस्टेट. बाहेरून ओसाड वाटणारी ती हवेली तीनेक वर्षांपुर्वी अचानक गजबजून गेली. एका आठवड्याच्या अंतरात साधारण दिडशे ते अडीचशे सैनिकांचा पहारा बसला. कसले कसले बॉक्सेस हवेलीत येवून दाखल झाले आणि हवेली गजबजून गेली….

तसेही आधीच वैराण असलेल्या त्या भागात त्यानंतर हळुहळु आसपासच्या दहा किलोमीटरच्या परिसरात पुर्ण सन्नाटा निर्माण झालेला होता. पाकिस्तानी सैनिकांचा पहारा आणि का कोण जाणे पण चीनी सैनिकांनी केलेले दुर्लक्ष यामुळे ती हवेली आणि त्यातले लोक बिनधास्तपणे कसलाही अडथळा न येता आपले काम करत होते. झुल्फिकारची मध्यस्थी आणि पाकिस्तानी सैनिकांच्या उपस्थितीमुळे बहुदा चीननेही याकडे दुर्लक्ष केले असावे. पण एकंदरीत काय तर लॅबचे काम अगदी बिनबोभाट चालू होते.

आणि आज पख्तुनी लिओला घेवून… सॉरी लिओ, पख्तुनीला घेवून तिथे हजर झाला होता. नखशिखांत काळ्या कपड्यातले ते दोघे रात्रीच्या अंधारात बेमालुमपणे मिसळून गेलेले होते. लिओच्या डोक्यात नक्की काय शिजत होते हे कळायला मार्ग नव्हता पण त्याने काहीतरी प्लानींग नक्की केले होते.

हवेलीच्या दक्षीणेकडील बाजुला पहारा जरा कमजोर आहे हे लिओने शोधून काढलेले होते त्यामुळे तेथुनच आत शिरायचा त्या दोघांचा इरादा होता. भिंत ओलांडून दोघे आत शिरले. दक्षीण बाजुला कपाउंड वॉलपासून आतली हवेली साधारण अर्ध्या किलोमीटर अंतरावर होती. पण हा टप्पा ठिकठिकाणी उभ्या असलेल्या सैनिकी चौक्या, पहारे हे सगळे ओलांडून त्यांना आत लॅबपर्यंत पोचायचे होते. पण आतली एकंदरीत परिस्थिती पाहिली तर ते एकंदरीत कठीणच वाटत होतं. पख्तुनीला अजुनही लक्षात येत नव्हतं की लिओचा प्लान काय आहे? कारण लिओने त्याला प्रॉमीस केलं होतं की जिवितहानी न होता तो त्याला आत, लॅबमध्ये घेवून जाईल. पण नक्की कसे?

अरे हा गेला कुठे? लिओ परत गायब झाला होता….

*********************************************************************

“सर, ते दोघे दक्षीणेकडच्या बाजूने आत शिरलेत. भिंतीवर चढण्यासाठी बांधलेला दोर तसाच सोडलाय त्यांनी. इतके सराईत लोक, अशी मुर्ख चुक कशी काय करताहेत? दोर कुणाच्या नजरेला पडला तर…? ”

“नाही आंगचुक, हवेलीच्या बाहेरच्या बाजुला, त्या बाजुला कुणीही येणार नाही याची खात्री करुनच ते आत शिरलेले असणार. पण मला एक कळत नाही, आतला एवढा खतरनाक पहारा कसा काय पार करणार आहेत ते?”

“स्टोकच्या हवेलीतही घुसलाच होता की तो…”

“आंगचुक, तिथे बाहेर फक्त चार लोक होते आणि आत बारा…. , इथे शेकडो कमांडोज आहेत.”

“वाट पाहण्या पलिकडे आपल्या हातात काहीही नाही.”

**********************************************************************

पख्तुनीने थोडा वेळ वाट पाहून शेवटी एकटेच पुढे सरकायचा निर्णय घेतला. तो हवेलीच्या दिशेने पुढे सरकला तसे डाव्या बाजुच्या झाडीत कसलीतरी हालचाल झाली आणि क्षणार्धात त्याच्यावर अनेक फ्लॅशलाइट्स पडले. एका क्षणात त्याच्याभोवती सैनिकांचा वेढा पडला. पुर्ण काळ्या कपड्यात असलेला, बुर्ख्यातला पख्तुनी एका क्षणात जेरबंद झाला. काय झाले हे कळायच्या आत सगळा प्लान उधळला गेला होता.

“चुपचाप हमारे साथ कॅप्टनसाबके पास चलो, तुम्हाला फैसला अब वोही करेंगे.”

आयुष्यात प्रथमच पख्तुनीचा प्लान फसला होता. स्वतःच्या सामर्थ्यापेक्षा परक्या लिओवर भरवसा ठेवल्याचा पश्चाताप त्याला आता होत होता.

सैनिक त्याला घेवून आपल्या चीफ ऑफिसरकडे पोचले तेव्हा पख्तुनीच्या डोक्यात एकच विचार सुरु होता. आता नक्की काय आणि कसा स्तॅंड घ्यायचा. मुळात तशी संधी तरी मिळेल का? कारण त्यानेच तयार केलेले कमांडोज होते ते. कर्तव्याच्या पुढे इतर कसलेही आणि कुठलीही नाती, संबंध पाहायचे नाहीत हेच ठसवले होते त्याने त्यांच्यावर.

त्याच्या चेहर्‍यावरचा कपड्याचा बुरखा हटवण्यात आला आणि कॅप्टन बक्ष ताडदिशी उभा राहिला. सवयीने त्याने आपल्या मेजरला एक कडक सॅल्युट ठोकला.

“मेजरसाहब आप, यहां कैसे? इसका मतलब वो लडका सच बोल रहा था?”

“कौन लडका ?”

“जवान, उसे सामने ले आओ.”

चार सैनिकांच्या गराड्यात , गनपॉइंटवर असलेला लिओ पुढे आला. गंमत म्हणजे त्याच्या चेहर्‍यावर अजिबात भीती नव्हती, तो निर्धास्त होता.

“कॅप्टनसाहेब, मुझे यहां गनपॉइंटपे लिया गया है और मेजरसाबको ऐसे ट्रीट किया जा रहा है जैसे वो आपके दोस्त हो?” लिओने प्रश्न केला.

“मेजरसाहब, हुजूर आप इस लडके को जानते है? ये आपके साथ है? लेकीन आप तो हिंदुस्थानीयोंकी कैद में थे, फिर….”

“मै बताता हूं कॅप्टन साहब. आप मेरा जर्कीनके पिछले जेबमे चेक किजीये, एक कागज मिलेगा आपको. उसपे कोइ मोहर नही है, लेकीन एक ऐसा निशान है जो सिर्फ एक पाकिस्तानी आर्मी का अफसरही पहचान सकता है ! ये कागज मेरा लाइफ सेवींग कार्ड बनने जा रहा है अब.”

त्याच्या खिश्यातून तो तथाकथीत कागद शोधून काढण्यात आला. कॅप्टन बक्षने त्या कागदावर असलेला एका कोपर्‍यातला चांदतारा बरोबर ओळखला. ती त्या कागदाची वैधता स्पष्ट करणारी खुण होती. आणि त्या कागदाप्रमाणे त्या व्यक्तीवर म्हणजे लिओवर पख्तुनीला भारताच्या कैदेतून सोडवून आणण्याची कामगिरी सोपवण्यात आली होती. त्यासाठी ऑफर करण्यात आलेली रक्कम बघून कॅप्टनचे डोळेच फिरले.

“येस कॅप्टन, तो माझ्या बरोबरच आहे. रादर मी त्याच्या बरोबर आहे. त्याने माझी त्या कैदेतून सुटका केली आणि आम्ही भारतीय सैन्याला शंका येवू नये म्हणून या उलट्या दिशेने प्रवास सुरू केला. इथुन असेच पुढे जावून एल ओ सी क्रॉस करायची आणि पाकिस्तानात प्रवेश करायचा असा आमचा विचार होता. मध्येच ही हवेली दिसली म्हणून रात्रीच्या निवासासाठी आत शिरलो. तर इथे भलतेच नाटक सुरु दिसतेय. आणि बक्ष, तूझी तुकडी इथे काय करतेय?

आपण काय बोलतोय ते पख्तुनीला कळत नव्हते, पण परिस्थिती परत आपल्या ताब्यात घेण्याचा मार्ग त्याला सापडला होता.

“दॅट्स अ लाँग स्टोरी मेजरसाहब. लेकीन आप थके हुए हो. तुम्ही आपलेच आहात. आणि हा माणुस आपल्याला सोडवू घेवून आलाय म्हणजे तो तर आमच्यासाठी अल्लाह का फरिश्ताच आहे. आप दोनो आज की रात आराम कर लो. आपण उद्या सकाळी बोलुयात. जवान, मेजरसाबको और इनके दोस्तको, हवेलीके अंदर ले जाओ. बाकी बाते कल सोचेंगे.”

पख्तुनी लिओकडे पाहातच राहीला. त्याच्या चेहर्‍यावरचे मिस्किल हास्य पाहताच पख्तुनीच्या डोक्यात प्रकाश पडायला सुरूवात झाली होती. लिओची योजना हीच होती तर….

कसलाही रक्तपात न घडवता लिओ त्याला घेवून हवेलीत अगदी बिनबोभाट शिरला होता.

*******************************************************

एकच समस्या होती , ती म्हणजे त्यांच्याकडचे सगळे अ‍ॅम्युनेशन मागे, जिथे त्याला पकडण्यात आले तिथेच राहून गेले होते. आता लॅब उध्वस्त करायची म्हणजे….

“धिस इज फॉर यू मेजर…!”

लिओने त्याच्यापुढे कागदाचा एक तुकडा टाकला होता. पख्तुनीने त्याच्याकडे प्रश्नार्थक नजरेने पाहीले.

“या हवेलीतल्या अ‍ॅम्युनेशनच्या स्टोअरचा मॅप. आय एम सॉरी मेजर, पण तुमचे पाकिस्तानी लोक पैश्याच्या बाबतीत फार हपापलेले असतात. मी त्यांच्याकडून हवेलीचा अंतर्गत नकाशा मिळवला काही हजार डॉलर्सच्या बदल्यात. एकंदरीत नकाशावरुन आणि हवेलीच्या अंतर्गत रचनेवरुन मी तीन जागा अशा ठरवल्या होत्या की जिथे हत्यारे किंवा दारुगोळ्याचे कोठार असु शकेल. आत शिरल्यावर मघाशी अजून काही डॉलर्सच्या बदल्यात एक्झॅक्ट लोकेशनही कळाले. मेजर तुला आत आणुन सोडायचे काम मी केलेय. आता येथुन पुढे काय करायचे ते तु ठरावायचे आहेस. मी आता इथून बाहेर पडणार आहे. माझं काम झालय. इथे कोणीही महत्त्वाचा माणुस कैद नाहीये हे नक्की. आय डोंट नो तुझा इथे येण्याचा हेतु काय आहे ते. पण ज्यासाठी तू मला हायर केलं होतंस ते काम मी पुर्ण केलय. पुढचं तुझं तुला ठरवायचय. माझ्यातर्फे तुला ही शेवटची भेट…”

लिओने एक गोष्ट पुढे केली, ती बघून पख्तुनी हरखलाच.

सायलेन्सर बसवलेलं एक ऑटोमॅटीक पिस्टल होतं ते.

“… आणि ही एक्स्ट्राची दोन मॅगझीन्स. हवेलीच्या मागच्या बाजूला एक आउट हाऊस आहे. त्याच्या मागे ड्रेनेजची एक लाइन आहे. ती थेट हवेलीच्या बाहेर निघते. ऑल दी बेस्ट मेजरसाहेब. जरूरत पडे तो बंदे को फिर याद जरुर किजीयेगा. ”

“थँक्स लिओ अँड सॉरी बडी, पण मी ही रिस्क नाही घेवू शकत..”

लिओच्या चेहर्‍यावरचे आश्चर्य त्याच्याच वेदनेत जिरले होते. पख्तुनीच्या , त्यानेच दिलेल्या पिस्टलमधून सुटलेली गोळी त्याच्याच छातीचा वेध घेवून गेली होती. पुढच्याच क्षणी लिओ, कसातरी धडपडत त्या रुमच्या बाहेर पडला आणि अंधारात शिरला…

पख्तुनीने त्याच्या मागे जाण्याचा प्रयत्नसुद्धा केला नाही. कारण गोळी बरोबर हॄदयच्या जागी बसलेली होती. लिओ फार दूर जावू शकणार नाही याची खात्री होती त्याला. त्याला लवकरात लवकर महत्त्वाचे काम उरकायचे होते.  स्टोअर हुडकून बॉम्ब्स शोधायचे होते, ते योग्य जागी फिट करायचे होते. त्या तथाकथीत फॉर्म्युल्यात त्याला रस नव्हता आणि तो घातक फॉर्म्युला आय एस आय च्या हातात पडावा असे त्याला चुकूनही वाटत नव्हते आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे ती हवेली उडवून लावण्यापुर्वी आतल्या शक्य तितक्या सैनिकांना हवेलीच्या बाहेर काढायचे होते. तसेही आत फार फार पन्नासच्या घरात जवान होते पहार्‍यावर. त्यातले काहीतरी नक्कीच वाचवता आले असते.

बाहेरच्या अंधाराकडे पाहात त्याने एक सुस्कारा सोडला. लिओला मारायची खरेतर त्याची इच्छा नव्हती, पण त्याला पर्याय नव्हता. हा पोरगा फारच डेंजरस होता. पण लिओ जखमी अवस्थेत बाहेर पडण्यापूर्वी पख्तुनीला काहीतरी खटकलं होतं. नक्की काय ते त्यालाही सांगता आलं नसतं….

पख्तुनीने आपली गन सावरली आणि तो अ‍ॅमो शोधायला निघाला…

**************************************************************

“गेट रेडी, आंगचूक. कुठल्याही क्षणी आपल्याला निघावं लागेल. त्या समोरच्या नाल्याकडे लक्ष असू दे.”

आंगचूक आणि चैतन्य , त्या हवेलीच्या मागच्या बाजुच्या जंगलात एका गर्द ठिकाणी लपून बसले होते. काही वेळाने हवेलीच्या उत्तर दिशेला एक बारिकसा स्फोट झाला. आणि अचानक गोंधळ उडाला. सैनिकांच्या तुकड्या बहुतेक स्फोटाच्या दिशेने जात होत्या.

आणि त्यानंतर काही मिनीटातच हवेलीत एक मोठा स्फोट झाला आणि मग अचानक एका मागोमाग एक स्फोटांची मालिका सुरुच झाली.

“आंगचूक, रेडी….., सावज येइलच आपलं इतक्यात…”

काही मिनीटातच समोरच्या त्या नाल्यातून कोणीतरी गडबडीत बाहेर पडलं. आजुबाजुचा अंदाज घेत त्याने एका दिशेने पळायला सुरूवात केली. पण काहीही कळायच्या आता त्याला परत सैनिकांचा गराडा पडला.

“बेवकुफो, ये मै हूं, मेजर दिलबागखान पख्तुनी. दुश्मन उस तर्फ भाग गया है, मै उसीका पिछा कर रहा हूं….”पख्तुनीने शेवटची चाल खेळली पण आता उशीर झाला होता.

“हा मेजर, मै जानता हूं तुम पख्तुनी हो, तभी तो तुम्हारे इंतजारमे यहा खडा हूं कबसे, तुम्हारे लिये सवारी लेके.”

“डेडशॉट तुम, यहां?”

एका क्षणात पख्तुनीच्या मस्तकात तारे चमकले. कारण त्याच्या लक्षात आले होते. मघाशी लिओ जखमी अवस्थेत बाहेर पडताना त्याला काय खटकले होते ते.

“लिओने छातीतून उसळणारा रक्ताचा ओघळ थांबवण्यापुर्वी अतिशय वेदनायुक्त , आश्चर्यचकीत मुद्रेने केलेली ती शेवटची खुण… आपल्या उजव्या हाताची दोन बोटे लिओने आपल्या कपाळावर एका बाजूला अलगद टेकवत पख्तुनीला सॅल्युट मारला होता… पख्तुनीच्या डोळ्यासमोर तो दिड दोन वर्षांपूर्वी भेटलेला देखणा, जिगरबाज पोरगा उभा राहिला होता…

पख्तुनी हातातले पिस्टल खाली टाकून मटकन जमीनीवर गुडघ्यावर बसला…

“या अल्लाह, ये क्या कर दिया मैने?”

**************************************************************************************

“सगळं काही प्लान्ड होतं पख्तुनी. तुझी सुटका, बारा भारतीय जवानांना मारुन तुझी सुटका करणारा लिओ… सगळे आमचेच होते रे.”

“लेकीन मेजर शौकत हुसेन?”

“अरे तू शिर्‍याला ओळखु शकला नाहीस, इतका काळ तुझ्या सोबत असून. शौकतला कसा काय ओळखणार होतास ?  कर्नल देशमुखांसारखा मुरलेला माणुस इतक्या सहजासहजी तुला ओळखता येणे शक्य तरी होते का? बाय द वे पख्तुनी, झुल्फिकार बनावट नव्हता, नाही. तो मेलेलाही नाही. जिवंतच आहे. पण शौकत मात्र बनावट होता. कर्नल देशमुखांनी उभा केला होता. गेल्या दोन वर्षातल्या तुझ्या अनुपस्थितीत घडलेल्या गोष्टी तुला माहीत असणे शक्यच नव्हते, रादर आम्ही ती संधीच दिली नाही तुला. तु पहिल्यापासून शेवटपर्यंत आमच्या माणसांच्या गराड्यातच होतास. तुझ्या सोर्सेसकडून ज्या बातम्या, माहिती तुला मिळावी अशी आमची इच्छा होती ती आम्हीच तिथपर्यंत पोचवली होती.”

“पण कशासाठी?”

“कशासाठी? पख्तुनी, ती लॅब… ते संशोधन भारताचे नव्हे तर पाकिस्तानचे होते. आणि पाकिस्तानचे होते म्हणूनच अक्साईच्या चीनच्या भागात असुनही चिनी सैन्याने त्याच्याकडे दुर्लक्ष केले होते. रादर त्याला संरक्षण दिले होते. म्हणूनच जेव्हा ही लॅब उध्वस्त करायचे ठरवले तेव्हा आमच्यापुढे एकच विश्वासाचे नाव आले, ते म्हणजे मेजर दिलबागखान पख्तुनी.”

“आता जेव्हा या घातपाताचा पाकिस्तानमध्ये तपास केला जाइल तेव्हा कॅप्टन बक्ष आणि त्याचे जवान एकच नाव घेतील आणि ते असेल मेजर दिलबागखान पख्तुनी. यापुढे पख्तुनी हे नाव पाकिस्तानसाठी त्यांच्या बहाद्दुर शिपायाचे नाही तर एक गद्दार म्हणून घेतले जाइल. यु आर फिनिश्ड पख्तुनी. धिस वॉ़ज माय लास्ट गेम विथ यु अँड मी जिंकलोय….

पख्तुनीच्या चेहर्‍यावर संताप आणि वेदना दोन्हीचे मिश्रण होते. श्रीनगरमधल्या भारतीय सैन्याच्या मुख्य छावणीत ते होते.

“ओके डेडशॉट, या वेळी तू जिंकलास. एक पाकिस्तानी एजंट म्हणून कदाचित पख्तुनी संपेल यापुढे. पण आपली दुश्मनी संपणार नाहीये. आजपर्यंत फक्त राजकीय शत्रु होतो आपण. यापुढे आपण वैयक्तीक शत्रु आहोत एकमेकांचे आणि मी लवकरच गायब होइन पुन्हा मेजर. वेट फॉर दॅट डे… फक्त एकाच गोष्टीचे वाइट वाटते की तो छोकरा माझ्या हातुन मारला जायला नको होता.”

तसा चैतन्य हसायला लागला…..

“पख्तुनी, तुला ती गन लिओनेच दिली होती ना रे ? आणि लिओवर किती गोळ्या झाडल्यास तू?”

“दोन गोळ्या झाडल्या मी त्याच्यावर. त्यानंतर पिस्टलमधल्या गोळ्या संपल्या म्हणून मी दुसरे मॅगझीन लोड केले तोपर्यंत तो लिओ अंधारात गायब झाला होता. …

गायब झाला होता? यस , यस तो गायब झाला अंधारात. म्हणजे त्या गनमधल्या त्या शेवटच्या दोन गोळ्या त्याने स्वतःसाठीच राखून ठेवल्या होत्या तर. माय गुडनेस. डेडशॉट, इतना बडा प्लानींग. वो छोकरा वही था ना… शिरीष.. शिरीष भोसले?”

“करेक्ट पख्तुनी, तो शिर्‍याच होता. प्रचंड मेहनत घेतली होती त्याने. कोरियन बनणे, त्यांची भाषा, त्यांचा अ‍ॅक्सेंट, त्यांचे वागणे, चालणे-फिरणे. त्यानंतर एथिकल ड्रॅगन्ससारख्या घातकी संघटनेमध्ये प्रवेश मिळवणे. अर्थात हा प्रवेश त्याने फक्त ‘किम्स डेन’चा वापर करण्यापुरताच केला होता. तुझा निरोप तू ज्या व्यक्तीकडे सोडलास ती व्यक्ती त्याच दिवशी आकाशातल्या बापाला भेटायला गेली. आणि लिओ बनून शिर्‍या तुझ्याबरोबर चिकटला…..”

“पख्तुनी, शेवटी एकच प्रश्न विचारायचाय मला? तू लिओला किती पैसे दिले होतेस हे काम करण्यासाठी?”

“छोडो ना कॅप्टन, मुझे खुशी इस बातकी है, के बंदा अभीभी जिंदा है, मुलाकात जरुर होगी. तब अपना सारा पैसा वसुल करुंगा उससे.”

कॅप्टन चैतन्य निंबाळकरने शेवटचा फोन केला चीफला..

“चीफ , पाखरु परत आलं. ऑपरेशन ‘ब्लाइंड’हॉ़क इज सक्सेसफुल .”

ब्लाइंड ‘हॉक’? पख्तुनीची ट्युब पेटली. त्याच्या विश्वात तो ‘किलर हॉ़क’म्हणून ओळखला जात होता आजपर्यंत. पण आज चैतन्य आणि शिर्‍याने त्याची गणना “ब्लाइंड” हॉकमध्ये करुन टाकली होती.

आणि त्यावेळी शिर्‍या मात्र डॉलर्स ते रुपये या कन्व्हर्जनच्या घोळात अडकून पडला होता.

समाप्त.

विशाल कुलकर्णी.

 

 

 

 

 

 

 

 
 
%d bloggers like this: